Wat als je leidinggevende je inzet niet ziet, laat staan waardeert?

Dilemma

Je werkt als werknemer hard, maar het voelt alsof je leidinggevende je bijdragen nooit of zelden opmerkt of erkent – laat staan waardeert. Je voelt je onzichtbaar tegenover je chef, omdat hij of zij niet lijkt te zien wat je doet. Dit kan resulteren in frustratie, demotivatie of zelfs cynisme. Wat kun je doen om dit te voorkomen en te laten zien wat je waard bent voor het team?

Patronen

Bedrijfspsycholoog en mediator Belinda Maagd (59) stuit in haar werk geregeld op deze situatie. „Zoiets ontstaat vaak door bepaalde gedragspatronen. Die zijn heel verschillend, maar je kunt denken aan mensen die veel voor anderen doen, loyaal zijn en gaten dichten die niemand anders wil opvullen. Als je dan je stinkende best doet, maar dit niet door anderen benoemd wordt omdat ze het misschien vanzelfsprekend vinden, kan dit leiden tot spanningen. Mensen kunnen daar zodanig last van hebben dat ze niet meer kunnen functioneren zoals ze willen.”

Trainer en invloedexpert bij Bureau Zuidema Tim Nonnekes (40) raadt aan om eerst je eigen gedrag en gevoel te onderzoeken wanneer je je niet gezien voelt. „Daar begint het mee: welke patronen herken je bij jezelf en hoe zichtbaar maak je je eigen bijdragen?” vertelt hij. „Dan kun je onderzoeken waar het schuurt: zijn verwachtingen over en weer niet uitgesproken, is waardering niet expliciet georganiseerd of wordt er simpelweg niet over gesproken?”

Dat wil niet zeggen dat als de werknemer gebrek aan waardering ervaart dit aan hem of haar te wijten is. Wel is het belangrijk dat die weet waar dit gevoel vandaan komt voordat hij of zij dit aankaart bij de chef. „Je gevoel klopt altijd”, stelt Belinda Maagd. „Maar de gedachte die je eraan koppelt, kan er totaal naast zitten.” Een gevaar is dat je invult wat een ander denkt, zonder diegene te raadplegen; dat je aanneemt dat je manager je inzet niet waardeert, zonder hem of haar dat te hebben gevraagd.

„We houden ons vaak ontzettend bezig met wat er in anderen omgaat, maar zitten er bijna altijd naast”, zegt Maagd. „We interpreteren verbaal en non-verbaal gedrag van anderen, maar op een manier die meer te maken heeft met hoe we zelf denken dan met hoe die ander dat doet. We kunnen nog steeds niet in andermans hoofd kijken.”

We houden ons vaak ontzettend bezig met wat er in anderen omgaat, maar zitten er bijna altijd naast

Daarom is het volgens zowel Maagd als Nonnekes belangrijk dat de medewerker in kwestie een gesprek aangaat met de leidinggevende, dat dit op tijd gebeurt én dat de gevoelens op de juiste manier verwoord worden. „Soms denkt een medewerker die ergens mee worstelt dat leidinggevenden niet ontvankelijk zijn voor zo’n gesprek”, zegt Maagd. „Ook dan is het belangrijk om moed te verzamelen en toch die stap te zetten. Alleen dan doorbreek je de cirkel, in plaats van dat je daarin blijft hangen.” Nonnekes sluit zich hierbij aan. „Als je blijft doen wat je deed, zal de frustratie blijven.”

Wanneer je dan daadwerkelijk de tijd neemt om zo’n gesprek aan te gaan, is het van fundamenteel belang dat je als eerste stap vertelt wat er in je omgaat, zonder direct met verwijten of beschuldigingen te komen. „Probeer je gevoel met woorden te beschrijven. Mensen kunnen niet zeggen dat jouw gevoel niet klopt”, aldus Maagd. „Zeg bijvoorbeeld: ik heb het idee dat mijn werk niet word gewaardeerd en voel me daar erg onzeker door. Hoe kijk jij naar mijn werk? Dat is al totaal anders dan zeggen: jij waardeert mijn werk niet! Dat is een beschuldiging, een verwijt, terwijl het erom gaat te zeggen waar jij mee zit en waar je je zorgen over maakt.”

Ook Nonnekes adviseert dicht bij jezelf te blijven. „Wanneer je je kwetsbaar opstelt, is dat een hele fijne manier om een gesprek te beginnen.” Hij benadrukt ook dat het goed is om duidelijk te zijn. „Uiteindelijk draait het erom verwachtingen expliciet te maken: wat zijn jouw verwachtingen en welke verwachtingen heeft je manager van jou? Benoem daarbij wel je behoefte om gezien te worden.”

Trek op tijd aan de bel

Omdat het toch om een gevoelige kwestie gaat, is het zaak op tijd aan de bel te trekken bij je leidinggevende. Helaas gebeurt dit niet altijd, merkt Nonnekes. „Mensen gaan ‘punten’ opsparen waarin ze zich niet gezien en gehoord voelen. Op een gegeven moment slaat dat dan om naar boosheid en soms zelfs agressie, waarmee je dan gelijk in een hele akelige situatie zit”, vertelt hij. „Als je dit gevoel als een emmer ziet die steeds voller loopt, is het beter om er af en toe wat druppels uit te gooien in plaats van te wachten tot die overstroomt en de onvrede er in de vorm van een uitbarsting uit komt.”

Dit ziet Maagd ook vaak in de praktijk gebeuren. „Direct het gesprek aangaan is het beste, maar wat vaak gebeurt is dat mensen eerst verhaal gaan halen bij collega’s”, zegt ze. „Als die de klacht herkennen, wordt het probleem groter gemaakt en ontstaan er beelden en opvattingen die vaak bezijden de waarheid zijn.”

Maagd vindt het tragisch dat het dikwijls zover komt. Mensen hebben vrijwel nooit slechte bedoelingen, legt ze uit, maar missen bepaalde vaardigheden. „We worden daarom als mediators gelukkig steeds vaker benaderd om mensen die samenwerken op te leiden om te laten zien hoe je zulke conflicten voorkomt”, vertelt ze. „Managers en werknemers hebben er allebei veel aan om vaardiger te worden in het communiceren over zulke persoonlijke worstelingen.”

Wanneer je waardering krijgt, zit je lekkerder in je vel en doe je je werk ook beter

Dat geldt niet alleen voor het persoonlijk welzijn, maar ook voor het werk zelf. „Uiteindelijk komt er het meest uit onze handen wanneer we complimenten en waardering krijgen”, stelt Maagd. Daar sluit Nonnekes zich bij aan. „Wanneer je waardering krijgt, zit je lekkerder in je vel en doe je je werk ook beter.”

Dus

Wanneer je voelt dat je werk niet gezien of gewaardeerd wordt, probeer dan de ergernissen hierover niet op te sparen. Onderzoek hoe dit gevoel is ontstaan en bespreek dit met je leidinggevende, zonder hem of haar verwijten te maken. Na zo’n gesprek moeten beide partijen weten wat ze concreet van elkaar verwachten en kan iedereen zich weer gewoon op het werk focussen, in een gezonde, professionele omgeving.