Dit is de echte reden waarom leidinggevenden niet willen dat je thuiswerkt

In sommige bedrijven mag je vrijwel altijd thuiswerken, terwijl op andere plaatsen werknemers na corona direct weer naar kantoor moesten. Hoe kan het dat bepaalde leidinggevenden hybride werkvormen omarmen en anderen niet? Volgens nieuw onderzoek hangt dat opvallend sterk samen met één persoonlijkheidskenmerk: narcisme.

Voor het onderzoek van de University of Pennsylvania werden duizenden directeuren, managers en teamleiders ondervraagd over uiteenlopende persoonlijkheidskenmerken. Vervolgens brachten de onderzoekers hun houding ten opzichte van hybride en volledig thuiswerken in kaart. Daaruit bleek dat weerstand tegen thuiswerken niet samenhing met hoeveel vertrouwen leidinggevenden in hun medewerkers hadden. Ook bleek hun sociale voorkeur, bijvoorbeeld hoeveel ze ervan houden om met mensen samen te zijn, geen verklaring te bieden.

De enige eigenschap die consequent samenhing met bezwaren tegen thuiswerken was narcisme, door de onderzoekers omschreven als de neiging om sterk op jezelf gericht te zijn en je heel speciaal te voelen. Hoe hoger leidinggevenden op narcistische kenmerken scoorden, hoe sterker hun voorkeur voor verplichte aanwezigheid op kantoor.

Leestip: Grootste studie ooit toont aan waarom we allemaal moeten thuiswerken (ook voor bedrijven is dat beter)

Ook bij CEO’s

De onderzoekers bekeken daarnaast bestuurders van Fortune 500-bedrijven. Omdat ze deze CEO’s niet rechtstreeks konden testen op narcisme, gebruikten ze indicatoren die in eerder wetenschappelijk onderzoek vaker als maat voor narcistische trekken zijn gebruikt. Daarbij keken ze onder meer naar de omvang van hun beloningspakket, de grootte van hun handtekening en de prominente plaats van hun foto in jaarverslagen.

CEO’s die hier hoger op scoorden, bleken vaker functies na te streven die extra macht en status bieden, zoals het voorzitterschap van hun eigen bedrijf of bestuursfuncties bij andere ondernemingen. Dezelfde groep deed tijdens de eerste twee jaar van de coronapandemie ook vaker negatieve uitspraken over thuiswerken en hybride werken.

Leestip: Thuiswerken lijkt ideaal, maar een nieuwe studie toont de pijnlijke keerzijde

Experiment wijst op oorzakelijk verband

Om te onderzoeken of het verband verder ging dan een statistische samenhang, voerden de onderzoekers ook een experiment uit. Deelnemende leidinggevenden kregen een opdracht waarin zij reflecteerden op de rol die een krachtig assertief karakter heeft gespeeld in het succes van bijvoorbeeld Steve Jobs bij Apple en Larry Ellison bij Oracle. Na deze oefening bleken deelnemers gemiddeld negatiever tegenover thuiswerken te staan dan daarvoor. Dit bewijst dat narcistische denkpatronen daadwerkelijk kunnen bijdragen aan weerstand tegen werken op afstand.

De onderzoekers benadrukken dat hun resultaten niet betekenen dat iedere leidinggevende die werknemers terug naar kantoor wil halen narcistisch is. Werkplekbeleid wordt door veel factoren beïnvloed. Wel laten de gegevens zien dat leidinggevenden met sterkere narcistische persoonlijkheidstrekken gemiddeld meer moeite hebben met situaties waarin werknemers zelfstandig kunnen bepalen waar ze werken.

Wat betekent dit voor organisaties?

Tenslotte is het nog nuttig om in te gaan op eerder wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van verplichte terugkeer naar kantoor. Grote studies bij meer dan 450 bedrijven en ruim 3 miljoen werknemers laten zien dat verplichte volledige aanwezigheid op kantoor niet leidt tot betere financiële prestaties.

Andere experimenten bij technologiebedrijven en non-profitorganisaties tonen aan dat werknemers die een deel van de week thuis kunnen werken tevredener zijn en ongeveer een derde minder vaak vertrekken, zonder dat hun prestaties achteruitgaan. In sommige gevallen neemt de productiviteit zelfs toe.

De onderzoekers plaatsen daarbij wel een kanttekening: volledig thuiswerken is niet altijd optimaal. Wie meer dan de helft van de werkweek op afstand werkt, kan zich geïsoleerd voelen en heeft minder mogelijkheden tot informeel leren, mentoring en spontane samenwerking. Een hybride werkvorm biedt daarom voor veel organisaties de beste balans.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: