Vrijwel alle curlingstenen komen van dit eiland

Diederik legt uit waarom juist dit éne eiland het perfecte graniet voor Curling heeft.

Wist je dat bijna alle curlingstenen afkomstig zijn van één enkel eiland voor de kust van Schotland? Dat is niet omdat het handig dichtbij is, maar omdat het gesteente daar precies de eigenschappen heeft die je in curling nodig hebt. De stenen van dit eiland zijn uitzonderlijk hard en nemen weinig water op. Daardoor blijven ze veel langer goed en slijten ze minder snel.

60 miljoen jaar geleden

Het eiland heet Ailsa Craig en is ongeveer één vierkante kilometer groot. Het ontstond in het Paleogeen zo’n 60 miljoen jaar geleden. Dat was een roerige periode waarin Noord-Amerika en Europa uit elkaar begonnen te drijven, een proces dat uiteindelijk leidde tot de vorming van de Noord-Atlantische Oceaan. Die verschuivingen gingen gepaard met enorme vulkanische activiteit in het gebied dat we nu Schotland noemen.

Een vulkanische plug en langzaam afkoelen

Ailsa Craig is in feite een vulkanische plug van een uitgedoofde vulkaan. Het magma in de kraterpijp heeft het oppervlak nooit bereikt, maar bleef diep onder de grond vastzitten. Juist dat is cruciaal: omdat het magma ondergronds opgesloten zat, koelde het heel langzaam af. En door die langzame afkoeling kregen de mineralen de tijd om een specifieke fijnkorrelige structuur te vormen. Daardoor ontstond een soort vlechtwerk in het gesteente dat het extreem taai maakt.

Wat Ailsa Craig extra bijzonder maakt, is de aanwezigheid van een mineraal dat riebeckiet heet. Dat geeft de stenen hun kenmerkende blauwgroene kleur. Maar het is niet alleen mooi: de zeer dichte kristalstructuur zorgt ervoor dat er nauwelijks water in poriën kan dringen. Dat is belangrijk, want als er water in de steen zou trekken en vervolgens op de ijsbaan bevriest, kan de steen snel openbreken.

Elastische stenen

Daar komt bij dat curlingstenen tijdens een wedstrijd met grote kracht tegen elkaar botsen. Graniet is daarbij een voordeel omdat het een beetje elastisch is. De klap wordt opgevangen zonder dat de steen meteen splintert. Op microschaal lijkt het daardoor bijna op een heel dichte, harde rubberbal.

In Wales is ook een geschikte locatie, maar Ailsa Craig geldt als de gouden standaard. En als je daar even bij stilstaat, wordt het bijna poëtisch: tektonische platen die uit elkaar schuiven, een vulkanische kern die al 60 miljoen jaar ondergronds ligt te wachten en dan wij die stenen eruit halen om ze op een ijsbaan tegen elkaar aan te laten ketsen. De wereld is toch een fantastische plek.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Afbeelding bovenaan dit artikel: Envato