Aan talent geen gebrek bij Oranje, ziet bondscoach Xavi bij zijn presentatie. ‘We moeten er nu een team, een familie van maken’

Een minuut eerder dan het afgesproken tijdstip loopt Xavi Hernández dinsdagmiddag de zaal van de KNVB Campus in Zeist binnen. Bijna geruisloos, zoals in zijn tijd als speler op het middenveld van FC Barcelona. Een knikje voor een bekende, verder een strakke blik. Net als aan de buitengevel van het bondsbureau, toont een scherm in de zaal grote portretten van hem, naast foto’s van een Nederlandse vlag en een tribune vol Oranje-fans. In witte kapitalen staat er ‘Xavi’.  

„Dankjewel Nigel”, zegt de Catalaan (46) in het Nederlands, nadat directeur topvoetbal Nigel de Jong een introductie heeft gegeven, die Xavi op een koptelefoon via een tolk heeft beluisterd. „Mijn gevoel vandaag is dat ik naar de universiteit van het voetbal ga”, is een van zijn eerste – ingestudeerde – citaten. Hij heeft een sterke band met de ‘Hollandse school’, in het persbericht bij zijn aanstelling noemde hij zich al „een zoon van het Nederlandse voetbal”. 

Directeur De Jong heeft dan al beschreven hoe de KNVB bij hem is uitgekomen. Hoe ze in eerste instantie Pep Guardiola hadden gepolst, de invloedrijkste trainer van zijn generatie, maar dat die na zijn vertrek bij Manchester City toe was aan een sabbatical. Dat de Nederlander Arne Slot na zijn ontslag bij Liverpool FC de volgende topkandidaat was, maar hij er ook van afzag omdat hij clubtrainer wilde blijven. En dat De Jong en zijn staf vervolgens bij Xavi waren uitgekomen.

Hoe dat voelt, om derde keuze te zijn? De vraag brengt hem niet uit balans. Een „eer” noemt Xavi het herhaaldelijk, „ik weet nog hoe ik als kind naar het Nederlandse team keek”. Dus boven alles overheerst de „trots” en de vastberadenheid om „goed voetbal te spelen”, zegt hij. „Het maakt me niet uit of ik derde of tiende keuze ben.” Als een andere journalist het nog een keer opbrengt, antwoordt hij: „Het is geen verkeerde positie, meteen na Guardiola en Slot. Het is nog steeds een podiumplek.”

Zijn vrouw is er ook

Zijn stafleden zitten op de tweede rij, achter de fotografen. Assistenten Ruud van Nistelrooij en Adil Ramzi links van het gangpad, al langer werkzaam voor de bond, samen met Óscar Hernández, Xavi’s oudere broer en één van zijn vertrouwelingen. Aan de rechterkant twee van zijn andere vaste stafleden, Sergio Alegre en fysiektrainer Iván Torres, geflankeerd door keeperstrainer Patrick Lodewijks. Bij binnenkomst gaat KNVB-commissaris Clarence Seedorf ze één voor één langs. „Todo bien?”

„We hebben talenten, maar het belangrijkste is dat we daar een team, een groep, een familie van maken”, zegt Xavi. Zijn familie is ook letterlijk aanwezig – behalve zijn broer zit achterin de zaal Xavi’s vrouw, Núria Cunillera, naast zijn zakelijke begeleiders, Arturo Canales en Fernando Solanas. Xavi woont in Barcelona en zal op en neer reizen naar Zeist voor technische overleggen met zijn staf. Maar ze zullen veel door Europa reizen om spelers in actie te zien, met name in de Premier League.    

Xavi naast directeur topvoetbal Nigel de Jong.

Foto KOEN VAN WEEL / ANP

Hij realiseert zich dat Nederlanders hem als buitenlander zullen zien, zo begint hij zelf. Maar voor hem voelt Nederland vertrouwd, zijn goede wil toont hij door af en toe met Nederlandse woorden te strooien, zoals hij ook deed in de video die de bond maandag online plaatste. De nieuwe bondscoach kreeg daarin een rondleiding over het KNVB-terrein en poseerde bij een standbeeld van Johan Cruijff. Voor de aanwezige pers doet hij bij zijn presentatie op verzoek nog even voor hoe je zijn naam in het Spaans uitspreekt. „Tsjavi. Like chocolate.”  

Zijn antwoorden zijn vrij afgemeten. Xavi is spaarzaam in details en voorbeelden. Maar hij straalt daarin onverstoorbaarheid uit, hapert nooit in zijn antwoorden. Gevraagd naar wat er mankeerde aan het Oranje op het laatste WK antwoordt hij zonder aarzeling dat hij respect heeft voor de vorige bondscoaches, Ronald Koeman en Louis van Gaal. Dat hij hier is voor de toekomst, niet „om over het verleden te praten”. 

Status maakt niet niet

Hij vindt het, anders dan zijn voorganger, geen probleem om spelers uit de Saoedische competitie te selecteren, waar internationals Tijjani Reijnders en Crysencio Summerville sinds kort spelen. „Waarom niet? Dat is een goede competitie toch?” Status, leeftijd – het maakt hem niet uit. „Als een speler goed in vorm is, kies ik voor hem.”

Met een bezweet hoofd vertelt De Jong via een omweg dat ze de ambitie hebben om met Xavi eerst Europees kampioen (in 2028) en daarna wereldkampioen te worden (in 2030). Hij denkt dat Xavi daar de „kwaliteiten” voor heeft. „We hebben veel uitdagingen om te verbeteren”, zegt Xavi. De Jong vertelde hem „heel eerlijk” dat „we moeten veranderen”. Xavi: „We hebben ambitie nodig, passie.”  

Zijn debuut is meteen in een aansprekend duel: op 24 september in de Johan Cruijff Arena tegen Duitsland, in de groepsfase van de Nations League. Het is eveneens de eerste interland voor de nieuwe Duitse bondscoach Jürgen Klopp. Xavi noemt dat duel een „grote uitdaging”, een confrontatie met „een van de grootste coaches van de laatste jaren”. De voorbereidingstijd is beperkt. „Ik voel de druk, maar daar houd ik van. Ik ben een winnaar.”