De liefdesliedjes van kikkers veranderen als het warmer wordt: luister nu naar het verschil

Een mooi liefdesliedje kan een gevoelige snaar raken. Dat geldt niet alleen voor mensen, maar ook voor kikkers. Het gezang van de mannetjes verandert echter onder invloed van de temperatuur. En of de vrouwtjes daar nu zo van gecharmeerd zijn…

Als het koud is buiten klinkt de roep van mannetjeskikkers sloom en traag. Wordt het warmer dan gaan de klank en het tempo omhoog, blijkt uit onderzoek van UC Davis.

Je kunt het ook zelf horen: in de koude, vroege weken van de lente zijn de liefdesliedjes van de mannetjes nog wat stroef en langzaam. Maar zodra het water opwarmt, versnelt hun zang merkbaar. En dat blijft niet onopgemerkt.

“De zang van kikkers hangt echt af van de temperatuur van de omgeving”, zegt hoofdauteur Julianne Pekny van UC Davis. “Als vijvers warmer worden, gaan mannetjes sneller en bijna wanhopig klinken. Ik hoor het met mijn menselijke oren en vrouwtjeskikkers letten er ook op.”

Betere liedjes maken mannetjes niet alleen aantrekkelijker, ze geven vrouwtjes ook een signaal dat de omgeving geschikt is om zich voort te planten.

Microfoon aan de waterkant

Voor de studie trok Pekny naar de oevers van het Quail Ridge Ecological Reserve en de Lassen Field Station, beide onderdeel van de UC Natural Reserve System. Gewapend met een microfoon nam ze de ‘warme’ en ‘koude’ liefdesliedjes op van de Sierran-boomkikker (Pseudacris sierra).

De resultaten waren duidelijk: van hetzelfde mannetje waren de roepen sneller wanneer het water warmer was. En juist die snellere zang heeft de voorkeur van vrouwtjes.
“Wat ik interessant vind, is dat dit een mechanisme kan zijn waarmee vrouwtjes bijhouden hoe de seizoenen veranderen”, zegt Pekny. “Als de vijver eerder opwarmt, komen de sexy mannetjesroepen ook eerder.”

Klimaatverandering en voortplanting

De bevindingen zijn meer dan een curiositeit uit de natuur. Ze hebben directe implicaties voor natuurbescherming in een tijd van klimaatverandering. Ongeveer 40 procent van alle amfibiesoorten wordt met uitsterven bedreigd. Daarmee zijn het de meest bedreigde gewervelde dieren ter wereld.

Inzicht in wanneer amfibieën zich voortplanten, hoe dat moment verschuift door de opwarming van het klimaat en welke factoren die verschuiving aansturen, is cruciaal voor hun bescherming.

Als het voortplantingsseizoen nadert, verzamelen mannetjes zich massaal rond vijvers en andere wateren. Ze arriveren vaak veel eerder dan de vrouwtjes en beginnen hun ‘stemmen’ op te warmen. Maar vrouwtjes laten zich niet simpelweg lokken door geluid alleen. Het moment moet ook geschikt zijn voor hun eitjes om te overleven. En juist de kwaliteit van het mannelijke lied – aantrekkelijker bij hogere temperaturen – blijkt daarbij een belangrijke aanwijzing.

“Het is voor mannetjes gunstig om zo vroeg mogelijk bij de vijver te zijn, vóór andere mannetjes”, zegt medeonderzoeker Brian Todd, hoogleraar herpetologie aan UC Davis. “Maar voor vrouwtjes is het juist belangrijk om aan te komen als het echt tijd is om eitjes te leggen.”

Timing is alles

Onderzoeker Eric Post legt uit: “Mannetjes signaleren mogelijk onbedoeld subtiele informatie over de mate waarin de omgeving geschikt is voor voortplanting en vrouwtjes interpreteren die signalen verder dan de intentie van de mannetjes.” Hij voegt eraan toe dat de bevindingen mogelijk ook gelden voor insecten die paringsgeluiden produceren. “De implicaties zijn fascinerend en potentieel zeer breed.”

Voor mensen is het koor van kwakende kikkers een van de eerste tekenen dat de lente is begonnen. “Als je gedurende meerdere weken luistert, probeer dan het verschil op te merken”, klinkt het. “Stel je voor hoe een vrouwtjeskikker die mannetjesroepen ervaart aan het begin van het seizoen, vergeleken met later in het voorjaar.”

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Onderzoekers ontdekken dat kikkers immuun lijken voor dodelijke hoornaarsteken en Zeven nieuwe kikkersoorten ontdekt op Madagaskar en ze klinken alsof ze zo uit Star Trek zijn weggesprongen. Of lees dit artikel: Wetenschapper maakt foto’s van kikkers die door muggen worden geprikt en als hij ze thuis naast elkaar legt, ontdekt hij iets geks (zie jij het ook?).

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: