Voor de Kaapverdische doelman Vozinha was spelen tegen Messi een droom. Lang hield hij uitzicht op de overwinning

1 dag geleden 3

Op een broeierige vrijdagavond in Miami willen zelfs de vele Argentijnse fans hem even aanraken. Het is een kleine anderhalf uur voor de wedstrijd als Vozinha, de doelman van Kaapverdië, het gras voor het eerst betreedt. Op de tribunes bij de spelerstunnel joelen de toeschouwers in wit en hemelsblauw hem luid toe, en buigen ze over de glazen afscheiding. In het voorbijgaan tikt hij een paar van hun handen aan.

Terwijl zijn teamgenoten zich bij dit verkenningsrondje in de middencirkel verzamelen, slentert Vozinha in zijn eentje naar het doelgebied. Hij voelt aan het gras, tikt met zijn schoen een paar keer tegen de doelpaal, reikt naar de lat. In opperste concentratie, voor het tweederondeduel tegen Argentinië. Of zoals teamgenoot Stopira het een dag eerder noemde: „De belangrijkste wedstrijd uit ons leven”.

Nog geen drie weken eerder was de 40-jarige doelman, zelfs voor de fanatiekste voetbalfans, een volslagen onbekende. Op Instagram volgden ongeveer 45.000 mensen hem, en had hij het gebruik om iedereen terug te volgen, vertelde hij onlangs tegen het Braziliaanse TNT Sports. Maar dat was vóór de wedstrijd tegen Spanje. Nu is hij, in elk geval voor even, wereldberoemd.

Bal na bal hield Vozinha die middag in Atlanta tegen, geholpen door het onvermoeibare afjagen van zijn ploeggenoten. Met resultaat: de op één na kleinste deelnemer van het WK hield de regerend Europees kampioen op een gelijkspel (0-0). Vozinha werd nadien uitgeroepen tot man van de wedstrijd en stond in tranen op het gras. Toen hij na de wedstrijd zijn telefoon aanzette, had hij er tot zijn schrik bijna 14 miljoen volgers bij. „Ik dacht nog: het zal wel een storing zijn.”

Het bleek geen eenmalige uitschieter. Kaapverdië toonde zich ook in de wedstrijden erna een zeer taaie, goed georganiseerde tegenstander. Tegen Uruguay behaalde het een punt (2-2), tegen Saoedi-Arabië hadden dat er wellicht zelfs drie moeten zijn (0-0). En zo staat Vozinha deze vrijdag plotseling tegenover Lionel Messi, zonder twijfel de grootste ster van dit toernooi.

„De droom van elke voetballer”, noemde hij die ontmoeting zelf onlangs. Samen met Messi op één veld, dat is het soort ervaring waarover hij zijn kinderen over twintig jaar waarschijnlijk nog vertelt. Al zijn hij en zijn teamgenoten er natuurlijk niet om zich aan de Argentijn te vergapen, benadrukte vleugelverdediger Sidny Lopes Cabral deze week tegen The Guardian. „Ik moet mezelf ervoor afsluiten. Als ik denk ‘ik speel tegen Messi’, dan word ik gek.”

Omaatje

Het duurt veertien minuten voordat ze elkaar in een duel ontmoeten. Een plotselinge loopactie van Messi verrast de Kaapverdische verdediging, kruislings steekt de Argentijn het strafschopgebied in. Hij haalt uit met zijn linkervoet naar de rechterhoek. Een poging zonder overtuiging: de bal stuitert rechts langs de paal. Als Vozinha in die richting duikt, ziet hij het al gebeuren, en trekt hij zijn arm een beetje terug.

Tot dan toe heeft hij vooral met teamgenoten van Messi te maken gehad. Een schot dat terugkaatst vangt hij beheerst met de voet uit de lucht op. Als even later Lisandro Martínez op hem afstormt na een terugspeelbal, kapt hij de spits onbevreesd af. Het is zoals heel Kaapverdië deze avond speelt: overtuigd van eigen kunnen, zonder ontzag voor de regerend wereldkampioen.

Maar hoe snel het kan gaan, blijkt meteen na de drinkpauze. Een lange bal van achteruit wordt verkeerd ingeschat door verdediger Luis Borges, vol gevoel vangt Messi hem op, met de buitenkant van zijn linkervoet. Vozinha probeert de korte hoek nog af te dekken, maar is kansloos. Op één knie, met zijn armen nog wijd, blijft hij achter, terwijl Messi het doelpunt viert met teamgenoten.

Vozinha en Messi – hun levens hadden nauwelijks méér van elkaar kunnen verschillen. Voor de Argentijn is deze glamoureuze stad zijn thuisbasis, minstens het halve stadion draagt een shirt met zijn naam. Als tiener brak hij al door in het voetbal, op zijn zeventiende won hij voor het eerst de Spaanse landstitel, een jaar later zijn eerste Champions League – de eerste van vele prijzen.

