OM eist levenslang tegen Rwandese Nederlander op verdenking van rol bij genocide

Het OM heeft dinsdag een levenslange gevangenisstraf geëist tegen de Rwandese Nederlander die in Den Haag terechtstaat op verdenking van betrokkenheid bij de genocide op Tutsi’s in 1994. Het OM acht bewezen dat Eugène N. als lokaal verantwoordelijk bestuurder actief meewerkte aan de massamoord op zo’n drieduizend Tutsi’s in het Byiza-stadion van de Rwandese plaats Mbazi. Ook meent het OM dat N. een van de voortrekkers was bij  plundertochten tegen Tutsi’s en opruiing tot genocide.

In het stadion, waar veel Tutsi’s naartoe waren gedreven nadat hun woningen eerder waren geplunderd en in brand waren gestoken, heeft N. ook persoonlijk tenminste één granaat naar Tutsi’s gegooid. Ook instrueerde hij volgens getuigen Hutu’s die het stadion hadden omsingeld dat ze elke Tutsi die probeerde te ontsnappen moesten doden. Zijn oogmerk, aldus een van de officieren van justitie, was duidelijk „om voor eens en voor altijd de Tutsi’s uit te roeien”. Herhaaldelijk sprak N. over Tutsi’s als „slangen”, bleek uit getuigenissen. 

Door sommige getuigen werd N. ook gezien en gehoord bij het zingen van het lied ‘ltsembatsemba’, dat volgens het OM neerkomt op ‘laten we ze allemaal doden’. Een vrouwelijke Tutsi-getuige, die het uiteindelijk overleefde, vertelde dat dit lied door haar ook meteen werd uitgelegd als een signaal dat zij en andere Tutsi’s gedood zouden worden.

Nederlandse nationaliteit

Bij de genocide van 1994 door Hutu’s op Tutsi’s werden in totaal in een tijdsbestek van slechts drie maanden naar schatting 800.000 mensen vermoord, vaak op beestachtige wijze. Mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch stelt dat ongeveer 75 procent van de Tutsi-minderheid in Rwanda destijds werd vermoord.

De nu 66-jarige N. vluchtte in 1998 naar Nederland en vestigde zich in Ede. In 2010 verwierf hij de Nederlandse nationaliteit. Hij werkte enige tijd in de thuiszorg. In 2024 werd hij alsnog gearresteerd, nadat Rwanda al eerder om zijn uitlevering had verzocht. Door zijn Nederlanderschap kon daarvan echter geen sprake zijn. Wel begon het Nederlandse Team Internationale Misdrijven (TIM) een uitgebreid eigen onderzoek, waarbij ze Rwanda herhaaldelijk bezocht om bewijzen tegen N. te verzamelen. 

Lees ook

Verdachte van moord op drieduizend Tutsi’s werkte in thuiszorg Ede

N. zelf heeft steeds ontkend dat hij een actieve rol in de genocide heeft gespeeld. Volgens hem is ook hij, hoewel zelf Hutu, slachtoffer van die duistere periode. Hij zou op 25 april, toen de slachting in het stadion plaatsvond, grotendeels thuis zijn gebleven. Ook zijn eigen vrouw kon dit overigens niet bevestigen. Woensdag zullen de advocaten van N. hun pleidooi houden. Zij hebben al aangegeven te streven naar vrijspraak.

Voor veel slachtoffers is het moeilijk te verkroppen dat de verdachte tot de dag van vandaag ontkent iets met de misdrijven te maken te hebben. Vijf getuigen die uit Rwanda waren overgekomen voor het proces toonden zich teleurgesteld dat hij hen maandag tijdens hun getuigenis niet recht in de ogen durfde te kijken en dat elk besef van schuld bij hem lijkt te ontbreken. Eind augustus doet de Haagse rechtbank naar verwachting uitspraak.