Donorpoep is bijna een wondermiddel, maar faalt op één belangrijk vlak

Bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica lijken zich niets aan te trekken van een poeptransplantatie (voor de Belgische lezers: feces, pas de fesses!). Dat blijkt uit een studie uit India.

Zo’n transplantatie werkt zeer goed tegen hardnekkige darminfecties met de bacterie Clostridioides difficile, zo bleek eerder al. Het genezingspercentage bedraagt tussen 80 en 90 procent.

Onderzoekers van het All India Institute of Medical Sciences in New Delhi vroegen zich af of dit ook niet zou werken tegen resistente bacteriën. Ze zetten een studie op met 114 patiënten die allemaal een darmziekte hadden. Een voorwaarde voor deelname was dat ze resistente bacteriën in hun darmen hadden. De helft van de patiënten kreeg een echte fecestransplantatie. De andere helft kreeg een namaakbehandeling met een zoutoplossing.

Gelijkspel

Na vier weken keken de onderzoekers of de resistente bacteriën verdwenen waren. In allebei de groepen was dat het geval bij zo’n drie op de tien patiënten. Of ze nou echte donorpoep hadden gekregen of gewoon een beetje zout water maakte statistisch gezien niets uit.

Eerder onderzoek wekte de suggestie dat de behandeling wel kon helpen tegen resistente bacteriën. Maar die studies hadden geen eerlijke vergelijkingsgroep of gebruikten nogal uiteenlopende methodes. Deze studie is de grootste op dit gebied tot nu toe en hanteerde strengere criteria.

Er werd ook gekeken naar de aanwezigheid van stukjes DNA waarmee bacteriën resistentie aan elkaar doorgeven, zogenoemde resistentiegenen. In beide groepen namen die wat af, maar opnieuw was er geen meetbaar verschil.

Lees- en kijktip: Wat zegt jouw poep over je gezondheid? (En kan die van iemand anders je beter maken?)

Toch gebeurt er iets

Uit de samenstelling van de darmflora bleek wel een verandering bij de mensen die echte donorpoep hadden gekregen. De verscheidenheid aan bacteriesoorten nam toe en vooral bepaalde nuttige soorten kregen de overhand. Dat zijn bacteriën die korteketenvetzuren produceren. Die houden de darmwand gezond en remmen ontstekingen af. Bij de controlegroep gebeurde dat niet. De ingreep heeft dus wel degelijk voordelen voor je darmflora, alleen niet die waarop werd gehoopt.

Waarom werkt het niet goed genoeg?

De onderzoekers sluiten niet uit dat er toch nog manieren gevonden kunnen worden om resistentie tegen te gaan met poeptransplantaties. Eén sessie is misschien simpelweg te weinig. Bij darminfecties werkt de behandeling vaak pas na meerdere rondes. De patiënten in deze studie hadden ook allemaal een darmziekte en juist die zorgen vaak voor een ontstoken en beschadigde darm. Dat is geen ideale omgeving voor nieuwe bacteriën om wortel te schieten. De behandeling werd ten slotte niet voorafgegaan door antibiotica die eerst de bestaande bacteriën platleggen, iets wat in andere studies wel gebeurde. Daardoor hebben de donorbacteriën het misschien veel moeilijker om voet aan de grond te krijgen.

Wat nu?

Een snelle oplossing tegen resistente bacteriën is er dus nog niet. Maar de studie betekent niet dat het idee de prullenbak in moet. Het betekent misschien gewoon dat er nog gesleuteld moet worden aan het recept. Onderzoekers kunnen bijvoorbeeld experimenteren met meerdere sessies, andere toedieningsvormen (zoals capsules die je gewoon doorslikt), vooraf antibiotica geven of het zoeken naar donoren waarvan de bacteriesamenstelling echt perfect past bij de patiënt.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: