Zelfs boomkikkers raken overweldigd als ze te veel keuze hebben

Vrouwelijke boomkikkers hebben vaak last van keuzestress als te veel mannetjes tegelijkertijd roepen.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Tijdens het paarseizoen kan het behoorlijk luid worden bij de boomkikkers. Mannetjes verzamelen zich in grote groepen en roepen tegelijkertijd om vrouwtjes te lokken. Voor een vrouwtje betekent dat, dat zij tussen veel mogelijke partners moet kiezen. Nieuw onderzoek van het Smithsonian Tropical Research Institute en de University of Tennessee laat zien dat die keuze moeilijker wordt als er meer mannetjes tegelijkertijd roepen. Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift iScience.

Keuzestress

De onderzoekers ontdekten dat vrouwtjes van de soort Dryophytes chrysoscelis, in het Engels ook wel Cope’s gray treefrog genoemd, slechter presteren wanneer zij uit meer mannetjes moeten kiezen. Bij slechts twee roepen ging 97 procent van de vrouwtjes op een mogelijke partner af. Bij acht roepen daalde dat percentage naar 82 procent. Ook duurde het aanzienlijk langer voordat de vrouwtjes een keuze maakten.

De resultaten wijzen erop dat niet het lawaai een probleem is, maar vooral het aantal keuzes. Dat lijkt een beetje op wat mensen soms ervaren in een supermarkt of tijdens het zoeken naar een nieuwe tv-serie: hoe meer opties er zijn, hoe lastiger het kan worden om een besluit te nemen. De onderzoekers noemen dit verschijnsel ‘choice overload’, oftewel keuzestress.

Kwakend kikkerkoor

Claire Hemingway, onderzoeker bij het Smithsonian Tropical Research Institute en de University of Tennessee, legt uit: “We wilden begrijpen waarom vrouwelijke boomkikkers moeite hebben om een partner te vinden. Komt dat doordat ze de mannetjes niet goed kunnen horen tussen al het geluid? Of raken ze simpelweg overweldigd door het aantal mogelijkheden?”

Om dat verschil te onderzoeken speelden de wetenschappers in een laboratorium opgenomen paringsroepen af via luidsprekers. De vrouwtjes kregen steeds een bepaalde roep aangeboden die als doel diende. Daarnaast klonken er andere, concurrerende roepen. De onderzoekers veranderden zowel het aantal roepen als de hoeveelheid achtergrondgeluid.

Leestip: De liefdesliedjes van kikkers veranderen als het warmer wordt: luister nu naar het verschil

De uitkomst was duidelijk: hoe meer roepen de vrouwtjes tegelijkertijd hoorden, hoe meer moeite zij hadden om een keuze te maken. Bij twee roepen koos 76 procent voor de doelroep. Bij acht roepen was dat nog maar 25 procent. Ook nam de tijd die nodig was voor een keuze toe: bij twee roepen bereikten de vrouwtjes hun keuze gemiddeld na 114 seconden. Bij acht roepen duurde dat gemiddeld 183 seconden.

“We waren verbaasd over hoe duidelijk de resultaten waren”, zegt onderzoeker Jessie Tanner van de University of Tennessee. “We zagen bijna altijd hetzelfde patroon: als we meer roepen tegelijkertijd lieten horen gingen de prestaties van de vrouwtjes op verschillende manieren achteruit.”

Seksuele selectie

Volgens de onderzoekers is dat belangrijk, omdat het laat zien dat het brein zelf de partnerkeuze van dieren in de weg kan zitten. Tot nu toe lag bij onderzoek naar boomkikkers veel aandacht op het omgevingslawaai dat de roepen van mannelijke boomkikkers soms overstemt. Dit onderzoek laat echter zien dat vooral keuzestress een probleem kan zijn.

Dat kan gevolgen hebben voor hoe wetenschappers naar de seksuele selectie van dieren kijken. Daarbij draait het vaak om eigenschappen die helpen om een partner te vinden, of om zelf gekozen te worden. Vaak wordt daarbij gekeken naar welke kenmerken vrouwtjes aantrekkelijk vinden. Dit onderzoek laat zien dat ook de hoeveelheid informatie die een dier kan verwerken belangrijk kan zijn.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Onderzoekers ontdekken dat kikkers immuun lijken voor dodelijke hoornaarsteken en Zeven nieuwe kikkersoorten ontdekt op Madagaskar en ze klinken alsof ze zo uit Star Trek zijn weggesprongen . Of lees dit artikel: Oudste Australische boomkikker herschrijft evolutie: een sprong 22 miljoen jaar terug in de tijd .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: