Waarom is het nagenoeg onmogelijk om het droog te houden bij ‘The Repair Shop’?

Soms ben je al tv-kijkend vooral op zoek naar goed nieuws. Gelukkig kwam EenVandaag (AvroTros) daar al vroeg op de avond mee. Een sportrechtadvocaat (die bestaan) vertelde dat Senegal best goede kansen maakt in het hoger beroep dat het land heeft aangetekend tegen de beslissing om het voetbalteam van Marokko alsnog, twee maanden na de finale, de Afrika Cup toe te kennen. „Omdat er ook een regel is waarin staat dat een beslissing van een scheidsrechter op het veld definitief is.”

Hartverwarmend voor de voetballiefhebber. Die houdt van schermutselingen, gedoe, chaos en onnavolgbare beslissingen, maar als het eindsignaal klinkt, moet het afgelopen zijn. Een beetje zoals met verkiezingen. Kom maar op met eindeloze campagnestrubbelingen, politieke schijnbewegingen en peilingvisserij, maar als de stembussen sluiten, is het over. Dan is het stemmentellen geblazen.

Een moeilijke fase daartussen vormt de uitslagenavond. Dat bleek gisteren ook weer. Iedere nieuwsredactie worstelt altijd met hetzelfde: kies je één gemeente en ga je dieper in op de politieke problematiek aldaar, conform de gedachte all politics is local? Of stel je de vraag: wat vertellen deze verkiezingen over de verhoudingen in Den Haag? 

Lofzang op de democratie

Gisteren verliep op tv als vier jaar geleden, al was het opvallend dat dit keer het werk van raadsleden vaker en uitdrukkelijker geprezen werd. In Eva was zelfs een soort lofzang te horen op de democratie, met speciale aandacht voor vrijwilligers en de persoonlijke drijfveren om je in te zetten voor de publieke zaak. Terecht natuurlijk en, opnieuw, hartverwarmend.

Toch maakt herhaling geen interessante tv en koelt het hart ook snel weer af. Dus na een paar uur interviewtjes met raadsleden en allerhande analisten, zag ik tot mijn vreugde dat de BBC een nieuwe aflevering uitzond van The Repair Shop.

Waarom is het nagenoeg onmogelijk om het droog te houden bij dat programma? Ontroering is lastig in woorden te vangen, maar omstandigheden zijn wel te geven. We zien mensen die een versleten, mottig of kapot object mét verhaal naar een oude werkplaats brengen, ergens in een tijdloos landschap. Binnen staat fascinerend gereedschap, bediend door sympathieke vakmensen. Een geel filter voor de cameralens zorgt voor een sprookjesachtige rust en voor een nostalgie naar een tijd die in geen enkel fatsoenlijk geschiedenisboek is te vinden, maar die wel bestaat in ons collectieve bewustzijn.

Je voelde haar gemis

Terwijl in de nieuwsprogramma’s op andere zenders de destructie voortraast en de internationale rechtsorde wankelt (of gewoon omvalt), laat The Repair Shop het geluk zien dat restauratie kan brengen, van objecten die geen enkele financiële waarde vertegenwoordigen. Alleen sentimentele.  

In Groot-Brittannië is het programma razend populair, met 4 tot 7 miljoen kijkers per aflevering. Wellicht kun je zeggen dat hoe meer de mensheid koopt en weggooit, hoe meer zij hunkert naar een wereld waarin objecten geliefd zijn, goed worden verzorgd en betekenis hebben. 

Gisteren ging een fragiele armband uit Guyana in de revisie, net als een leren gebedstas van grootvader en, meest interessant, drie tegels. Doodgewone tegels op het eerste gezicht, maar wel de allerlaatste die een opa had vervaardigd in een fabriek die failliet was gegaan. Met inscriptie. Ik hield het inderdaad niet droog, maar ik moet toegeven: deze objecten en hun verhalen haalden het niet bij de houten tuinbank mét karrenwiel twee weken geleden. Dat was oprecht een lelijk ding. Tegelijkertijd voelde je mee met de dame die het inbracht. Ze had het gekregen van haar onlangs overleden echtgenoot. Hij had het gewild, voelde ze. Deze reparatie. En je voelde haar gemis en raakte ontroerd door de ogenschijnlijk ongecompliceerde wijze waarop ze haar man miste. „We hebben samen echt zoveel gelachen op dit ene bankje.”