Gezelschappen halen hun gelijk bij de rechter: afwijzing subsidie door Fonds Podiumkunsten onterecht

Het Fonds Podiumkunsten moet een nieuw oordeel vellen over de subsidieaanvraag van vier gezelschappen in de podiumkunsten. De rechter heeft hun beroep tegen de afwijzing van de subsidie gegrond verklaard. Theatergroep Suburbia, jeugdoperahuis Holland Opera en de muziekensembles Stichting Pynarello en Holland Baroque wacht nu een nieuwe beoordeling door het fonds.

Dat de rechter bepaalt dat de afwijzing van subsidie onterecht was, betekent niet automatisch dat de groepen alsnog subsidie krijgen. Afgelopen najaar haalden de gezelschappen De Warme Winkel en Sharp/ Arno Schuitemaker ook hun gelijk bij de rechter, om vervolgens alsnog, in een aangepast besluit, door het Fonds afgewezen te worden.

Het gelijk dat de vier groepen nu bij de rechter halen, komt na een lang traject. Het Fonds Podiumkunsten stelt de regels en de eisen voor subsidieaanvragen op. Een adviescommissie van het fonds beoordeelt vervolgens de aanvragen. De zaak bij de rechter betreft subsidieaanvragen voor de periode 2025-2028 die dateren van begin 2024. De afwijzing door het fonds was in juli 2024. Na een bezwaar en een hoger beroep bij het fonds zelf volgde de gang naar de rechter.

Zoals Suburbia laat weten, was de Almeerse theatergroep al eerder op onderdelen in het gelijk gesteld door de bezwarenadviescommissie van het Fonds Podiumkunsten. Maar de door de bezwarencommissie gesignaleerde tekortkomingen waren volgens het fonds met een nieuw advies van de adviescommissie gerepareerd. Nu stelt de rechter alsnog dat ook dit advies geen grond voor afwijzing kan zijn.

Geografische spreiding

Bij muziekensemble Pynarello oordeelt de rechtbank dat het advies dat aan de afwijzing ten grondslag ligt op belangrijke punten onvoldoende zorgvuldig en onvoldoende inzichtelijk is, en dat het Fonds de beoordeling van geografische spreiding niet voldoende vooraf kenbaar heeft gemaakt. De adviescommissie van het fonds had geoordeeld dat Pynarello „een beperkte bijdrage” zou leveren op het punt van de geografische spreiding, één van de vier thema’s waarop aanvragers worden beoordeeld. Het slechtst scoorde het ensemble op het thema ‘Betekenis voor de Nederlandse podiumkunstpraktijk’.

De commissie was er „niet van overtuigd” dat hun activiteiten „van betekenis zijn voor de Nederlandse podiumkunsten in de brede zin”. In precies dezelfde bewoordingen oordeelde de commissie op dit punt over Suburbia.

Het te laat kenbaar maken van de regels rond geografische spreiding, en het besluit om Amsterdam daarin niet mee te tellen, was bij het beroep van De Warme Winkel en Sharp ook al reden voor de rechter om een herziening van het oordeel op te leggen. De herziening van deze regels bleek niet in hun voordeel, maar wel in het voordeel van muziektheatergezelschap Orkater. De subsidieaanvraag van Orkater, dat niet tot aan de rechter het fondsbesluit had aangevochten, werd in december alsnog gehonoreerd.

Drie andere, eerder afgewezen organisaties die geen bezwaar hadden aangetekend, maar die wel ook gehonoreerd zouden moeten worden vanwege het meenemen van Amsterdam in de regeling, mogen ook nieuwe afspraken over subsidie van het fonds verwachten. Dit betreft barokorkest PRJCT Amsterdam, theatergroep Mime Wave en theatercollectief ‘t Barre Land.

Bij de vier groepen die in het gelijk zijn gesteld draagt de rechter het fonds op binnen tien weken met een nieuw besluit te komen.