Wat moet je nog, als ex-PvdA’er?

In een tent naast het Catshuis, vorige week maandag, is het afscheidsfeest van Dick Schoof. Caroline van der Plas van BBB geeft hem haar boek uit 2023, Gewoon gezond verstand, en omhelst hem. Schoof omhelst op zijn beurt Jan Struijs van 50Plus, die daar van opkijkt. Wat mensen verder opvalt: Struijs staat heel lang te praten met oud-Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet, ex-PvdA.

De man van Gerdi Verbeet, oud-staatssecretaris in het kabinet-Den Uyl Wim Meijer, had me de week ervoor zijn brief aan PvdA-voorzitter Esther-Mirjam Sent doorgestuurd: zodra de PvdA zou opgaan in „de nieuwe partij”, Progressief Nederland noemt Wim Meijer niet, moest zij hem uitschrijven als lid. Er klinkt verdriet in door. Die fusiepartij, staat in de brief, is „het begin van het einde van de sociaaldemocratie in Nederland”.

Op donderdagmiddag ga ik bij hem en Gerdi Verbeet langs in Amsterdam. En nog voordat ik zit, begint Verbeet over Jan Struijs. „Dat is een politicus”, zegt ze, „die de harten van de mensen raakt.”

In juni vorig jaar, op een congres van GroenLinks-PvdA, was Verbeet uitgejoeld omdat ze samen met andere PvdA’ers tegen de motie was over een ‘volledig wapenembargo’ tegen Israël. Ze was weggegaan, maar ze had zo hard moeten huilen dat ze niet kon autorijden. Bij een tankstation stond ze stil, toen belde Jesse Klaver. Hij wilde, zei hij, „even bij haar inchecken”. Verbeet zegt dat ze hem eerst niet begreep. Inchecken doe je als je gaat vliegen.

Klaver was ook al op weg naar huis, een van zijn kinderen was jarig. „Ik zei: ‘Dan mis jij dus ook de speech van Timmermans. Maar daar kom je vast wel weer overheen.’ We moesten allebei lachen. Ik door mijn tranen heen.”

De dag erna had ze haar lidmaatschap van de PvdA opgezegd. Na 52 jaar.

Gerdi Verbeet is 75. Wim Meijer 86. Hij was op zijn achttiende lid geworden van de PvdA om Willem Drees te steunen, het kabinet-Drees III was net gevallen. Drees werd ook door niet-PvdA’ers ‘vadertje Drees’ genoemd: hij had in 1947 de ‘Ouderdomsvoorziening’ bedacht, de latere AOW.

Meijer kreeg de dag na zijn opzegging antwoord van de PvdA-voorzitter. „Heel hoffelijk”, zegt hij. „Maar ze was het niet met me eens.” Verbeet zegt dat Klaver haar was blijven bellen, ze dronken een keer koffie. „Hij zegt tegen mij: ‘Ik ben sociaaldemocraat.’ Ik zeg: ‘Schrijf dat dan op in het beginselprogramma.’ Maar dat doet hij niet.”

En nu? Gerdi Verbeet en Wim Meijer weten het niet goed. Ze waren op alle bijeenkomsten van ‘Rood Vooruit’, met andere PvdA’ers die niets moesten hebben van de fusie. Maar die bijeenkomsten zijn er niet meer. Aan de nieuwe partij die ex-PvdA’er Rob Oudkerk wil oprichten doen ze niet mee. Gerdi Verbeet noemt het „te vroeg”.

Net voor het feest van Schoof had zij Jan Struijs geappt, ja. Ze kennen elkaar al lang, ze had hem ook al eens „tips” gegeven: hoe je je staande houdt in de Haagse politiek. „Hij vertolkt”, vindt ze, „de pijn van mensen, op een manier die ze begrijpen.”

Bij het Catshuis maakten ze een afspraak, ze gaan samen eten. Struijs had haar „toevertrouwd” dat veel oud-PvdA’ers overstappen naar 50Plus. „Ik niet”, zegt ze tegen mij. „Ik ben er echt even klaar mee, lid zijn van een partij.”

Jesse Klaver was ook op het feest. Ze had hem niet gezien.