Fotografenduo Inez & Vinoodh staat al jaren aan de top in de modewereld: ‘Je wordt binnen twee seconden verliefd op de persoon die je fotografeert’

1 dag geleden 2

‘Eigenlijk zien wij ieder werk dat we maken als een zelfportret. Ook als we daar zelf niet op te zien zijn. Wat je geeft aan die persoon die je fotografeert, dat krijg je terug.” Wie ze ook voor hun lens krijgen, bedoelen Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin, of dat nu Rosalía is of Lady Gaga, Tom Cruise of Brad Pitt – het uiteindelijke beeld dat ze maken is een weergave van hun eigen energie en perspectief, een reflectie van hun eigen innerlijke wereld, hun emoties, hun blik.

Ik spreek Van Lamsweerde (62) en Matadin (64) in Kunstmuseum Den Haag op de dag voor de opening van hun tentoonstelling Can Love Be a Photograph. Alhoewel in eerste instantie was gevraagd het koppel in het Engels te interviewen – ze wonen sinds 1994 in New York en hebben de Nederlandse en de Amerikaanse nationaliteit – blijkt hun Nederlands prima, al schieten er regelmatig Engelse termen tussendoor. Generosity, bijvoorbeeld, als ze een citaat van filosofe Simone Weil aanhalen, over dat aandacht voor de ander de zeldzaamste en meest pure vorm van vrijgevigheid is. „We proberen de mensen die we portretteren alle aandacht te geven. Op een intense manier, een concentratie die soms bijna lijkt op een vorm van hypnose. Dat zie je terug in hoe zij zich openstellen voor ons.”

Het woord ‘love’ in de titel van de tentoonstelling verwijst ook naar die geconcentreerde aandacht op de set voor de ander. „Fotografie is een geweldige manier om je liefde voor iemand te uiten. Je wordt binnen twee seconden verliefd op de persoon die je fotografeert”, lees ik in een zaaltekst. Het verwijst ook naar hun liefde voor elkaar, verbeeld in een aantal iconische zelfportretten waarin ze elkaar kussen, en naar hun liefde voor hun zoon Charles Star (22). Ook de langdurige samenwerkingen en vriendschappen met een vaste groep creatieven kan je zien als een vorm van love. Zo reist de Nederlandse Jodokus Driessen hen al meer dan 35 jaar over de hele wereld achterna om het licht op de set te doen, en kennen ze hun Amsterdamse galeriehouders Jasper Bode en Narda van ’t Veer al zo’n 40 jaar.

Altijd glamorous én uncanny

Can Love Be a Photograph is het grote retrospectief van de veertigjarige carrière van Van Lamsweerde en Matadin, die behoren tot de meest gevraagde fotografen in de internationale modewereld. In de tentoonstelling zijn meer dan 150 foto’s te zien, plus een groot aantal polaroids en tijdschriftcovers. Het werk is verdeeld in vijftien thema’s en op niet-chronologische wijze verspreid over achttien museumzalen in wat Matadin „het mooiste museum van Nederland” noemt. „Iedere keer als we hier binnenkomen denken we dat we in een Mondriaan-schilderij stappen. Echt onvoorstelbaar. Met al die verschillende formaten van die zalen, dan weer intiem en donker, dan opeens weer een grote lichte ruimte.”

In dat speelse ritme van groot en klein is de expositie één groot spiegelpaleis waarin kunst en mode, vrij en commercieel werk, familie en beroemdheden door en naast elkaar hangen. Hun zoon Charles is er op foto’s te zien, en de moeder van Inez: modejournalist en kunstenaar Clementine van Lamsweerde. Campagnes die ze maakten voor Chanel, Gucci en Balenciaga hangen naast autonoom werk, portretten van beroemdheden als Taylor Swift en Kendrick Lamar naast modeseries voor Vogue en V Magazine. En in al die beelden zie je die voortdurende kruisbestuiving van ideeën en invloeden. Op een recent portret uit 2026 heeft Tilda Swinton net zo’n artificiële glans als de in de computer bewerkte, griezelige modellen uit de vroege serie Thank You Thighmaster (1993). Een versie van het zelfportret Me kissing Vinoodh, oorspronkelijk uit 1999, werd weer gebruikt in een campagne voor modemerk Lanvin Homme in 2010.

Foto’s Inez & Vinoodh

Van Lamsweerde en Matadin, allebei geboren in Amsterdam, leerden elkaar eind jaren 80 kennen als studenten op de mode-academie. Terwijl Inez op de de Gerrit Rietveld Academie fotografie studeerde, werkten ze al samen aan de beelden voor Vinoodhs modemerk Lawina. In dat allereerste begin werden de foto’s nog alleen door Van Lamsweerde gemaakt, geleidelijk aan werd hun werk steeds meer een coproductie en smolt hun handtekening samen tot ‘Inez & Vinoodh’. Ze braken door in 1994 met een serie in het Britse blad The Face, met digitaal gemanipuleerde beelden – ze waren daarmee een van de eersten – met over the top glanzende, superslanke en langbenige modellen in een hyperrealistisch decor. Ook speelden ze met de Paintbox, een voorganger van Photoshop, met vervreemdende lichaamsvormen; androgyne, alienachtige wezens zonder genitaliën, kinderen met een volwassen grijns in hun gezicht gemonteerd, kwetsbare mannen in gedrongen, passieve houdingen, hun handen vervangen door vrouwenhanden.

