‘Net voor zijn huwelijk met Lies wist hij te ontsnappen uit Kamp Vught’

„We zagen net de eerste Canadezen”, staat achter op deze foto van 5 mei 1945 geschreven. Mijn ouders kijken opgelucht en heel gelukkig. Het was voor hen een dubbele feestdag: precies twee jaar geleden waren ze getrouwd.

Bram en Lies leerden elkaar in 1939 kennen; hij studeerde in Delft en zij zat in de vijfde klas van het gymnasium in Hilversum. In de meidagen van 1940 maakte Bram als dienstplichtig soldaat het bombardement in Rotterdam mee. Hij schuilde in de in aanbouw zijnde Maastunnel. Even verderop in de Waalhaven sneuvelde op dat moment zijn oom Hans. Begin 1943 was Bram samen met een grote groep andere Delftse studenten door de Duitsers opgepakt en opgesloten in het ‘Oranjehotel’ in Scheveningen. Daarop volgde een verblijf van twee maanden in Kamp Vught. Net op tijd voor zijn huwelijk met Lies op 5 mei 1943 wist hij daar te ontsnappen. In de Hongerwinter had hij maandenlang pleuritis, een ontsteking van het long- of borstvlies. 

Voor Lies was de oorlog ook niet makkelijk. Haar vader was consul in Japan en zij was al vanaf haar elfde bij twee ongetrouwde dames in Hilversum ondergebracht. Haar eindexamen was in mei 1940. Ze maakte zich tegelijkertijd hevige zorgen om Bram. 

Lies begon een studie Engels in Amsterdam, maar brak die in 1941 al af. De sfeer was te dreigend. Joodse studiegenoten werden opgepakt of doken onder. Ze ging in een kinderziekenhuis werken. Haar ouders en een jonger zusje moesten na de aanval op Pearl Harbor Japan verlaten. Zij verbleven in Australië, maar konden om veiligheidsredenen geen contact onderhouden. Ze wisten dus niet eens dat Bram en Lies in 1943 getrouwd waren.

Maar, er waren ook wel leuke gebeurtenissen: in 1942 reed Bram de Elfstedentocht, op houten doorlopers. „Naar Leeuwarden reizen vanuit Delft, was toen moeilijker dan de tocht zelf”, zei hij later altijd.

Op deze foto zitten mijn ouders, allebei sterk vermagerd, in de tuin van het huis van mijn opa en oma in Naarden. De oorlog was voor hen een bijzonder stressvol begin van een verder heel gelukkig huwelijk van bijna zestig jaar. Twee jaar na de oorlog werd mijn oudste zus geboren. Er volgden nog twee dochters, onder wie ikzelf, en twee zonen.”