Hoogleraar niet verbaasd over brand: ‘De natuur is nu superbrandbaar, je kunt je afvragen of een militaire oefening wel zo’n goed idee was’

Eigenlijk stonden vandaag alle seinen op rood voor een militaire oefening met explosieven op de Veluwe, zegt Guido van der Werf, hoogleraar natuurbranden en koolstofcyclus aan de Wageningen Universiteit. „Het heeft een maand niet geregend, er waait een flinke oostenwind en de luchtvochtigheid is heel laag. Deze grote natuurbrand verbaast mij niets.”

De grote natuurbrand in Ede vorig jaar ontstond ook tijdens een militaire oefening. De brandweer heeft gewaarschuwd. Is een militaire oefening met explosieven dan wel een goed idee?

„De natuur is op dit moment gewoon superbrandbaar. Dan moet je je inderdaad afvragen of het verstandig is om een militaire oefening met explosieven te houden. Ik snap dat je lastig een maand lang niet kunt oefenen, maar een paar weken per jaar even rustig aan doen, dat moet toch kunnen.”

„Laat dit een wake-up call zijn dat we als maatschappij onder dit soort omstandigheden echt voorzichtiger moeten zijn. Veruit de meeste natuurbranden in Nederland zijn aangestoken, en door klimaatverandering komen brandgevaarlijke omstandigheden vaker voor. Dan is het dus zaak om het ontstekingsrisico te verminderen.”

Hoe kan deze brand zijn ontstaan?

„Met explosieven of andere brandbare middelen. Het is hetzelfde als dat je een lucifer bij een kampvuur houdt. Kijk, voor brand zijn zuurstof, brandstof en een ontsteking nodig. Dat is wat je nu krijgt. De natuur is nu erg brandbaar, dus het is wachten op een aantal ontstekingsbronnen. Ik moet wel zeggen: ik was er niet bij, dus weet niet wat er vandaag precies is gebeurd. Het kan ook gewoon hele domme pech zijn geweest.”

Wat zijn de gevolgen van deze brand?

„De natuur kan echt wel tegen een stootje, daar hoef je je geen zorgen om te maken. Het deel wat nu brand is grasland. Dat herstelt heel snel. Een deel van de bomen zal verloren gaan, maar die komen op termijn ook weer terug. Het wordt pas een probleem als dit vaak gebeurt.”

Het wordt nog gevaarlijker als meerdere natuurbranden tegelijk uitbreken, zegt Van der Werf. „Dan kan de brandweer het niet bijbenen. Natuurbranden komen vaak allemaal tegelijk, wanneer de omstandigheden optimaal zijn. Dan wordt het vervelend, zeker omdat Nederland een dichtbevolkt land is, en een natuurbrand al snel in de buurt van een woonwijk komt.”

„De meeste branden in Nederland gaan ’s avonds uit, op het moment dat de luchtvochtigheid hoger wordt, en de wind gaat liggen. Daar hoopt de brandweer nu ook op. Als dat lukt, dan zijn mensen dus een aantal uur aan wat meer fijnstof blootgesteld. Dat is niet fijn, maar je gaat er ook niet dood van, hoewel mensen met astma er wel echt veel last van kunnen hebben.”