Hovenier knapt gratis verwaarloosde tuinen op. ‘Ik probeer mensen weer licht en lucht te geven’

‘Ik ben vandaag gekomen om u gratis te helpen met uw tuin”, zegt Son Cicilia tegen een kleine, oudere vrouw die op blauwe slippers in het hoge gras van haar tuin staat. „Is dat goed?” De vrouw knikt enthousiast, ze spreekt geen Nederlands maar haar is verteld wat Cicilia komt doen. „Dan ga ik meteen mijn spullen halen en beginnen.”

Hovenier Son Cicilia (42) doet het vaak: verwaarloosde tuinen begaanbaar maken voor mensen die dat zelf niet kunnen. Op deze zonnige aprilochtend is hij aan de slag in een door kweekgras overwoekerde tuin in Etten-Leur. Zijn bosmaaier is tot ver in de rustige wijk te horen. Uit de wildernis van brandnetels en Japanse duizendknoop komen een vermolmde schutting tevoorschijn, kapotte wasrekken, een paar roestige vouwstoeltjes.

Het is de tuin van Sideke, een uit Afghanistan gevluchte vrouw van eind zestig met reuma. Zij wil niet met haar achternaam in NRC. Haar Afghaanse vriendin Azita – haar achernaam is bij NRC bekend – had hovenier Cicilia geappt: „Hallo mijn vriendin woont in Etten-Leur. Kunnen jullie komen, zij heeft echt hulp nodig van iemand om de tuin schoon te maken. Zij is zelf oud en ziek en heeft niemand.” Een kennis van Azita komt voor Sideke tolken. Op de vraag waarom niemand haar met haar tuin kan helpen, antwoordt hij dat hij zelf een hernia heeft, „en de buren hebben hier allemaal hun eigen problemen”.

Cicilia is op sociale media bekend als Yard Legend. In anderhalf jaar tijd heeft hij, vaak met hulp van zijn zoons Dymond (20) en Jayden (17) zo’n 450 tuinen opgeknapt bij mensen die ziek zijn, of te oud, en geen andere hulp kunnen regelen. Wie hulp nodig heeft, kan een verzoek indienen via zijn website. Hij krijgt honderden aanvragen. Cicilia filmt elke tuin die hij schoonmaakt, hij heeft zo’n 250.000 volgers.

„Ik kom bij mensen die al vijftig jaar een huis huren, en die hun tuin altijd zelf onderhouden hebben,” vertelt hij, „maar dan beginnen de jaren te tellen, komen er fysieke ongemakken, hebben ze een rollator of een scootmobiel, en dan houdt het op. Ze hebben met hun huur bij wijze van spreken al twee keer het huis afbetaald, maar niemand die hen even kan helpen met hun tuin.”

Hij hielp laatst een vrouw in een rolstoel, die tegen hem zei: „Mijn tuin is mijn vakantie. Ik kan nergens naartoe, dit is mijn plek om tot rust te komen.”

Iets zinnigs doen

Op 17 augustus 2022 werd Cicilia, toen hij wachtte voor een stoplicht in Breda, met tachtig kilometer per uur achterop gereden door een bestuurder die onder de invloed was van drugs. Auto total loss, Cicilia in de kreukels. „Er loopt nog steeds een letselschadeprocedure.” Cicilia had een hoveniersbedrijf in de omgeving van Breda. Door de hoofd-, nek- en rugklachten die het gevolg waren van het ongeluk ging dat niet meer. Hij zette het bedrijf op naam van zijn oudste zoon, en beperkte zijn eigen werkdagen tot twee per week.

Maar echt positief was hij niet over het leven, vertelt zoon Dymond. Hij zegt dat hij zijn vader de laatste jaren heeft zien veranderen. „Snel boos over kleine dingetjes.” „Ik miste zingeving”, zegt Cicilia zelf. Die vond hij opnieuw toen hij een filmpje van de Amerikaanse TikTok-tuinman Spencer zag, bekend als SB Mowing, die bij mensen langs gaat die hun tuin niet kunnen verzorgen. „Ik hoef maar een paar uur per dag te werken, en het geeft me weer de kans iets zinnigs te doen”, zegt hij. De verhuur van zijn huis op Curaçao, en van enkele grote garageboxen, zorgen voorlopig voor voldoende inkomsten. Hij is van plan volgend jaar te beginnen met ‘purpose-dagen’ bij bedrijven, „bijvoorbeeld om met teams tuinen van zorginstellingen en hospices op te knappen”.

