Een marathon rennen met een vis in je hand en andere raadselachtige reality-tv

„Het vergt ook lef”, vertel ik mijn enige huisgenoot, „om hulp te vragen wanneer je die nodig hebt.” Mijn huisgenoot beaamt noch ontkent dit omdat hij een kat is en dientengevolge niet kan praten. Doorgaans is dat eerder een voor- dan een nadeel, maar er zijn ook momenten waarop het toch een probleem wordt; momenten waarop een mens moet toegeven dat je niet álles alleen kunt. Sommige klussen vergen nou eenmaal, om wat voor reden dan ook, de inspanning van meer dan één persoon. Van meer dan één kijker, in dit geval. Daarom stap ik om zeven uur op een maandagavond op de bus naar het huis van twee vrienden en verzoek ik ze vriendelijk doch dringend om samen met mij naar Jelies & Gnodde: Grote Gezinnen Emigreren (SBS6) te kijken.

Nu moet gezegd dat ik al meerdere pogingen heb ondernomen om zelfstandig Jelies & Gnodde: Grote Gezinnen Emigreren te kijken voor ik tot de beslissing kwam om hulptroepen in te schakelen. De titel legt het hele concept van het programma al uit, dus het is nogal een aanslag op je zelfvertrouwen als je moet concluderen dat je desondanks niet goed begrijpt waar het over gaat. Toch zou ik geen aflevering kunnen navertellen – een afwijking die ik ervaar bij vrijwel ieder programma dat draait om gezinnen die samen werken, verhuizen en/of andere activiteiten ondernemen. De Augurkenkoning (RTL4), Massa is Kassa (SBS6), Chateau Meiland (SBS6): ik kijk ernaar zonder iets te zien. En dat terwijl al deze programma’s behoorlijk populair zijn.

Vervallen huis

De hoop is dus dat mijn twee bonuskijkers u wél kunnen uitleggen wat er gebeurt in Jelies & Gnodde: Grote Gezinnen Emigreren. We kijken eerst naar een man en een vrouw voor een vervallen huis in Frankrijk. Ze sjokken door het gras en dan door het huis, ze noemen wat dingen op die ze met het huis kunnen doen. Daarna volgen beelden van twee mannen in een auto die praten over, ja, over wat eigenlijk? Er moet iets worden gebouwd. Een chateau. Het gesprek had ook witte ruis kunnen zijn, de beelden volgen elkaar vrij doelloos op. Huis. Auto. Ander huis. Waar zijn we nu? Ah: een tweedehandswinkel. Ik weet alleen niet waarom. Na een paar minuten vraag ik het me ook niet meer af.

Ik bevind me mentaal in een nog niet ontdekte dimensie wanneer naast me op de bank een bekende stem mompelt: „Wat voor chateau zijn ze aan het maken, als ze verwachten dat mensen met een vis in hun hand een marathon gaan rennen?” „Hè”, zeg ik. We spoelen Jelies & Gnodde: Grote Gezinnen Emigreren twee minuten terug om te controleren of Bonuskijker 1 goed heeft verstaan dat mensen met een vis in hun hand een marathon gaan rennen. Bonuskijker 2 en ik geloven het eerst niet, maar dan zegt een van de mannen naar wie wordt verwezen als de „Gnoddeboys”: „Omdat sommige gasten een marathon lopen met een vis in hun hand, wou ik eigenlijk… Ik heb palen bij het meer neergezet. Dan creëer ik een soort eilandje, met deze erop.” Hij houdt een zwart, ondefinieerbaar ding in zijn handen.

„Begrijpen jullie dit?”, vraag ik. Bonuskijker 2 schudt zijn hoofd. „Voor mij zijn dit gewoon woorden.” Een paar scènes later lijkt zelfs de voice-over het te hebben opgegeven. Die licht toe, terwijl te zien is hoe de boys hun eilandje creëren: „Ze monteren er een soort ding op. Ook geweldig. Ze zijn er erg blij mee.” Verder kijken we naar mensen die vis bakken en luisteren we nog een tijdje naar twee zwangere vrouwen die zich afvragen of ze een jongetje of een meisje zullen krijgen. „We weten het niet”, concluderen ze uiteindelijk. Wij weten het ook niet. Misschien is dat de schoonheid van programma’s als deze: samen niets weten.