In een gestolen uniform en met een nep-ambulance ging een 22-jarige man op pad om mensen te ‘helpen’

Als ambulancebroeder schoot hij in Groningen en Friesland bij medische incidenten te hulp, met een omgebouwde, neon-geel gespoten Volkswagen Transporter inclusief sirene en blauwe lampen. Hij trad in een officieel politiehesje op als verkeersregelaar. Hij werd staande gehouden toen hij zich voordeed als brandweerman.

De 22-jarige verdachte P. is geen van allen. Geen ambulancehulpverlener, geen politieagent, geen brandweerman. „Zie ik een patroon?” vraagt een van de rechters tijdens de zitting in de Groningse rechtbank, deze vrijdag. „Ziet u het zijn van een hulpverlener als statusverhogend?”

Geen antwoord.

De zaak gaat over een waslijst aan incidenten uit 2023 en 2024. Het stelen van een AED-apparaat van het Rode Kruis. Het verduisteren van portofoons. Het dragen van een politieteken. Het overtreden van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) door zich voor te doen als ambulanceverpleegkundige, waarbij hij persoonlijke en medische informatie van mensen ontfutselde. Het valselijk invullen van een ambulanceformulier. Het rijden met sirene en zwaailicht zonder registratie. Het stelen en dragen van uniforms. En: tasjesdiefstal en heling.

De voorzitter legt hem het een voor een voor. De verdachte – in de rechtbank gewoon als burger: rode polo, zwarte broek, bril met zwart montuur – heeft voor alles een in zijn ogen ontlastende verklaring. Zijn zinnen vult hij met jargon uit de medische wereld.

Alleen een EHBO-diploma

Met regelmaat wordt het omgebouwde busje aangezien voor een echte ambulance. „Maar het heeft niet de tekst en niet de strepen, er wordt op geen enkele manier de indruk gewekt dat het een ambulance is”, zegt de verdachte. Kan hij zich voorstellen dat een ander dat wél zou kunnen denken? „Een leek misschien, maar ik mag toch redelijkerwijs verwachten dat die ook het onderscheid kan zien?” Later blijkt dat hij op een zeker moment wél strepen heeft aangebracht, en het woord ‘Ambulance’ op de motorkap zette.

Hij heeft de niet-ambulance nodig voor zijn eenmanszaak: Medical Support Group. Daarmee verzorgt hij, samen met zijn „111 werknemers”, medische ondersteuning bij evenementen. Onder strikte voorwaarden, met registratie en enkel en alleen binnen de kaders van het evenement, mag dat inderdaad. Maar niet, zoals P. heeft gedaan, daarbuiten.

Zo schiet hij in de wijk Beijum, in Groningen, met zijn ‘ambulance’ een gevallen vrouw te hulp. Hij onderzoekt haar, zegt dat ze best op haar pijnlijke been kan staan, neemt haar bloeddruk op en brengt haar naar huis, vertelt hij. Daarna vult hij een formulier van ambulancezorg Noord-Nederland voor haar in, waarop hij zijn bevindingen schrijft: pijnstilling, fysio bij aanhoudende klachten, advies bij huisarts vragen.

„Ik ga u even onderbreken”, zegt de voorzitter. „Uw bevindingen? U bent, met alle respect, niemand in zo’n situatie. U bent geen hulpverlener.”

Ik ben verpleegkundestudent, zegt hij. „Dus medisch onderlegd.” De man heeft naar eigen zeggen diverse opleidingen gedaan en „diploma’s in allerlei soorten verzameld”.

Daarover, hè, zegt de voorzitter. „De politie komt niet verder dan één EHBO-diploma.”

‘U bent óók verkeersregelaar?’

Als hij in een ándere geel-gespoten ambulance-auto wordt aangehouden en weigert zijn sleutel af te geven, wordt zijn auto doorzocht. Daarin worden als gestolen aangegeven tassen en vrouwenkleding aangetroffen. Hoe die daar komen snapt hij zelf ook niet.

Tussen die spullen vindt de politie ook een politie-legitimatiepas, met foto en naam van de verdachte. „Waarom heeft u dat pasje gemaakt?”

„Gewoon voor thuis, een hebbedingetje. Ik verzamel dingen van defensie, de brandweer, politie. Die heb ik in de kast liggen.” Je zou kunnen denken, zegt de voorzitter, dat u dit heeft gebruikt om anderen ervan te overtuigen dat u bij de politie zit. „Ik snap dat u dat zegt, maar goed, gelukkig is dat niet het geval.”

Voor alle andere incidenten heeft hij verklaringen waaraan hij stoïcijns vasthoudt. De portofoons zou hij op vrijwillige basis voor het Rode Kruis vervoeren naar een andere locatie. „Het Rode Kruis stelt dat u die niet in uw bezit had mogen hebben en heeft aangifte gedaan van verduistering”, zegt de voorzitter. De ambulancekleding zou hij hebben gekregen van het Witte Kruis. „Zij geven aan van niet.” Hij zou juist door de politie gevráágd zijn om bij te springen als verkeersregelaar. „U bent ook verkeersregelaar?!”

Het is op momenten hallucinant. Hij wurmt, glibbert, kronkelt, maar komt toch regelmatig klem te zitten in zijn eigen verklaringen. „Dat is toch gék!” reageert de voorzitter op een zeker moment. En een van de rechters: „Het is toch niet lógisch?”

Het blind vertrouwen beschadigd

Dat is ook wat de officier van justitie benoemt in haar requisitoir. „Veel van wat hij zegt is volstrekt ongeloofwaardig.” De verdachte, die een autismespectrumstoornis heeft en trekken van persoonlijkheidsproblematiek vertoont, heeft hulp nodig, zegt ze. Maar hij is óók een strafbare verdachte.

„Het gebrek aan inzicht bij de verdachte baart mij ernstige zorgen”, zegt ze. „Hij heeft het fundament van blind vertrouwen dat de burger moet kunnen hebben, dat een hulpverlener bekwaam en bevoegd is, beschadigd. Uiteraard moet je je medemens helpen, maar niet op de manier waarop de verdachte dat doet.” Want, zegt ze nog maar eens: hij is geen hulpverlener. Hoe graag hij dat ook zou willen als hij zijn opleiding tot verpleegkundige heeft afgerond.

Ze eist per overtreding met een motorrijtuig een boete van 400 euro en een rij-ontzegging van vier maanden. Voor de misdrijven een gevangenisstraf van 15 maanden, waarvan 8 voorwaardelijk. En een beroepsverbod van vijf jaar „voor het verrichten van taken in de individuele gezondheidszorg.” Specifiek: „Ambulance, politie, brandweer.”

De rechtbank neemt „iets meer tijd om na te denken” dan gebruikelijk is: de uitspraak volgt op 17 april.