Hij bleef langer in Duitsland: ‘Oponthoud als gevolg van de liefde’

„Tijdens de razzia van Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog (november 1944) werden mijn vader, zijn broer Anton en vele andere mannen opgepakt. In goederenwagons werden zij op transport gezet naar Duitsland. Onder erbarmelijke omstandigheden werkten zij als dwangarbeider op een rangeerterrein nabij Krefeld. Daar maakten zij verscheidene geallieerde bombardementen mee.

Gedwongen door de oprukkende geallieerden vluchtten zij oostwaarts en kwamen terecht in een Duits oorlogslazaret in het plaatsje Maria Veen, dat de geallieerden op 29 maart 1945 innamen. Mijn vader ontmoette daar mijn moeder, die in de keuken van het hospitaal werkte. Zij was opgegroeid op een boerderij in Heiden-Nordick in Westfalen. Na een tweejarige opleiding was zij gediplomeerd als ‘Ländliche Hausarbeitsgehilfin’.

Naar eigen zeggen hielp mijn vader mijn moeder vaak met de afwas in het hospitaal. Hij verlengde de duur van de afwas door achter de rug van mijn moeder reeds afgewassen pannen, borden en bestek weer bij de vuile vaat te zetten. Hij moet toen al een oogje op haar hebben gehad. Dat leidde tot verlenging van het verblijf van de broers in Duitsland, mijn vader sprak later van „oponthoud als gevolg van de liefde”.

Begin juli 1945 maakten de broers plannen om af te reizen naar Rotterdam. Mijn moeder kon niet meegaan. Er was een richtlijn volgens welke Nederlanders geacht werden niet met een Duitse vrouw te trouwen. Op 19 juli 1945 vertrokken de broers en kwamen na omzwervingen aan in het grensplaatsje De Poppe.

Nadat mijn vader thuis was teruggekeerd, stonden mijn ouders voor de vraag hoe zij zich konden herenigen. Reisverkeer tussen Duitsland en Nederland was onmogelijk. Niettemin is mijn moeder zonder visum, en dus clandestien, kort in Nederland geweest. Pas na drie jaar heeft mijn moeder een reispas gekregen, op 19 juni 1948 kon ze naar Nederland. Mijn zus werd in april 1949 geboren, ik in mei 1953. Jaarlijks bezocht ons gezin meerdere malen de familie van mijn moeder. Mijn vader kon het altijd goed vinden met zijn Duitse familie.”