Door nazi’s gestolen schilderij van Joodse kunsthandelaar Goudstikker in bezit van nazaten SS-commandant Seyffardt

1 uur geleden 1

Een door de nazi’s geroofd schilderij van de Joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker blijkt in handen te zijn van familie van SS-commandant Hendrik Seyffardt, een collaborateur die tijdens de Tweede Wereldoorlog, in 1943, gedood werd door verzetslieden. Dat zegt kunstonderzoeker Arthur Brand maandag tegen NRC, na berichtgeving van De Telegraaf.

Portret van een jong meisje van de Nederlandse schilder Toon Kelder (1894-1973) hangt tot op de dag van vandaag aan de muur van een kleindochter van Seyffardt, volgens Brand. Seyffardt was onder meer opperbevelhebber van het Vrijwilligerslegioen Nederland van de Waffen-SS, dat vocht tegen de Sovjet-Unie.

De kunstonderzoeker omschrijft het verloop van zijn onderzoek als volgt: hij werd maanden geleden benaderd door een man die erachter was gekomen dat hij familie was van Seyffardt. De man wist dat niet, omdat de familie Sayffard na de oorlog van achternaam veranderde. Het familielid zocht na zijn ontboezeming contact met de kleindochter van Seyffardt. Zij vertelde hem dat ze een schilderij uit de Goudstikkercollectie aan de muur had hangen: Portret van een jong meisje van Kelder. Op de lijst zat een label van de Goudstikkercollectie. De kleindochter zou tegen de man gezegd hebben dat het een „familiegeheim” betrof en dat het onverkoopbaar was.

Daarop besloot de man Brand en de publiciteit op te zoeken. „Ik voel diepe schaamte over het familieverleden en ben woedend over het jarenlange zwijgen”, zegt de man tegen De Telegraaf. „Het schilderij moet terug naar de Joodse rechthebbenden.”

Göring

Kunsthandelaar Jacques Goudstikker overleed toen hij in 1940 per boot vluchtte naar het Verenigd Koninkrijk. Hij stierf aan boord door een val in het vrachtruim. Zijn verzamelde werken, met veel schilderijen van Vlaamse en Hollandse meesters, kwamen in handen van onder meer Hermann Göring, de hoogste nazi na Adolf Hitler.

Göring veilde veel van de geroofde kunst voor lage prijzen aan hooggeplaatste nazi’s. Zo kwam Portret van een jong meisje waarschijnlijk in bezit van Seyffardt, zegt Brand.

Brand vertelt dat hij contact heeft met advocaten van in de VS woonachtige erfgenamen van Goudstikker. Ze willen het werk terug. Teruggave juridisch afdwingen is volgens Brand vanwege verjaring niet mogelijk.

De kleindochter van Seyffardt zegt tegen De Telegraaf inderdaad in bezit te zijn van het schilderij, maar meent, anders dan ze eerder zou hebben gezegd, niet te weten dat het om roofkunst zou gaan. „Nu u me er zo mee confronteert, begrijp ik dat de erfgenamen van de heer Goudstikker het schilderij terug willen.”

Vorige jaar dook er ook plots een schilderij van de Goudstikker-collectie op. Journalisten van het Algemeen Dagblad vonden Damesportret van de Italiaanse schilder Giuseppe Vittore Ghislandi op makelaarsfoto’s van een Argentijns huis dat te koop stond. Dat huis bleek van een dochter van nazi-ambtenaar Friedrich Kadgien. Zij overhandigde het aan de lokale autoriteiten.