Hoe lang is al het DNA in je lichaam? Het kookboek van je lichaam is indrukwekkend

Diederik vertelt waarom DNA zo indrukwekkend is.

Twee miljoen rondjes aarde in je lijf

Als je al het DNA in je lichaam aan elkaar zou knopen en helemaal zou uitrollen, krijg je een streng die zó lang is dat je er ongeveer twee miljoen keer de aarde mee rond kunt. Klinkt absurd, maar het zegt vooral één ding: het menselijk lichaam is belachelijk knap in het opbergen van informatie.

Het kookboek dat overal ligt

In (bijna) elke cel van je lichaam zit DNA. Zie het als het kookboek van je lijf: erin staan de recepten voor alle eiwitten die je cellen nodig hebben om te bouwen, te repareren en te functioneren. Maar het is ook een soort bouwpakketgids. Tijdens de ontwikkeling van een embryo staat er als het ware in wanneer waar iets moet ontstaan, van je ruggengraat tot je knieën en ja, ook de onderdelen waar je waarschijnlijk minder vaak bij stilstaat.

Het bijzondere is dus niet alleen dát je DNA hebt, maar dat dit complete “boek” in elke cel aanwezig is.

Een wenteltrap van letters

DNA ziet eruit als een lange, gedraaide ladder, een dubbele helix. De “sportjes” van die ladder zijn de bouwstenen die samen de genetische code vormen. En daar zitten er nogal wat van in één cel: ongeveer zes miljard per DNA-set. Dat klinkt al gigantisch, maar het wordt pas echt gek als je bedenkt hoe klein de afstanden zijn.

De afstand tussen twee opeenvolgende bouwstenen is maar zo’n 0,3 nanometer. Dat is 0,3 miljardste meter. Met andere woorden: op de schaal waarop DNA bestaat, is zelfs een stofje nog een grof object.

Twee meter per cel, hoe dan?

En toch bevat één menselijke cel bij elkaar opgeteld zo’n twee meter DNA. Twee meter, in iets dat je met het blote oog niet eens kunt zien.

Dat kan alleen doordat DNA extreem dun is en op een geniaal efficiënte manier wordt opgerold. Het wordt strak om eiwitten gewikkeld, nog verder opgevouwen en opnieuw geordend tot compacte pakketjes die netjes in de celkern passen. Alsof je een kilometerslange draad in een knoopje ter grootte van een speldenkop weet te proppen, zonder dat je de informatie kwijtraakt.

Tel alles bij elkaar op en je krijgt… dit

Je lichaam bestaat uit grofweg 37.000 miljard cellen. Als je per cel ongeveer twee meter DNA hebt en je knoopt alles achter elkaar, dan kom je op een totaal dat nauwelijks te bevatten is.

En dan die vergelijking met de aarde: de omtrek van onze planeet is ongeveer 40.000 kilometer. De totale lengte van al jouw DNA is zó groot dat je er ruwweg twee miljoen rondjes aarde mee kunt maken.

Het zit niet in een kluis, niet in een apart orgaan, maar gewoon in jou, opgerold in cellen die je de hele dag door gebruikt om te bewegen, te denken, te ademen en dit te lezen. Dat is misschien wel het meest indrukwekkende eraan.