Coronacommissie begint met verhoren viroloog Koopmans en oud-minister Bruins

1 uur geleden 2

Viroloog Marion Koopmans en oud-minister voor Medische Zorg Bruno Bruins (VVD) zijn de eerste twee getuigen die in het openbaar worden gehoord door de parlementaire enquêtecommissie Corona. Koopmans was lid van het adviesorgaan Outbreak Management Team en een bekend gezicht in de media, Bruins was minister voor Medische Zorg (VVD) en stapte vlak na het begin van de pandemie op. Dat maakte commissievoorzitter Daan de Kort (VVD) donderdagmiddag bekend tijdens een persconferentie in Den Haag, en voegde daaraan toe: „Het kabinet nam ingrijpende maatregelen, de Tweede Kamer had daar ook een rol in.” De openbare verhoren beginnen vrijdag 29 mei.

Andere getuigen die worden opgeroepen zijn onder meer oud-premier Mark Rutte (VVD), oud-ministers Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA), Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) en oud-RIVM-directeur en oud-voorzitter van het Outbreak Management Team Jaap van Dissel. Ook Maurice de Hond en Mona Keijzer komen om hun verhalen te vertellen. In totaal zijn 51 verhoren gepland, waarvoor 47 getuigen worden opgeroepen — sommige getuigen komen dus vaker langs.

De Kort benoemde nadrukkelijk de omgang met grondrechten waar de verhoren over zullen gaan: „Corona kent 18 miljoen verhalen.” En de lessen die geleerd moeten worden. „We willen leren van deze ingrijpende periode. Als mijn dochter in de toekomst een pandemie meemaakt, is het onze verantwoordelijkheid dat we dan goed zijn voorbereid.”

Die verhoren duren tot en met 10 september, met een stop in de zomer. De commissie kan besluiten alsnog nieuwe getuigen op te roepen of sommige getuigen nogmaals te horen. Begin 2027 moet het eindrapport worden opgeleverd.

Beperkt aantal namen bekendgemaakt

De commissievoorzitter maakte maar een beperkt aantal namen van getuigen bekend. Dat heeft te maken met hun veiligheid. De coronapandemie (februari 2020- maart 2023) zorgde voor hevige polarisatie, waarbij ook politici en andere hoofdrolspelers werden bedreigd. Daarnaast wil commissievoorzitter De Kort wekelijks tijdens een persconferentie terugblikken op de week en de namen voor de week erop bekendmaken. Dat gebeurt op vrijdagmiddag, na het laatste verhoor. De commissie doet zes verhoren per week: op maandag, woensdag en vrijdag elk twee.

De commissie behandelt elke week — soms verspreid over twee weken — een thema. Vrijdag 29 mei en de week daarna draaien om het begin van de pandemie. Daarna volgen de organisatie van de corona-aanpak, de impact op de zorg, de sluiting van het onderwijs, de avondklok en de onrust, het coronatoegangsbewijs, vaccinaties, de rol van de Tweede Kamer en het besturen tijdens een pandemie.

De coronacommissie kende een moeilijke aanloop. Het besluit om het coronabeleid te gaan onderzoeken werd in 2021 unaniem door de Tweede Kamer gesteund, maar daarna duurde het nog tot begin 2024 voordat de commissie van start kon. Ook de afgelopen jaren was het onrustig; de commissie kende vele personeelswisselingen. Behalve voorzitter De Kort zijn alle leden pas sinds enkele maanden lid van de commissie. Het gaat om vicevoorzitter Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA), Dion Huidekooper (D66), André Poortman (CDA) en Annelotte Lammers (Groep-Markuszower).