De kracht van de naamsverandering: bij Progressief Nederland hopen ze nu wél de grootste te worden

„Welkom thuis”, zegt Jesse Klaver, „bij Progressief Nederland.” Dat wordt de nieuwe naam na de fusie tussen GroenLinks en de Partij van de Arbeid, zo maakte partijleider Klaver donderdagavond bekend in de Sugar Factory in Halfweg met zo’n 1.200 mensen in het publiek. „Kortweg: PRO.”

Met de aankondiging van de naam zet Klaver een belangrijke stap richting de samensmelting van GroenLinks-PvdA. Officieel gaan de partijen in juni pas samen, maar voor veel voormalig-GroenLinks-PvdA’ers voelde deze koude donderdagmiddag als de échte geboortedag van hun nieuwe partij. En daarmee zijn de instituten GroenLinks en de Partij van de Arbeid definitief met pensioen – onder begeleiding van live rock-and-roll-muziek én een gospelkoor.

Veel blijft ook na deze presentatie hetzelfde. Cruciaal: het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA uit 2025 blijft inhoudelijk leidend voor PRO. En óók belangrijk: Jesse Klaver blijft aan als partijleider.

Hoewel het ‘slechts’ om een naamsverandering gaat, kan die zeker politieke consequenties hebben. De afgelopen jaren bleek dat politici en partijen zichzelf met relatief kleine ingrepen opnieuw kunnen definiëren. PVV-leider Geert Wilders kwam in de campagne van 2023 bekend te staan als ‘Geert Milders’, terwijl zijn standpunten over de islam niet veranderd waren.

Tijdens de campagne van 2025 toonde Rob Jetten (D66) een Nederlandse vlag bij een congres, en was hij iets kritischer op asielmigratie. Zowel Wilders als Jetten maakten hun partijen zo onverwacht de grootste. Bij PRO hopen ze ook op zo’n effect, en deze naamsverandering is daarin geen onbelangrijke stap.

Met 100.000 leden is Progressief Nederland de grootste ledenpartij van Nederland

Foto Olivier Middendorp

Geen groen, rood of arbeid

Opvallend is welke woorden níét in de naam terug te zien zijn. Géén groen, rood, arbeid. En ook termen als links, sociaal, sociaaldemocratie en solidariteit blijven achterwege. Oftewel: van GroenLinks en de Partij van de Arbeid blijft in de naam niets over. PRO wil iets nieuws zijn.

Tegelijk zegt Klaver: „We zijn een beweging van groene sociaaldemocraten” die voortbouwt op de traditie van zowel GroenLinks als de PvdA. Dat is vooral terug te zien in het logo, een groene roos. Groen vanwege de groene beweging. En de roos is het symbool van de sociaaldemocratie en de PvdA.

De naam Progressief Nederland roept associaties op met D66. ‘Progressief’, omdat D66 bovenal bekendstaat als progressief. En ‘Nederland’, omdat D66 campagne voerde met het terugclaimen van de Nederlandse volkstrots.

Maar volgens PRO’ers is het progressieve van D66 helemaal niet écht progressief: het is veel te rechts. In een zogenoemd Progressief Pleidooi uit Klaver kritiek op de coalitie van D66, samen met VVD en CDA. Want, schrijft Klaver: „De noodzakelijke investeringen in defensie in een steeds onveiliger wereld worden betaald met hogere belastingen en harde bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid.”

Daaraan wil PRO niet meedoen. Klaver schrijft: „We willen méér dan alles een beetje minder erg maken.” Die bestuurlijke houding was jarenlang wel kenmerkend voor de PvdA.

Klaver schrijft in zijn pleidooi: „We beweren niet dat we de groene beweging en de sociaaldemocratie even als twee legoblokjes in elkaar klikken.” Dat is de opgave waar GroenLinks en Partij voor de Arbeid de afgelopen jaren voor hebben gestaan: twee Tweede Kamerfracties, verenigingen, achterbannen en culturen bij elkaar voegen. Deels is dat gelukt: in juni vorig jaar stemden 88 procent van de PvdA’ers en 89 procent van de GroenLinks-leden vóór een fusie. En in de Kamer en de senaat zijn PRO’ers het allang gewend een geheel te vormen.

Maar toen de fusie begon was het verhaal dat zij samen méér zouden zijn dan los van elkaar, en een machtsblok van belang zouden vormen. De verkiezingsuitslagen voor de Tweede Kamer vielen tegen, in de formatie van 2025 werd GroenLinks-PvdA van de onderhandelingstafel geweerd door de VVD. En de achterban en het imago van GroenLinks-PvdA werd vooral die van GroenLinks.

Klaver benadrukt wat er wél goed gaat. PRO is de grootste partij in de gemeenten, in de Eerste Kamer en met 100.000 leden de grootste ledenpartij van Nederland. Als PRO „trouw” blijft aan zichzelf, zegt hij, kan de partij „ook de grootste partij worden in de Tweede Kamer”, zegt hij.

Dat voornemen kan rekenen op luid applaus. Tot nu toe heeft de fusie GroenLinks en de PvdA niet aan de macht geholpen, wellicht lukt het als PRO wel.