Antidepressivum vermindert vermoeidheid bij long-covidpatiënten

Voor het eerst is er een medicijn gevonden dat aantoonbaar helpt tegen extreme vermoeidheid,ofo een van de meest ingrijpende gevolgen van long-covid.

Een onderzoeksteam vanuit verschillende universiteiten toont in het medische tijdschrift Annals of Internal Medicine aan dat fluvoxamine, een veelgebruikt antidepressivum, de vermoeidheid bij long-covidpatiënten sterk vermindert.

Wereldwijd lijden naar schatting 65 miljoen mensen aan long-covid, ook wel post-covid genoemd. De aandoening wordt vastgesteld aan de hand van drie criteria: klachten die minstens drie maanden na de infectie aanhouden, minimaal twee maanden duren, en waarvoor geen andere verklaring is. Vermoeidheid is veruit de meest voorkomende klacht en tot nu toe bestond er nauwelijks een bewezen behandeling.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Antidepressiva tegen vermoeidheid

Fluvoxamine is een middel dat doorgaans wordt voorgeschreven bij angst- en dwangstoornissen, maar ook bij slaapproblemen. In een gerandomiseerde, placebo-gecontroleerde studie is nu onderzocht of het ook effectief is tegen de grootste klacht van long-covid: vermoeidheid. Aan het onderzoek deden 399 mensen mee, die minstens negentig dagen na een bevestigde coronabesmetting nog steeds vermoeidheidsklachten hadden. Zij werden willekeurig verdeeld over drie groepen: één groep kreeg fluvoxamine, één groep metformine, een diabetesmedicijn, en één groep een placebo.

Metformine viel af. Eerder onderzoek had aangetoond dat dit middel het risico op long-covid verlaagt wanneer het tijdens de acute infectie wordt ingenomen, maar bij bestaande vermoeidheidsklachten bleek het geen zinvol effect te hebben.

Meetbaar effect

De effecten werden gemeten aan de hand van de fatigue severity scale, een veelgebruikte schaal die vermoeidheid in kaart brengt aan de hand van negen vragen. Alleen deelnemers met een middelmatige tot ernstige vermoeidheidsscore mochten meedoen. Na zestig dagen gebruik van fluvoxamine rapporteerden deelnemers niet alleen minder vermoeidheid, ook hun kwaliteit van leven verbeterde over het algemeen. Deelnemers die fluvoxamine kregen scoorden veel beter op vermoeidheid dan deelnemers die een placebo kregen. Dit effect hield in ieder geval aan tot dag negentig, dertig dagen na het stoppen van de behandeling.

Stemmingsverbetering of direct effect?

Een belangrijke onzekerheid betreft het mechanisme. Deelnemers met een vastgestelde depressie werden uitgesloten van de studie, maar mensen met depressieve klachten zonder formele diagnose niet. De onderzoekers erkennen dat ze niet kunnen uitsluiten dat het effect van fluvoxamine via stemmingsverbetering verloopt, in plaats van via een directe werking op de onderliggende long-covidmechanismen.

Voorzichtig optimisme

De studie vond uitsluitend plaats in Brazilië, wat vragen oproept over de toepasbaarheid op andere landen. Long-covid kent tientallen symptomen met waarschijnlijk meerdere onderliggende oorzaken en één medicijn lost dat niet op. Toch zien de onderzoekers een concreet handvat voor behandelaars. “Patiënten willen nu iets kunnen proberen en deze bevinding brengt ons daar dichterbij”, zegt onderzoeker Jamie Forrest van de University of British Columbia in Canada.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Lichamelijke bijwerkingen van antidepressiva verschillen enorm: veel persoonlijkere behandeling nodig en Wetenschappers vinden doorbraak in long-covid-mysterie

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: