Op socials gaan ‘Chinese baddies’ viraal. Waarom willen westerse jongeren zo graag Chinees zijn?

Na het opstaan warm water drinken op een lege maag om daarna op gevoerde slippers Tai Chi-ochtendoefeningen te doen in de keuken, waar op het fornuis appels koken volgens traditioneel Chinees recept. Op sociale media verkondigen mensen massaal dat ze in een „Chinese tijd van hun leven zijn”. Waarom omarmen niet-Chinese jongvolwassen massaal hun „Chinese tijdperk”?

Begin vorig jaar spotte sinoloog Manya Koetse al opvallend veel westerse jongeren op socials die Tsingtao-bier en Zhongnanhai-sigaretten etaleerden alsof het statussymbolen waren. Volgens Koetse, die online trends duidt voor haar nieuwsbrief Eye on Digital China, hangt de opkomst van ‘Chinamaxxing’ samen met het TikTok-verbod in de VS dat begin 2025 dreigde. „Amerikaanse TikTok-gebruikers waren als de dood dat ze hun lievelingsapp zouden verliezen.”

Honderdduizenden Amerikanen maakten in januari 2025 de overstap naar Xiaohongshu (ook bekend als RedNote), een app vergelijkbaar met Instagram, waar ze zichzelf profileerden als TikTok-vluchtelingen. „Het was maar tijdelijk, want het verbod is er nooit gekomen, maar het zorgde wel voor een culturele kruisbestuiving tussen China en westerse jongeren.” In de afgelopen maanden sloeg de trend over naar lifestyle-influencers. „En nu koketteren allemaal westerlingen die nog nooit in China zijn geweest met hoe Chinees ze zijn.”

Chinese baddies

‘Chinese baddies’, zoals ze zichzelf noemen, nemen Chinese tradities over in hun dagelijkse routine: ze doen gezichtsmassages met Gua Sha-stenen om de bloedsomloop te stimuleren en verruilen hun koffie voor Chinese thee.

Het is vooral „pick and choose”, zegt Jaimee Tang (19), een Nederlands-Chinese influencer met ruim 180.000 TikTok-volgers. En dat is direct ook het probleem. „Het voelt dubbel: enerzijds is het fijn om te zien dat mijn cultuur wordt gewaardeerd, maar tegelijkertijd versimpelt deze trend eeuwenoude Chinese tradities.”

Screenshots van Chinese baddies.

Beeld TikTok

Neem het drinken van heet water als je ’s ochtends opstaat: volgens de Chinese geneeskunde helpt dat om het koude lichaam op te warmen na de nacht en zo te zorgen voor balans tussen yin en yang. Tang groeide op met de gewoonte. „Maar op socials nemen mensen het gewoon over zonder het achterliggende verhaal te kennen.”

Het dubbele gevoel dat Tang bij de trend krijgt, komt ook doordat ze, net zoals veel Chinese-Nederlanders, jarenlang te maken had met discriminatie. „Veel casual racism: racisme verdekt als een grapje. Op de middelbare school ben ik heel erg gepest, om bijvoorbeeld de Chinese crackers die ik meenam. Toen was er niets ‘cool’ aan Chinees zijn.” Vooral tijdens de covidpandemie bereikte de discriminatie een hoogtepunt: „Niemand wilde iets met Chinezen te maken hebben.”

Adidas

Lily Tjon (39), een Nederlandse influencer van Chinese afkomst, heeft minder problemen met Chinamaxxing. Op haar Instagram deelt ze „al het mooie van de Chinese cultuur” met haar 50.000 volgers. Daarnaast organiseert ze Mahjong-workshops. In een van haar filmpjes pronkt Tjon met het gewilde Adidasvest dat inmiddels is omgedoopt tot ‘Chinese New Year Jacket’.

Zowel Tjon als Tang kochten er een in China, lang voordat het vest in Europa verkrijgbaar was. Inmiddels is het model van 180 euro uitverkocht op de website van Adidas en lopen de prijzen op doorverkoopplatformen op tot in de 400 euro.

Het track vest van Adidas toont dat internationale merken ook inspelen op de hype rond de Chinese cultuur. Het ontwerp is gebaseerd op het traditionele Tang-pak uit de Qing-dynastie dat wordt gekenmerkt door Pankou: een decoratieve knoopsluiting. Tjon vindt het jasje het resultaat van „een coole collab” met modeontwerper Edison Chen, maar ziet ook online ophef van „mensen die zich storen aan de verkeerde benamingen van de knopen”.

Soft power

‘Chinamaxxing’ wordt omarmd door Chinese staatsmedia. Het past perfect in de soft power-strategie waarmee Beijing zijn politieke invloed probeert te vergroten. Niet door sancties of militair optreden, maar door de culturele aantrekkingskracht – waar het succes van Labubu’s, Chinese elektrische auto’s of de populariteit van webwinkels zoals Shein en Temu zeker aan bijdroegen.

Hoewel de Verenigde Staten nog steeds op de eerste plaats staan in de Global Soft Power Index van Brand Finance, verliest het land dit jaar de meeste punten van alle landen in de ranglijst. China daarentegen, nummer 2 op de lijst, is het enige land in de top-tien dat een stijging laat zien, waardoor de kloof met de VS steeds kleiner wordt.

Waar soft power zich vroeger vooral manifesteerde via films, muziek, wetenschap en sport, lijken sociale media nu een belangrijke katalysator. Onderzoekers van Rutgers Universiteit herkenden in 2024 al „een aanzienlijke verschuiving” in de houding van Amerikaanse TikTok-gebruikers ten opzichte van China. Vooral „intensieve gebruikers” (met meer dan drie uur schermtijd per dag op TikTok) hadden een positieve houding tegenover Beijing, wat het Amerikaanse onderzoeksinstituut duidt als een teken van „succesvolle indoctrinatie”.

Volgens Koetse is het te makkelijk om Chinamaxxing weg te zetten als „een oppervlakkige trend”, omdat het tekenend is voor hoe Generatie Z naar het politieke wereldtoneel kijkt. Vooral Amerikaanse jongeren lijken China als „utopisch” af te schilderen. „De Amerikaanse droom is aan diggelen voor hen, die is verloren gegaan in het Trump-tijdperk. China is het nieuwe alternatief.”