Wat staat er precies in het staakt-het-vuren tussen Iran en de VS?

Wat is er precies afgesproken tussen Iran en de Verenigde Staten? En over welke voorwaarden zullen de twee landen tijdens het tweeweekse staakt-het-vuren onderhandelen om te komen tot een volwaardig vredesakkoord? Veel is nog onduidelijk – er is zowel een Iraans als een Amerikaans vredesplan in omloop.

Eerst het Iraanse plan: Donald Trump noemt dit in zijn aankondiging van het staakt-het-vuren op Truth Social „een werkbare basis voor onderhandelingen”. Waarschijnlijk doelt de Amerikaanse president hier op het tienpuntenplan dat Iran afgelopen maandag via bemiddelaar Pakistan aan de VS stuurde.

Hoewel geen van de partijen de inhoud van het Iraanse plan officieel heeft vrijgegeven, hebben Iraanse staatsmedia details die het voorstel zou bevatten naar buiten gebracht. Waaronder:

• het opheffen van sancties tegen Iran en secundaire sancties tegen entiteiten die zaken doen met Iran
• geen aanvallen meer op Iran en zijn bondgenoten
• voortdurende Iraanse controle over Straat-van-Hormuz
• terugtrekking van Amerikaanse militairen uit de regio
• de vrijgave van Iraanse bevroren tegoeden

Onder meer de Britse krant The Guardian meldt dat er ook versies van het puntenplan circuleren waarin de VS akkoord zou gaan met verrijking van uranium op Iraanse bodem. Dat zou een knieval zijn voor Trump, die de Iraanse weigering om hun kernprogramma stop te zetten herhaaldelijk aangreep als rechtvaardiging voor het beginnen van de oorlog.

Amerikaans plan

Vooralsnog lijken veel van de vermeende Iraanse punten lijken concessies van de VS aan Iran te zijn. De vraag is daarom in hoeverre Trump daadwerkelijk bereid is om met het plan mee te bewegen én wat hij in ruil daarvoor terug wil.

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi suggereert in zijn aankondiging van het staakt-het-vuren dat de Iraniërs op hun beurt een alternatief Amerikaanse vijftienpuntenplan zullen overwegen. Dit is een oud plan van de Amerikanen, dat Teheran meermalen heeft afgewezen.

Ook de inhoud van het Amerikaanse plan is niet gepubliceerd, maar volgens CNN staat daarin onder meer dat Iran belooft geen kernwapens te bezitten, zijn voorraad hoogverrijkt uranium over te dragen, een einde te maken aan hun steun voor proxies in de regio, zoals Hamas in Gaza en Hezbollah in Libanon.

Een andere prangende vraag is of Libanon onderdeel is van de het staakt-het-vuren. Hoewel bemiddelaar Pakistan eerder expliciet meldde dat het staakt-het-vuren „overal” geld, inclusief in Libanon, zei het Israëlische leger woensdagochtend in Libanon te zullen blijven doorvechten. Israël zegt het besluit van Trump om Iran twee weken niet aan te vallen wel te steunen. Afgelopen nacht waren er nog wel aanvallen over en weer tussen Israël en Iran.

Op uitnodiging van de Pakistaanse premier zullen vertegenwoordigers van Iran en de VS elkaar vrijdag ontmoeten in hoofdstad Islamabad om te onderhandelen over de details van een mogelijk permanent bestand.

Liveblog Oorlog in het Midden-Oosten

Europese regeringsleiders bepleiten spoedige heropening van de Straat van Hormuz