5 uren geleden
1
Je leest elke week wel iets over medicijnen als Ozempic en Wegovy. Ze helpen tegen overgewicht en diabetes, maar ze lijken ook organen te beschermen en zelfs verslavend gedrag tegen te gaan. Een nieuwe studie voegt nu misschien nog een verrassend effect toe aan dat lijstje.
Daniel Semenza, onderzoeker aan de Amerikaanse Rutgers University, wilde weten of GLP-1-agonisten (de groep medicijnen waartoe Ozempic en Wegovy behoren) een effect hebben op gewelddadig gedrag. Meer bepaald was de vraag: heeft het een impact op geweld dat voortkomt uit impulsiviteit en alcoholgebruik?
“Er is steeds meer bewijs dat ze gedragsprocessen kunnen beïnvloeden, zoals hunkering, beloningsgevoeligheid, stressregulatie en impulscontrole”, legt Semenza uit aan Scientias.nl. “Diezelfde processen zijn relevant voor sommige vormen van gewelddadig gedrag, vooral in emotioneel geladen situaties of bij impulsiviteit of alcoholgebruik.”
Zijn team analyseerde om deze vraag te beantwoorden gegevens van 7.521 Amerikaanse volwassenen en richtte zich uiteindelijk op 821 personen die ooit een GLP-1-medicijn hadden gebruikt. De onderzoekers vergeleken huidige gebruikers met voormalige gebruikers, niet met de algemene bevolking, om vertekening zo veel mogelijk te beperken. Gewelddadig gedrag werd gemeten via een vragenlijst. Aan deelnemers werd onder meer gevraagd of ze hadden meegedaan aan vechtpartijen of berovingen.
Minder impulsief geweld
De bekende relatie tussen impulsiviteit en geweld bleek bij huidige gebruikers zo’n 62 procent zwakker dan bij voormalige gebruikers. Maar dat wil niet zeggen dat de medicijnen mensen simpelweg minder impulsief maken, zegt Semenza.
“We vonden geen sterk bewijs dat huidige GLP-1-gebruikers over de hele linie minder impulsief waren. De resultaten suggereren eerder dat impulsiviteit bij huidige gebruikers minder snel vertaald werd naar gewelddadig gedrag. Met andere woorden: deze medicijnen verwijderen niet noodzakelijkerwijs de onderliggende risicofactor, maar ze kunnen het pad van impulsieve neigingen naar schadelijk handelen verzwakken.”
Het beloningssysteem en meer
Waarom dat zo is, blijft vooralsnog onbekend. Het beloningssysteem in de hersenen is een voor de hand liggende kandidaat: GLP-1-receptoragonisten lijken dopaminesignalering, hunkering en beloningsgevoeligheid te beïnvloeden. Maar dat is waarschijnlijk niet het hele verhaal, zegt Semenza.
“Het beloningssysteem is een plausibel pad, maar het is waarschijnlijk niet het enige. GLP-1-signalering kan ook stressregulatie, ontsteking en bredere gedragscontrole beïnvloeden. Onze studie was niet ontworpen om het biologische mechanisme rechtstreeks te testen, dus we beschouwen dit als plausibele hypothesen, geen bevestigde verklaringen.”
Alcohol als veelbelovende piste
De onderzoekers stelden ook vast dat de relatie tussen alcoholgebruik en geweld bij huidige gebruikers zo’n 52 procent zwakker was. Al is die link minder eenduidig.
“De alcoholbevinding ging in de verwachte richting en was statistisch significant, maar minder robuust dan de impulsiviteitsbevinding. Toch groeit het onderzoek dat suggereert dat GLP-1-medicijnen alcoholhunkering en -consumptie kunnen verminderen. Als deze medicijnen beloningsgevoeligheid of zelfregulatie beïnvloeden, zouden ze plausibel meerdere gedragingen kunnen beïnvloeden die gebonden zijn aan kortetermijnbeloning en verminderde controle.”
Wie stopt en waarom?
Een belangrijke kanttekening: wie zijn medicijnen blijft gebruiken, verschilt mogelijk op allerlei manieren van wie ermee stopt. “Mensen die doorgaan met GLP-1-medicijnen kunnen verschillen van wie stopt op manieren die we niet volledig konden meten, zoals bijwerkingen, kosten, therapietrouw of bredere gezondheidsstatus. Deze bevindingen mogen dan ook niet als causaal worden geïnterpreteerd”, aldus Semenza.
Geen medicijn tegen criminaliteit
Mocht het verband standhouden in vervolgonderzoek, dan nog betekent dat niet dat we misdaad straks met een pil gaan aanpakken. Semenza waarschuwt nadrukkelijk voor die conclusie.
“Geweld wordt gevormd door armoede, trauma, ongelijkheid en sociale context. Medicatie mag niet worden gepresenteerd als vervanging voor structurele of gemeenschapsgebaseerde preventiestrategieën. De meer verantwoorde interpretatie is dat biologische en sociale processen op elkaar inwerken en dat we beide moeten begrijpen.”
De voornaamste boodschap voor het publiek is dan ook voorzichtigheid. “Deze studie bewijst niet dat GLP-1-medicijnen geweld voorkomen of criminaliteit verminderen. Het is een observationele studie die een interessante associatie en een plausibele hypothese identificeert. De volgende stap is longitudinaal en experimenteel onderzoek om te bepalen of deze medicijnen causaal geweldgerelateerde gedragsprocessen beïnvloeden, bij wie en onder welke omstandigheden”, besluit de onderzoeker.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Aan de Ozempic tegen je depressie? Dat zou zomaar eens een goed idee kunnen zijn en Niet alleen minder eten: Ozempic verandert ook wat we kopen. Of lees dit artikel: Alles gaat achteruit als je ouder wordt? Integendeel: volgens nieuwe studie gaan veel ouderen juist vooruit.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
English (US) ·