5 uren geleden
1
Ouders die regelmatig op hun telefoon zitten terwijl hun tiener om aandacht vraagt, riskeren meer dan een slechte sfeer aan tafel. Het zorgt ook voor een onveilige hechtingsstijl bij hun kinderen, wat levenslange gevolgen kan hebben.
Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Het debat over schermtijd spitst zich doorgaans toe op kinderen en jongeren zelf. Maar nieuw onderzoek verschuift de blik naar de ouder. Onderzoekers van Newport Healthcare ondervroegen 600 Amerikaanse tieners tussen de 12 en 17 jaar en vonden een duidelijk verband: hoe vaker een jongere vond dat zijn vader of moeder was afgeleid door een schermpje, hoe sterker de kenmerken van onveilige hechting.
Wat is onveilige hechting?
Hechting beschrijft hoe mensen zich verhouden tot anderen in nabije relaties. Wie veilig gehecht is, durft steun te zoeken en vertrouwt erop dat anderen beschikbaar zijn. Bij een onveilige hechtingsstijl gaat dat mis: de een klampt zich angstig vast aan anderen en zoekt voortdurend bevestiging, de ander vermijdt juist nabijheid om emotionele pijn te voorkomen. Beide patronen zijn gelinkt aan een verhoogd risico op depressie, angststoornissen en moeite met het aangaan van gezonde relaties.
Hechtingsstijlen worden gevormd in de vroege kindertijd, maar liggen daarna nog niet volledig vast. Onderzoek laat zien dat ze ook in de tienerjaren nog beïnvloedbaar zijn, zowel in positieve als negatieve zin.
“Houd jij meer van je telefoon dan van mij?”
Het onderzoek vindt zijn oorsprong in de praktijk. Hoofdonderzoeker Don Grant van het Center for Research and Innovation bij Newport Healthcare merkte tien jaar geleden al dat tieners in therapie steeds vaker hun ergernis uitspraken over het telefoongebruik van hun ouders. Een kennis confronteerde hem met de vraag die haar eigen dochter stelde: “Houd jij meer van je telefoon dan van mij?”
Die observaties leidden tot de ontwikkeling van de Device Attachment Interference Scale (DAIS), een vragenlijst waarmee tieners aangeven hoe vaak ze hun verzorger als afgeleid of onbeschikbaar door een apparaat ervaren en hoe dat op hen inwerkt. Vragen gaan bijvoorbeeld over of de verzorger hen negeert als die op zijn telefoon zit, of aanwezig lijkt bij belangrijke momenten maar er met zijn hoofd niet bij is.
Gecombineerd met een hechtingsvragenlijst en afgenomen bij een steekproef die representatief is voor de Amerikaanse bevolking, leverde de schaal statistisch sterke resultaten op: hogere scores op de DAIS hingen samen met zowel angstige als vermijdende onveilige hechting en dat gold voor zowel moeder- als vaderfiguren.
Het gaat om perceptie, maar die perceptie telt
Een belangrijke nuance: het onderzoek meet niet objectief hoeveel ouders op hun telefoon zitten, maar hoe tieners dat beleven. Dat onderscheid is relevant. Het is denkbaar dat jongeren die al een onveilige hechtingsstijl hebben, het gedrag van hun ouders sneller als afwijzend interpreteren, ongeacht hoe dat gedrag er feitelijk uitziet. Omgekeerde causaliteit valt met dit type onderzoek niet uit te sluiten.
Bovendien gaat het om een eenmalige meting via zelfrapportage, wat de conclusies beperkt. De onderzoekers zijn hier zelf ook duidelijk over: het verband is correlationeel en rechtvaardigt geen uitspraken over oorzaak en gevolg.
Wat het onderzoek wél laat zien, is dat de beleving van tieners consistent en sterk samenhangt met hechtingsonzekerheid, ongeacht leeftijd of geslacht van de jongere of het geslacht van de verzorger. En juist omdat smartphonegebruik door ouders zo genormaliseerd is, waarschuwen de onderzoekers dat zelfs een bescheiden effect op grote schaal meetbaar kan doorwerken.
Millennialouders in het vizier
Grant richt zich in het bijzonder op millennials, de generatie die als eerste opgroeide met digitale technologie en nu zelf ouder is. Zij zijn mogelijk kwetsbaarder voor afhankelijkheid van apparaten en daarmee voor de bijbehorende afleiding in het ouderschap.
De aanbeveling is niet dat ouders nooit meer op hun telefoon mogen als ze samen zijn met hun kind. Wel dat ze reageren wanneer een tiener om aandacht vraagt, al is het maar dat ze even opkijken van hun scherm en erkennen dat hun kinderen er zijn.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Zo wordt je schermtijd beperken een makkie: wetenschappers zorgen ervoor dat je smartphone irritant wordt als je ‘m te lang gebruikt en Scrollen tijdens de pauze? Dat verslechtert de band met je collega’s
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
English (US) ·