3 dagen geleden
2
In een deel van Europa is in augustus een totale zonsverduistering te zien. Nederland en België worden getrakteerd op een gedeeltelijke verduistering. Lees hier hoe je van dit spektakel kunt genieten.
Op 12 augustus is het zover: in een deel van Europa vindt een totale zonsverduistering plaats. Dat gebeurt wanneer de maan tussen de aarde en de zon in schuift en het zonlicht blokkeert. Een flink deel van de wereld krijgt een gedeeltelijke zonsverduistering te zien: dat geldt voor een groot deel van Europa en Canada, en delen van de Verenigde Staten en Afrika.
Waar kan ik de zonsverduistering zien?
De totaliteit – het moment waarop de maan perfect tussen de zon en de aarde staat en deze volledig verduistert – begint rond het middaguur in Rusland. Daarna trekt de schaduw van de maan oostwaarts over de Noordelijke IJszee en ten zuiden van de Noordpool. Hij bereikt kort na vier uur ’s middags lokale tijd het noordoosten van Groenland.
LEES OOK
De beste ideeën van de 21e eeuw: flitsastronomie
Wij lichten de 21 beste wetenschappelijke en technologische ideeën uit de 21e eeuw uit die de wereld hebben veranderd. In dit artikel: flitsastronomi ...
De schaduw raast vervolgens met een snelheid van meer dan 3400 kilometer per uur langs de oostkust van Groenland en steekt dan de Atlantische Oceaan over. Vervolgens zal IJsland in duisternis gehuld worden. Dat is de eerste plek waar dichtbevolkte gebieden van de gebeurtenis kunnen genieten – tot dat moment treft de verduistering alleen kleine dorpjes en onderzoeksstations.
In Reykjavík begint de totale verduistering om 17.48 uur en duurt die iets meer dan een minuut. Het is de eerste keer sinds 1954 dat IJsland een totale zonsverduistering te zien krijgt. De volgende staat pas weer in 2196 op de planning.
Nadat de totale zonsverduistering de westkust van IJsland heeft aangedaan, steekt zij opnieuw de oceaan over. Kort voor 20.30 uur lokale tijd bereikt de schaduw het vasteland in Noord-Spanje. De verduistering trekt een streep van de noordoostelijke hoek van Portugal tot aan de Balearen, voor de oostkust van Spanje. Daarna zit het spektakel erop.
De strook waarin de totale zonsverduistering te zien is, raakt het westen van IJsland en het noorden van Portugal en Spanje. Beeld: European Space Agency (ESA). CC BY-SA 3.0 IGO.Wat gebeurt er tijdens een totale zonsverduistering?
Tijdens de totaliteit is de zonneschijf volledig verduisterd door de maan. Op plekken waar de schaduw de aarde bedekt, keldert de temperatuur met enkele graden en verandert de dag in schemering.
Aan de hemel zijn dan sterren zichtbaar. Ook komt de buitenste rand van de zon, de corona, tevoorschijn. Gewoonlijk gaat die verloren in het felle licht van de rest van de zon, maar wanneer de maan ervoor staat, krijgt deze buitenste laag van heet plasma de kans om zich te laten zien.
Wie naar de zonsverduistering wil kijken, moet een eclipsbril of zonnefilter gebruiken. Als je rechtstreeks naar de zon kijkt, riskeer je ernstige oogschade. Op het moment van totaliteit is het wel veilig om kort naar de corona te kijken.
Dat is ook precies wat zonnewetenschappers zullen doen tijdens deze verduistering. Totale zonsverduisteringen zoals deze bieden een waardevolle kans om de corona te bestuderen. Zo hopen astronomen meer te leren over dit gebied en enkele mysteries te ontrafelen, waaronder de vraag waarom de corona zoveel heter is dan het oppervlak van de zon.
Wat zie je bij een gedeeltelijke zonsverduistering?
De totale zonsverduistering is maar van korte duur en is alleen in een paar gebieden te zien. Maar ook andere regio’s kunnen genieten van het schouwspel. Ongeveer een kwart van de hele wereld krijgt een gedeeltelijke zonsverduistering te zien – waarbij de maan een ‘hap’ uit de zon neemt.
Dit zal veel langer duren dan de totaliteit. Op veel plaatsen in Europa, het noorden van de Verenigde Staten, Canada en Noordwest-Afrika duurt de gedeeltelijke zonsverduistering meer dan een uur.
Een gedeeltelijke zonsverduistering is niet zo spectaculair als een totale. De corona zal niet zichtbaar worden en het daglicht en de temperatuur zullen niet zo drastisch afnemen.
Het is zaak om tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering de hele tijd oogbescherming te gebruiken. Mocht je geen eclipsbrilletje hebben, dan zijn er andere manieren om de zonsverduistering te bekijken zonder rechtstreeks naar de zon te turen. Je kunt bijvoorbeeld een gaatjescamera maken. Daarvoor hoef je alleen maar een gaatje te prikken in de zijkant van een doos. Vervolgens kun je op de achterwand van de doos een projectie bekijken van de vorm van de zon terwijl de maan ervoor langs beweegt.
English (US) ·