In het ijshockeystadion is er geen liefde tussen Amerikanen en Canadezen. ‘Daarvoor kunnen we president Trump bedanken’

4 uren geleden 1

In aanloop naar de Winterspelen bracht de Amerikaanse tv-zender NBC een commercial uit ter promotie van het olympisch ijshockeytoernooi. De bekende acteur Jon Hamm loopt de kleedkamer van het Amerikaanse team in voor een peptalk. „Het is een eer om jullie te mogen toespreken”, zegt Hamm. „Jullie gaan naar Milaan om de belangrijkste prijs van allemaal op te halen.”

Hij doelt natuurlijk op het goud, maar in de commercial zegt de Amerikaanse aanvaller Jack Eichel onder instemmend gemompel van zijn teamgenoten iets anders: „Canadese tranen.”

Hamm reageert verbaasd. „Wat heeft Canada jullie misdaan?” Het is duidelijk bedoeld als grapje. Maar het laat zien dat als deze zondag in Milaan de twee Noord-Amerikaanse buurlanden tegenover elkaar staan voor de olympische finale, er meer op het spel staat dan alleen de olympische titel.

„Ik denk dat de ijshockeyrivaliteit tussen Canada en de VS op zijn absolute hoogtepunt is”, zegt de Canadese sportjournalist Ed Willes. Hij volgt al sinds de jaren tachtig het ijshockey in Noord-Amerika op de voet en verwacht dat de rivaliteit tussen de VS en Canada op de Spelen tot een uitbarsting komt. „En ik denk dat we president Trump daarvoor kunnen bedanken.”

Verzekering voor miljoenensalarissen

Met de wedstrijd Canada-Verenigde Staten heeft het ijshockey de droomfinale gekregen waar iedereen op hoopte sinds duidelijk werd dat de beste spelers ter wereld, die uitkomen in de Amerikaanse profcompetitie NHL, weer mee mochten doen aan de Winterspelen.

Dat was voor het eerst sinds 2014. Na de Spelen in Sotsji weigerde de NHL jarenlang de eigen competitie stil te leggen voor de Spelen en haar spelers af te staan. Het leverde te weinig geld op, vonden de Amerikanen, en te weinig aandacht in regio’s (Zuid-Korea en China) waar de sport nauwelijks leefde. Bovendien was er het risico op blessures, waardoor clubs hun spelers met miljoenensalarissen mogelijk maanden zouden moeten missen. Het IOC, de internationale ijshockeybond IIHF en de NHL kwamen er lang niet uit wie de verzekering daarvoor moest betalen.

De ijshockeyers zelf wilden niets liever dan voor hun land uitkomen op de Spelen. Zo graag zelfs, dat ze het in aanloop naar de Spelen van Beijing in 2022 tot een breekpunt maakten bij de onderhandelingen over een nieuwe arbeidsovereenkomst met de NHL. De profcompetitie ging akkoord onder één voorwaarde: het olympische feest kon alleen doorgaan als als coronamaatregelen het NHL-seizoen niet zouden verstoren. Maar dat was precies wat er gebeurde.

Voor deze Spelen stond echter niets de rentree van de beste spelers ter wereld in de weg. En dat betekende dat Canada en de VS als favorieten naar Italië afreisden; samen met Zweden zijn het de enige landen die een volledige selectie van NHL-profspelers konden afvaardigen. Met name de Canadezen werden gezien als topfavoriet, met een aantal van de beste spelers aller tijden (Sidney Crosby, Connor McDavid) in de selectie en met negen gouden medailles houder van een recordaantal olympische titels.

Voor de Canadezen is ijshockey de nationale sport en alles behalve goud zal een grote teleurstelling voor ze zijn. Maar de Amerikanen zijn de afgelopen decennia steeds dichterbij gekomen. „Vroeger had Canada een intense rivaliteit met de toenmalige Sovjet-Unie”, vertelt Willes. „Maar toen dat uit elkaar viel, ontstond er een gat. Dat is opgevuld door de Amerikanen.” Hij noemt de World Cup of Hockey in 1996 als een kantelpunt: daar wonnen de Amerikanen het toernooi in Montréal, het hol van de leeuw, door twee keer Canada te verslaan. „Sindsdien vormen de Amerikanen een bedreiging.”

Team USA in 1996 nadat het Canada in Montreal had verslagen bij de World Cup of Hockey.

Canada als 51ste staat

Vorig jaar kregen ijshockeyfans een voorproefje van hoe onvriendelijk de wedstrijd zondagmiddag zou kunnen worden. Als een soort testevent voor de Spelen organiseerde de NHL de 4 Nations Face-off, een klein toernooi met Canada, de VS, Zweden en Finland; die elk hun beste (prof)spelers mochten opstellen. Twee keer, in de groepsfase en de finale, kwamen de VS en Canada elkaar tegen.

In februari 2025 was de eerste ontmoeting, vlak nadat Donald Trump was aangetreden voor zijn tweede termijn als president. Hij kondigde direct heffingen van 25 procent voor vrijwel alle goederen uit Canada aan. Ook zei Trump dat het goed voor Canada zou zijn als het zich bij de VS zou aansluiten als 51^ste staat – iets wat hij daarna vaker heeft herhaald.

Bliksembezoek bij finale

Eerder dit toernooi stelden de Amerikaanse ijshockeyers zich terughoudend op, zich bewust van de enorme aandacht voor alles wat ze over het onderwerp zeiden. Ook als ze werd gevraagd naar een eventuele finale tegen Canada. „Ik hoef daar nu niet over te praten”, zei verdediger Jake Sanderson na de poulewedstrijd tegen Duitsland. „We willen niet te ver vooruit kijken, dus ik wil het alleen over de volgende tegenstander hebben. Vraag het me maar als we ze over een paar wedstrijden tegenkomen.”

Daarin verscholen zat de ambitie die de Amerikanen niet konden verbergen: ook voor hen is alleen een gouden medaille genoeg, en dan het liefst na een gewonnen finale tegen Canada.

Een aantal keer kwamen de twee favorieten dichtbij uitschakeling. De Canadezen wonnen hun kwartfinale tegen Tsjechië pas na verlenging, en stonden in de halve finale tegen Finland het grootste deel van de wedstrijd achter. De winnende goal viel pas een halve minuut voor het eind. Ook de Amerikanen hadden in de kwartfinale een verlenging nodig tegen Zweden, dat andere topland. In de halve finale ontdeden ze zich eenvoudig met 6-2 van Slowakije.

Daarna ging de blik op de finale. „Alles gebeurt met een reden”, zei de Amerikaanse aanvaller Brady Tkachuk tegen ESPN na de gewonnen wedstrijd tegen Slowakije. „Er zit wel wat animositeit tussen ons. Zij staan al jaren aan de top, dus voor velen van ons wordt dit de belangrijkste wedstrijd die we ooit gespeeld hebben.” De Canadese coach Jon Cooper had het over een unieke kans. „Er zit zoveel trots in deze groep.”

Het zal naar verwachting niet zo gewelddadig beginnen als een jaar geleden; in het internationale hockey staan er een stuk forsere straffen op vechten dan in de NHL – een directe uitsluiting in plaats van een tijdstraf. Maar gezellig zal het niet worden. En wie er naar verwachting dan weer wel bij zal zijn voor een bliksembezoek: president Trump.