Geven wij onze dochter een fatbike als ze havo 3 haalt?

Moeder: „Onze dochter is 14, zit in havo/vwo 2 en wil al anderhalf jaar maar één ding: een fatbike. Wij houden dat consequent tegen. Te gevaarlijk. En we maken ons ook zorgen over de kringen waarvoor die fietsen symbool staan. Onze dochter beweegt zich juist in die kringen en zit dus dagelijks op andermans fatbike. Voor school doet ze weinig en haalt ze lage cijfers. Ze zegt dat ze geen motivatie heeft, niet weet waarvoor ze het allemaal doet. Ze wil naar het vmbo, ‘want dan hoef ik helemaal niks meer te doen’, en ‘mijn vrienden zitten daar ook’.”

„Tegelijk horen we van school dat ze intelligent is en het niveau aankan. Ze lijkt de consequenties van een vmbo-opleiding niet te overzien. Nu heeft ze ons een voorstel gedaan: als zij havo 3 haalt en niet naar het vmbo hoeft, krijgt ze van ons een fatbike. Moet ze daarna alsnog naar het vmbo, mogen wij de fatbike verkopen. Gaat ze door op de havo, mag ze hem houden. Wat is hier wijsheid? Voet bij stuk houden, of dit (voor ons) ongemakkelijke voorstel een kans geven?”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. 

De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Motivatie zoeken

Susan Branje: „Natuurlijk willen we het liefst dat leerlingen intrinsiek gemotiveerd zijn, maar dat is in het voortgezet onderwijs vaak gewoon niet zo. Het ís ook moeilijk om op die leeftijd te zien waar die saaie Franse woordjes goed voor zijn. Een externe beloning om je best te doen op school kan dan helpen. Ouders stellen hun kinderen wel vaker iets moois in het vooruitzicht.”

„U zou wel met uw kind kunnen afspreken dat die fatbike niet wordt opgevoerd en dat ze een helm opdoet. Het kan zijn dat haar enthousiasme dan al iets daalt. Geld is zo te lezen niet het obstakel hier, maar u kunt er een pedagogisch kantje aan geven door haar te vragen iets bij te dragen.”

„Het is wel belangrijk dat u los hiervan doorlopend het belangstellende gesprek met haar blijft voeren. Niet alleen over huiswerk, maar wat vindt ze leuk op dit moment van haar leven, waar en bij wie voelt ze zich thuis? En bij wie niet?”

„Begeleid haar in de vriendschappen die ze heeft en pas op met afkeuring. Daarmee wijst u ook een stukje van uw kind af, waardoor ze zich meer kan gaan terugtrekken.”

Slim onderhandelen

Stijn Sieckelinck: „Voor u en voor velen van ons staat de fatbike symbool voor onbezonnenheid, luiheid en overlast. Voor uw dochter staat het voor vriendschap, vrijheid en loskomen van haar ouders. Het symbool onderuit halen, zal haar wens er een te bezitten alleen maar sterker maken. Dat leidt tot hardnekkiger tegenstellingen.”

„Het is slimmer om mee te gaan in haar voorstel. Ten eerste heeft ze echt iets nodig om gemotiveerd te blijven, dat lukt haar niet uit zichzelf. Maar ook vanuit het perspectief van veiligheid is het wijzer haar een eigen voertuig te geven, want nu zit ze op fatbikes van anderen, die misschien wel zijn opgevoerd tot 50 kilometer per uur. Bovendien staan diezelfde vrienden straks voor haar klaar als ze meer afstand neemt van thuis, daarmee wilt u ook voorzichtig zijn.”

„De voorwaarden zijn dat ze die fatbike niet opvoert, dat ze haar lichten aandoet, zich aan de verkeersregels houdt. Door deze onderhandeling met haar op een volwassen niveau te voeren, erkent u haar slimheid. Informeer wel wat haar zo in die fatbike aantrekt, want als het de snelheid of het comfort is, kan een andere elektrische fiets ook een optie zijn.”

Susan Branje is hoogleraar Ontwikkeling en Socialisatie in de Adolescentie aan de Universiteit Utrecht. Stijn Sieckelinck is opvoedfilosoof en lector jongerenwerk aan de Hogeschool van Amsterdam.