Tientallen wolven werden waarschijnlijk illegaal gestroopt in Nederland: ‘Er wordt actief gejaagd’

Zeker 41 wolven werden tussen 2021 en 2026 waarschijnlijk gestroopt. Dat concludeert onafhankelijk wildlife crime-onderzoeker Pauline Verheij dinsdag in haar rapport Terug in het vizier – Wolvenstroperij in Nederland, dat ze schreef met co-auteur Naomi Louchouarn van Humane World for Animals.

Onderzoeker Verheij, die het onderzoek publiceert namens haar eigen onderzoeksbureau EcoJust, sprak met 61 geanonimiseerde getuigen, van boswachters en omwonenden tot jagers, en deed onderzoek op sociale media. Ze legde haar bevindingen vervolgens naast openbare wolvenmonitoringsgegevens. Wolven waarvan al meer dan een halfjaar geen DNA (uit bijvoorbeeld kadavers of uitwerpselen) is aangetroffen, werden daarbij als verdwenen aangemerkt.

Van 41 wolven kan Verheij „met vrij grote zekerheid” zeggen dat ze door stropers zijn gedood. Daarvoor heeft ze concrete tijds- en locatieaanwijzingen, die overeenkomen met de lijst van geregistreerde wolven die van de radar zijn verdwenen.

De 41 gestroopte wolven, ruim 15 procent van de gehele populatie in Nederland, noemt ze telefonisch een waarschijnlijk fikse onderschatting. „Want,” zegt ze, „ik heb natuurlijk niet alle mensen in Nederland die informatie hebben over stroperij gesproken. En het is ook een gegeven dat er veel meer wolven in Nederland rondlopen dan de 259 die we hebben geregistreerd. Er zijn heel veel ‘zwervers’ die met name vanuit Duitsland binnenkomen.” Ecologen en wolvenexperts zeiden vorig jaar al tegen de Volkskrant te vermoeden dat een significant deel van de Nederlandse wolvenpopulatie gestroopt was.

Meestal werden de wolven doodgeschoten, maar de onderzoekers hebben ook bewijzen gevonden voor het opzettelijk aanrijden van de roofdieren. „Karkassen worden begraven, verbrand in vuurtonnen en gedumpt in mestkelders – technieken die specifiek zijn gekozen om bewijs te vernietigen”, schrijven Verheij en Louchouarn op basis van de getuigenverklaringen, die ondersteund worden door het onderzoek op sociale media.

‘Georganiseerde stroperij’

Het gaat volgens de onderzoekers niet om incidenten, maar om „een wijdvertakt netwerk van georganiseerde stroperij dat opereert met vrijwel totale straffeloosheid, met de stilzwijgende steun van aanzienlijke delen van de plattelandsgemeenschap”.

„Op sociale media worden meldingen van wolvenwaarnemingen verspreid door anti-wolf groepen”, zegt Verheij. „Ik heb diverse situaties of incidenten gedocumenteerd waar mensen vervolgens aangeven dat ze ’s nachts gezamenlijk op pad gaan. Dan gaat het dus niet om individuele incidenten, maar om actief jagen.” Dat het in bepaalde gevallen om grootspraak gaat, kan Verheij niet uitsluiten. „Maar er waren diverse jagers onder, met name uit de Veluwe, die zeggen dat ze zijn in te huren.”

Het zijn veelal boeren, die vrezen voor hun vee, en jagers die illegaal jacht maken op de wolf. „Tussen die twee groepen zit een overlap, omdat er veel boeren zijn die een jachtakte hebben, en een geweer hebben liggen voor beheer en schadebestrijding op hun eigen erf. En sommige jagers zien de wolf als concurrent in de jacht op edelherten en zwijnen”, aldus Verheij.

„Het gaat dan natuurlijk om een minderheid, maar waar ik denk dat het hier misgaat is dat er een meerderheid is die ervan weet, die erover hoort en die zwijgt. En het stilzwijgend lijkt goed te keuren.” Stropers lopen volgens de onderzoekers bovendien amper risico op ontdekking en vervolging. Op vragen daarover kon de politie dinsdagmiddag niet direct reageren.

Verheij ziet een radicalisering van anti-wolf sentimenten op sociale media, gevoed door politici die de wolf „consequent framen als een indringer waar geen plek voor is in Nederland”. Terwijl Verheij ervan overtuigd is dat we met de wolf kunnen en zullen moeten samenleven. „Het overgrote merendeel van het vee dat door wolven wordt aangevallen, staat onbeschermd. In België heeft de overheid bijvoorbeeld ngo’s financieel ondersteund die veel pro-actiever naar boeren zijn toegegaan met het aanbod om voor hen de juiste wolfwerende rasters te plaatsen. Daar is het aantal aanvallen vervolgens sterk gedaald.”