Josimar José Évora Dias daarentegen, zoals de Kaapverdische doelman voluit heet, werd op zijn vijfentwintigste pas prof, na een jeugd waarin hij wegdroomde bij de prestaties van de Belgische keeper Michel Preud’homme en de Nederlandse Edwin van der Sar. Hij had eigenlijk Valdano moeten heten, naar de Argentijnse middenvelder Jorge Valdano, een idool van zijn vader. Maar omdat de burgerlijke stand dat niet accepteerde, werd het Josimar, naar de Braziliaanse verdediger.

Hij groeide op bij zijn grootouders, omdat zijn vader in het leger zat en zijn moeder de hele dag werkte om rond te kunnen komen. Een arm bestaan, maar zijn grootmoeder deed alles voor hem, verpandde haar sieraden zodat hij te eten had. Zo kreeg hij ook zijn bijnaam: Vozinha, Portugees voor ‘omaatje’. Het was om haar, zei de doelman na afloop van het duel tegen Spanje, dat hij op het veld zo emotioneel werd.

Een middag die hij overigens bijna miste. Na een lange loopbaan langs clubs in de marge – in Angola, Moldavië en op Cyprus – begon hij vorig jaar te twijfelen over zijn rol als international. Maar hij liet zich ompraten, waardoor hij nu toch de momenten meemaakt waarvan hij „als kind niet durfde te dromen”. Een beloning voor al die jaren hard werken en zijn vasthoudendheid.

Veerkracht

De Argentijnse bondscoach Lionel Scaloni waarschuwde er nog voor, een dag voor de wedstrijd. Dit Kaapverdië verslaan was nog niet zo eenvoudig als de buitenwereld wellicht dacht. „Dit is een team dat tot nu toe nog geen wedstrijd verloren heeft”, zei Scaloni op de persconferentie in voorbereiding op de ontmoeting. „We zijn niet verrast dat ze hier staan. Dit is niet door toeval.”

Toch is het alsof de aandacht van zijn ploeg even verslapt, na een klein uur voetballen. Kaapverdië is tot dan toe bij vlagen dreigend, alleen ook ronduit slordig. Maar als aanvoerder Ryan Mendes na 59 minuten via de rechterkant opkomt, klopt het opeens allemaal wel. Hij vindt Deroy Duarte in het strafschopgebied, helemaal vrijgelaten door verdediger Lisandro Martinez. Die schiet fraai binnen.

Het vormt de opmaat naar een spectaculaire ontknoping, misschien wel de mooiste op dit toernooi tot nu toe. Een slotfase waarin de haast bij Argentinië voelbaar is, maar waarin de ploeg telkens stuit op Vozinha of een van zijn ploeggenoten. Eerst in een één-op-één van Messi met de doelman, die Vozinha stopt met zijn dijbeen. Even later tikt hij een vrije trap van de Argentijnse aanvoerder uit de kruising. Die grimast vervolgens moeizaam, en kijkt wanhopig naar de lucht.

Een verlenging volgt, met daarin een snel Argentijns doelpunt. Een hoekschop van Messi, die wordt doorgekopt, en voor de voeten van Martinez belandt. Hij schiet hard in de korte hoek, die onvoldoende wordt afgedekt door Vozinha. Maar tien minuten later verrast Kaapverdië opnieuw, via een prachtig afstandsschot van Lopes Cabral in de kruising. Hij viert het doelpunt tussen de Kaapverdische supporters op de tribunes. Op zestig meter afstand zakt Vozinha door de knieën en balt zijn vuisten.

Hoe het toernooi ook zou aflopen, zei de doelman een week geleden, het was hoe dan ook een succes. Vooraf hadden critici getwijfeld over hun deelname, maar meermaals hadden ze getoond hoe veerkrachtig ze waren. Reclame voor zichzelf, maar ook voor hun land. Ze hadden bewezen dat je ook voor bewoners van een kleine eilandengroep in de Atlantische Oceaan alles mogelijk was. „Misschien dat in de toekomst jonge voetballers zeggen: als ik groot ben, wil ik zo zijn als Stopira, of Ryan Mendes.”

Die veerkracht toont het elftal tot op het einde, ook als na 110 minuten Argentinië voor de derde keer op voorsprong komt. Zonder te treuren rennen ze naar de middencirkel, en komen ze vervolgens nog een aantal keer dicht bij een derde doelpunt. Dat Argentinië in de laatste minuten meermaals de bal in paniek wegroeit, is het grootste compliment denkbaar.

Als rond half negen de scheidsrechter dan toch affluit en Messi en zijn teamgenoten uitgelaten feestvieren, laat Lopes Cabral zichzelf teleurgesteld in het gras zakken. Vanuit zijn doel komt Vozinha meteen aangerend, druk schuddend met zijn opgestoken vingers. Hij trekt zijn teamgenoot omhoog, gebaart dat trots op dit moment de enige terechte emotie is. Dit was geen nederlaag, maar een overwinning.

Lees het hele artikel