Russen beginnen hun voorjaarsoffensief in het oosten van Oekraïne met enorme verliezen

4 uren geleden 2

Na de zwaarste Oekraïense oorlogswinter sinds de Russische invasie van 2022 zet Oekraïne zich schrap voor de volgende uitdaging: het voorjaarsoffensief van de Russen. President Volodymyr Zelensky maakte zondag melding van een „significante” intensivering van de Russische aanvallen langs de frontlinies, bij verbeterende weersomstandigheden in het oosten en zuiden van Oekraïne.

De Oekraïense president had meteen een waarschuwing voor het Kremlin: „Oplopende verliezen zullen de enige tastbare uitkomst zijn” voor de Russen. Zelensky schermt met cijfers van zijn legertop waaruit zou blijken dat de afgelopen zeven dagen ruim achtduizend Russische militairen zijn gedood of ernstig verwond. Dat is zelfs voor de Russische bezettingsmacht in Oekraïne uitzonderlijk hoog.

Terwijl de aandacht uitgaat naar de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran, is de grote vraag welke invloed die heeft op de gevechten in Oekraïne. Zelensky vreest dat vooral de Russen zullen profiteren. De hoge olieprijzen en de opgeschorte Amerikaanse oliesancties spekken de Russische oorlogskas, en de grote inzet van geavanceerde luchtafweerraketten en andere westerse wapens in de Golfstaten hebben mogelijk gevolgen voor Oekraïne dat dezelfde wapens nodig heeft om zich te verweren tegen Russische aanvallen.

Aanval met tientallen gepantserde voertuigen

Mogelijk zetten die gunstige verwachtingen de Russen aan tot hun nieuwe offensief, maar veel succes lijkt dat nog niet op te leveren. Oekraïense legerbronnen lieten maandag aan de Kyiv Post weten dat Russische eenheden bij het dorp Sjandryholove, in de regio Donetsk, vorige week donderdag op klaarlichte dag een aanval begonnen met meer dan vijfhonderd infanteristen en tientallen infanteriegevechtsvoertuigen. Dergelijke massale gemechaniseerde aanvallen zijn de afgelopen jaren uiterst zeldzaam geworden in Oekraïne, omdat het front wordt gedomineerd door grote aantallen drones die elke beweging op de grond afstraffen.

Volgens het Derde Oekraïense Legerkorps werd de Russische aanval afgeslagen door een combinatie van mijnenvelden, artillerie en drones en leden de Russen zware verliezen.

Kyiv gaat ervan uit dat het Kremlin bij dit offensief opnieuw als doel heeft de rest van de regio Donetsk te bezetten. Het frontstadje Lyman en de steden Kostjantynivka, Slovjansk en Kramatorsk zijn de laatste grote bastions in Oekraïense handen, en fungeren als slot op de deur naar de rest van Oekraïne. Militaire analisten, onder meer bij het Institute for the Study of War, noemen het onwaarschijnlijk dat Moskou erin slaagt de hele regio dit jaar te veroveren.

De afgelopen vier jaar hebben de Russen langzaam terrein gewonnen in Donetsk, maar volgens Oekraïne zijn de verliezen bij de Russen kolossaal. Het Oekraïense ministerie van Defensie stelt dat sinds 2022 bijna 1,3 miljoen Russische militairen zijn gesneuveld of gewond geraakt in Oekraïne.

‘Tienduizenden soldaten in de vleesmolen’

Volgens de Oekraïense commandant der strijdkrachten, generaal Oleksandr Syrsky, heeft Moskou „tienduizenden soldaten in de vleesmolen gegooid” bij de recente aanvallen, maar de prijs is volgens hem „rampzalig voor de agressor”.

De Oekraïense uitlatingen over lokale gevechten zijn niet onafhankelijk te verifiëren, en veranderingen aan de frontlinies zijn vaak niet objectief vast te stellen doordat daar een groot ‘grijs gebied’ is ontstaan waar geen van beide partijen volledige controle heeft.

Terwijl Oekraïners volop bezig zijn te herstellen van een extreem koude winter met langdurige stroomonderbrekingen als gevolg van zware Russische aanvallen op de energievoorzieningen, krijgt de bevolking bemoedigend nieuws vanuit de legertop: aan het zuidoostelijke front slaagden Oekraïense eenheden er vorige maand voor het eerst in jaren in forse stukken grondgebied te heroveren. Zo won Oekraïne in februari voor het eerst deze oorlog méér terrein terug dan de Russen wisten te bezetten, aldus generaal Syrsky begin deze maand.

Oekraïense heroveringen

Dat was te danken aan enkele verrassende tegenaanvallen in het grensgebied van de regio’s Dnipropetrovsk, Donetsk en Zaporizja, waar de Oekraïners meer dan vierhonderd vierkante kilometer grondgebied heroverden. Ten noorden van het stadje Hoeljajpole rukten Oekraïense eenheden op tot twaalf kilometer achter de Russische linies, gebruikmakend van slecht zicht voor Russische dronebestuurders door sneeuw en mist.

De Russen hadden nog een nadeel waarvan de Oekraïners profiteerden: Elon Musk maakte eerder begin februari zijn satellietnetwerk Starlink onbruikbaar voor de Russen, een cruciaal militair communicatiemiddel aan het Oekraïense front.

Het succes van de Oekraïense tegenaanvallen heeft volgens militaire experts vermoedelijk directe gevolgen voor de Russische aanvalsplannen. Analisten langs de frontlinies stellen dat Moskou in antwoord op de Oekraïense opmars elitetroepen hebben verplaatst van het slagveld rond Pokrovsk in Donetsk naar de regio Zaporizja in het zuiden. Daar zouden de Russen een aanval op het stadje Orichiv voorbereiden.

De Oekraïense tegenaanvallen in het zuiden hebben mogelijk ook gevolgen voor de sterkte van de eigen verdedigingslinies elders. Zo lijkt Pokrovsk volgens de laatste kaarten van de Oekraïense oorlogscartografen van DeepState na een ruim anderhalf jaar durend beleg nagenoeg volledig in Russische handen.

Aanvallen op de Russische olie-industrie

Ondertussen loopt de schade die Oekraïne aanricht aan de Russische olie-industrie – de motor van Poetins oorlogseconomie – steeds verder op. Opmerkelijk is dat Oekraïne de afgelopen weken voor het eerst in de oorlog nagenoeg evenveel langeafstandsdrones lanceert richting Rusland als andersom, blijkt uit een analyse van de Kyiv Post.

Dat is volgens militaire experts mede te danken aan een systematische aanvalscampagne gericht op Russische radar- en luchtverdedigingsinstallaties. Mede daardoor zouden de Oekraïners maandagochtend een succesvolle droneaanval hebben kunnen uitvoeren op olie-installaties in Primorsk, in de regio Leningrad. In de grootste Russische olie-exporthaven aan de Oostzee – bijna duizend kilometer ten noorden van Oekraïne – woedde zelfs dinsdag nog een zeer grote brand, zo bleek uit videobeelden.