Lees ook

De fascinatie van Inez & Vinoodh voor het gemanipuleerde lichaam

In hun hele loopbaan blijft die verleidelijke mix van schoonheid en glamour, en dat uncanny, onheilspellende element in hun werk aanwezig. „We hebben twee jaar gewerkt aan deze tentoonstelling en zijn het archief ingedoken”, vertelt Van Lamsweerde. „We zochten naar: wat zijn in al die veertig jaar onze thema’s, wat komt steeds weer naar boven? Dan komen we uit bij dingen als: hoe kijken we naar fotografie – is dat werkelijk een weerspiegeling van de realiteit? Wat is echt en wat is onecht? Met onze geënsceneerde realistische beelden en digitale bewerking spelen we met dat idee van de werkelijkheid. We blijven gefascineerd door: wat is schoonheid, en wat betekent de jacht naar het perfecte lichaam voor ons mens-zijn?”

Foto’s Inez & Vinoodh,

Op Instagram delen ze in hun stories met regelmaat ook politieke boodschappen, voornamelijk tegen het MAGA-beleid van Trump, tegen ICE, tegen de manosphere en vóór lhbti-rechten en diversiteit. Ook het bevragen van wat als typisch mannelijk en als typisch vrouwelijk wordt ervaren is een van de belangrijke en steeds terugkerende thema’s in hun werk. Er hangen portretten van Lady Gaga als haar mannelijke alter-ego Jo Calderone, van fotograaf Cindy Sherman in drag en van de transgender zangeres Anohni – ze zal vrijdag optreden tijdens de opening. Van Lamsweerde: „Wij kunnen een rol spelen in die discussie. In ons werk proberen we om die community aandacht geven, ze omhoog te tillen. En we laten ook zien dat je als man best kwetsbaar en zacht mag zijn en je je niet altijd als powerful hoeft te presenteren” – denk aan foto’s van acteur Bill Murray met madeliefjes in zijn baard en rapper A$AP Rocky die in een familieportret met zijn vrouw Rihanna degene is die het kind draagt en knuffelt. Matadin: „Met Trump aan het roer, maar in de hele wereld helaas, is er nu zoveel aan de hand. Wij denken dan: hoe kan je hierover gesprekken hebben op een kleine schaal. Hoe kan je in jouw directe omgeving dingen veranderen? Als je gaat nadenken over álles, dan wordt het te veel. Dat verlamt. Wij geloven heel erg in community; doe wat je kan voor die persoon naast je.”

Jeugdigheid

Hoe is het voor hen, nu ze beide over de 60 zijn, om in de modewereld te werken waar alles voornamelijk draait om jeugdigheid? „Gelukkig staan wij achter de camera”, lacht Matadin. Van Lamsweerde benadrukt dat leeftijd bij hen geen énkele rol speelt. Naast hun langdurige contacten zijn ze ook altijd aan het werk met jonge mensen, vertelt ze. „Daardoor krijg je al die nieuwe impulsen voortdurend mee. We reizen de hele wereld over en krijgen steeds weer nieuwe input. En het grappige is: dan merk je dat een gedeelte van de jonge generatie zich niet zo verdiept in de geschiedenis van fotografie, kunst of mode. Wat voor ons bekend is, is voor hen weer helemaal nieuw. De jonge twintigers van nu, de generatie van Charles, is bijvoorbeeld weer helemaal gefascineerd door de stijl van de nineties, een tijd die wij als beeldmakers hielpen vormgeven. En ze hebben een duidelijke mening over de rol van de mens in de natuur. Hoe beschermen we en behouden we de natuur, dat is voor hen enorm belangrijk. Die wisselwerking tussen onze ervaring en ons verhaal en de spirit en ideeën die zij met zich meebrengen, is voor ons heel inspirerend.”

foto’s Inez & Vinoodh

Hun zoon Charles studeert dit jaar af aan de kunstacademie RISD in Rhode Island als multimedia-artiest en werkt daarnaast als model. In hun werk fungeert hij als een brug naar die nieuwe generatie. In een van de laatste zalen zien we Charles onder een transparante rode doek terwijl hij zijn vriendin kust, de Amerikaanse kunstenaar en model Natalie Brumley: een bijna één-op-één echo van de foto Me kissing Vinoodh die zijn ouders bijna dertig jaar eerder maakten. De cirkel van verleden en toekomst sluit zich in een beeld waarin Charles zich in de tuin van hun huis in de Hamptons buigt over die vroege kusfoto onder een glazen stolp, terwijl achter hem de zon doorbreekt. „Hier hebben we met de computer alleen een lieveheersbeestje toegevoegd, ergens op een bloem. Voor good luck. Maar verder hebben we niets aan deze foto gemanipuleerd. Alles was perfect, gewoon zoals het was.”

Lees het hele artikel