ING’s antwoord op dagvaarding Milieudefensie: op papier halveren van onze uitstoot helpt niet tegen klimaatverandering

Als ING haar uitstoot per 2030 halveert, zoals Milieudefensie wil afdwingen via de rechtbank, zal dat niet helpen in de strijd tegen klimaatverandering. Dat is het voornaamste verweer van de bank tegen de dagvaarding van de milieuorganisatie. ING heeft haar reactie deze dinsdag naar de rechtbank en Milieudefensie gestuurd.

In de dagvaarding, die bijna elf maanden geleden werd verstuurd, stelt Milieudefensie dat ING mede veroorzaker is van klimaatverandering, omdat de bank grote vervuilers als oliemaatschappijen en grote fabrieken blijft financieren. Milieudefensie eist dat ING haar uitstoot in 2030 halveert, per direct stopt met financiering van bedrijven die nieuwe olie- en gasprojecten uitvoeren, en van alle grote bedrijven die het financiert goede klimaatplannen eist.

Lees ook

Milieudefensie zet klimaatzaak tegen ING door. ‘Lessen uit de Shell-zaak zijn meegenomen'

ING deelde dinsdagmiddag een samenvatting van haar verweer met NRC. Hoofd ethiek Arnoud Cohen Stuart lichtte het kort toe. In de samenvatting erkent ING dat klimaatverandering een feit is: het vormt „een urgent en groot gevaar voor onze samenleving”. Categorisch staken van financiering, zoals Milieudefensie eist, draagt volgens ING echter niet bij aan „het terugdringen van de emissies”. Volgens de bank kan het zelfs leiden tot „negatieve gevolgen en risico’s voor allerlei klantgroepen, de stabiliteit van het financiële stelsel en de bredere economie”.

Onrealistisch en onredelijk

ING zou kunnen voldoen aan de eisen van Milieudefensie door leningen aan vervuilende bedrijven stop te zetten, hun geen nieuwe leningen meer te verstrekken en de bestaande leningportefeuille te verkopen, zegt Cohen Stuart. „Dan toont onze balans heel groen. Maar de emissies in de maatschappij veranderen niet. Het heeft dus geen effect op de echte economie.” Volgens Cohen Stuart zijn de eisen daarom onrealistisch en onredelijk: „Het is heel verplichtend voor ons, heeft grote implicaties voor bank, economie en klanten. Maar dit helpt het klimaat niet. Terwijl dat toch echt het doel is van de eisen van Milieudefensie.”

Milieudefensie heeft ING al twee jaar in het vizier: in 2024 werd de rechtszaak aangekondigd, in 2025 volgde de daadwerkelijke dagvaarding. De ngo hoopt met de rechtszaak tegen de grootste bank van Nederland eenzelfde precedent te scheppen als Milieudefensie zelf – in eerste aanleg althans – deed in de klimaatzaak tegen Shell, en zoals milieuorganisatie Urgenda definitief deed met de klimaatzaak tegen de Nederlandse staat.

In die zaken beriep Milieudefensie zich op mensenrechten: bijvoorbeeld het recht op leven en een schoon, gezond en duurzaam leefmilieu. Gevaarlijke klimaatverandering schaadt die rechten, en ING is daarom verplicht haar uitstoot terug te brengen en zo bij te dragen aan de bescherming van die mensenrechten, aldus de ngo.

De advocaten van ING van De Brauw Blackstone Westbroek wijzen het beroep op dit „ongeschreven recht” af, juist omdat er ook al geschreven recht over het tegengaan van klimaatverandering is in Nederland en de Europese Unie. Daarin worden banken, volgens de advocaten, bewust alleen gedwongen tot openbaar rapportage over hun klimaatinspanningen, en niet tot een vooraf bepaalde vaste manier om bij te dragen aan de klimaattransitie. „De wetgever koos ervoor om flexibiliteit voor ondernemingen te behouden en met marktmechanismen en incentives de klimaatdoelen na te streven”, staat in het verweer. Met het laatste doelt de bank op het emissiehandelssysteem ETS – waar nu overigens een lobby voor gaande is om dat systeem af te zwakken.

Cohen Stuart vertelde aan de telefoon ook dat ING Milieudefensie niet ontvankelijk wil laten verklaren door de rechters. De ngo zou namelijk haar achterban niet goed informeren, door op de website te schrijven dat de zaak niet is gericht op het spaargeld of de hypotheken van klanten. Volgens ING is dat misleidend. Het grootste deel van de leningen van de bank betreft namelijk hypotheken. Wil ING voldoen aan de eis haar uitstoot in 2030 met de helft te verlagen, dan zegt de bank te moeten stoppen met hypotheekleningen aan huizen met een lager energielabel, en bestaande hypotheken te moeten verkopen.

Milieudefensie krijgt om 15.30 uur de volledige stukken van ING en zal daarna om een reactie worden gevraagd.

Liveblog Economieblog

Polymarket is wél een gokbedrijf, oordeelt de kansspelautoriteit. En nu verboden in Nederland