„Eigenlijk gaat het niet in eerste instantie om de tuinen”, vertelt Cicilia terwijl hij het groenafval van Sideke bijeenharkt; hij wil op zijn sociale media laten zien wie achter de gesloten gordijnen leven; zichtbaar maken wie er hulp nodig hebben, en waarom. En hoe makkelijk je elkaar even kunt helpen. Daarom filmt hij alles, dat is zijn voorwaarde: dat je toestemming geeft dat je verhaal op sociale media wordt geplaatst.

Zoals dat van Quincy uit Houten bij wie hij onlangs aan het werk was, „op zijn vierde verlaten door zijn moeder”, opgegroeid bij een vader die in 2024 overleed aan MS. Quincy leeft nu alleen in het huis waar hij met zijn vader woonde. „Op dit moment lukt het me gewoon niet om het bij te houden,” zegt hij in de TikTok-vlog, „maar als ik een duwtje in de juiste richting krijg is het weer wat makkelijker”.

„Quincy is pas twintig jaar,” zegt Cicilia in het filmpje, „maar hij heeft al meer meegemaakt dan de meeste mensen in een heel leven. Van jongs af aan zorgde hij voor zijn vader. Altijd klaarstaan. Altijd sterk zijn. Tot hij op zijn negentiende ineens helemaal alleen kwam te staan.”

Het filmpje toont versneld hoe Cicilia de wildernis beteugelt. Na anderhalf uur is de achtertuin weer begaanbaar. Quincy komt zichtbaar aangedaan naar buiten. Nee, dat iemand dit zomaar voor hem zou doen had hij niet voor mogelijk gehouden.

Cicilia hielp ook Bobby uit Hilversum die vorig jaar zijn 38-jarige vrouw verloor bij een ongeluk en zelf al een hartinfarct had gehad. Hij bleef achter met vier jonge kinderen. „Wat gaat er door je heen?” vraagt Cicilia steevast als een bewoner de opgeruimde tuin in stapt. „De kinderen kunnen weer in de tuin spelen”, zegt Bobby dankbaar.

Sideke komt kijken naar haar opgeknapte achtertuin.

Geen visite durven vragen

Cicilia vindt dat mensen elkaar veel meer zouden moeten helpen, hij wil „het empathievirus” verspreiden. „We oordelen zo makkelijk,” zegt hij, „maar we weten niet wat mensen achter die voordeur allemaal te dragen hebben.”

Na anderhalf uur is Sidekes tuin weer netjes. De tegels zijn zichtbaar, de border is gesnoeid, het afval opgestapeld in een hoek van het terras. „Aan dit soort tuinen valt eigenlijk geen eer te behalen”, zegt Son Cicilia, wijzend naar de door wildgroei verzakte tegels. „Die zouden helemaal moeten worden uitgegraven, helemaal opnieuw aangelegd.” Hij krijgt op sociale media vaak reacties als: „Hé je snoeit alles weg, zonder te kijken!” En: „Dit is toch geen tuinieren?!” „Maar wat moet ik dan?”, zegt hij. „Hier met mijn schaartje vormen gaan snoeien? Dit is wildgroei, dit is rigoureus, grof werk. Mijn doel is om de tuin begaanbaar maken zodat die mensen weer licht en lucht hebben.”

Hij krijgt mails van mensen die bang zijn dat ze vanwege de verwaarloosde tuin door de woningbouwvereniging uit hun huis zullen worden gezet, die daarvan niet kunnen slapen. „Er is schaamte, mensen durven geen visite meer te vragen, buren gaan klagen, zeker als er ongedierte komt.”

In het huis met dichte, gescheurde rolgordijnen voor de ramen gaat de achterdeur open, en in de deuropening drukt Sideke stralend haar handen tegen haar hart. Dankjewel, zegt ze wel tien keer tegen Cicilia en zijn zoon, dank jullie wel.

Cicilia snapt niet „dat we het als maatschappij zo ver laten komen”. Laat de woningbouwverenigingen hoveniers in dienst nemen die twee à drie keer per jaar de tuinen onderhouden, suggereert hij. Of laat hém jongeren opleiden die dit kunnen komen doen, jongeren die het even niet meer weten, zoals hij ook deed in zijn hoveniersbedrijf, jongens die het maar niet lukt om ergens op tijd te komen bijvoorbeeld, en daardoor altijd hun werk kwijtraken. Niet bij Cicilia. „We hebben allemaal wel wat”, zegt hij. „En we kennen de verhalen niet die schuilgaan achter iemands gedrag.”