Israëlische aanval op Iran was een wens van het Witte Huis

Dus toch weer eerst de Israëliërs. Net als in juni vorig jaar heeft Israël zaterdag luchtaanvallen op Iran uitgevoerd. Boven de hoofdstad Teheran waren grote explosies te zien. Ook zijn er rookwolken gesignaleerd in het gebied waar de Iraanse president Mahmoud Pezeshkian kantoor houdt.

In een verklaring zei minister Israel Katz (Defensie) dat Israël „een preventieve aanval op Iran” gelanceerd heeft om „dreigingen tegen de staat Israël te elimineren”. Katz zei te verwachten dat Iran ter vergelding raketten en drones op zijn land zal afvuren.

De afgelopen weken werd er lang gespeculeerd over een Amerikaanse aanval op Iran, nadat de VS een armada aan oorlogsmaterieel naar de regio gestuurd hadden. Naar verwachting zou Israël aan een Amerikaanse aanval deelnemen. De officiële aanleiding was het doden van duizenden demonstranten door het Iraanse regime, maar het bondgenootschap vindt al langer dat Iran zijn uraniumverrijking moet stopzetten.

De afgelopen dagen kwam al het scenario bovendrijven dat Washington de eerste klap aan zijn bondgenoot Israël zou overlaten. Zo’n aanval zou Iran tot vergelding aanzetten, was de verwachting in het Witte Huis. De Amerikaanse kiezer zou meer begrip hebben voor een oorlog in het Midden-Oosten als Israël te hulp geschoten moet worden dan als de VS zelf zouden beginnen met schieten.

Israëlische bevolking steunt aanval

Vorige week was de Israëlische premier Benjamin Netanyahu al in Washington om actie tegen Irans nucleaire programma te bepleiten. In Israël was er de afgelopen weken een zekere gretigheid te bespeuren om tot de aanval over te gaan. In een recente opiniepeiling van Channel 12 steunde zes op de tien Israëliërs deelname aan een eventuele Amerikaanse aanval. Ook een meerderheid van de kiezers die op een oppositiepartij stemden steunt militaire actie.

Vorig jaar juni begonnen de Israëliërs met het bombarderen van nucleaire installaties in Iran, gevolgd door de Amerikanen. Na twaalf dagen was die oorlog voorbij. Trump zei destijds dat het „een spectaculair militair succes” was waarbij de nucleaire installaties „compleet en totaal zijn vernietigd”. Toch zou er nu, acht maanden later, een nieuwe aanval nodig zijn.

Het was zaterdagochtend nog niet duidelijk of de VS aan de Israëlische aanval deelnamen. De verwachting is dat ze dat wel zullen doen.

Behalve op Teheran zal het bondgenootschap zich nu ook weer op de nucleaire installaties richten. Het Iraanse regime heeft altijd beweerd dat het geen kernwapen nastreeft, maar stelt tegelijkertijd recht te hebben op een vreedzaam nucleair programma, ook voor wetenschappelijke en medische doeleinden. De VS en Israël staan ​​al lange tijd sceptisch tegenover de beloftes van Iran, met name gezien de mate van uraniumverrijking die het land bereikt.

Lees ook

Tot één concessie is Iran niet bereid: het opgeven van elke vorm van uraniumverrijking. Waarom niet?

De opgebouwde Amerikaanse troepenmacht is de grootste in de Golfregio sinds de invasie in Irak, in 2003. Het gaat om een armada van zeker dertien marineschepen en enkele honderden gevechtsvliegtuigen.

Op veel plekken in de regio zijn Patriot- en Thaad- luchtverdedigingssystemen geplaatst om Iraanse tegenaanvallen met ballistische raketten te kunnen pareren. Daarmee hebben de Amerikanen zoveel gevechtskracht gebundeld dat het volgens regeringsfunctionarissen een luchtoorlog van enkele weken of zelfs langer zou kunnen voeren tegen Iran.

Wachten is op tegenaanval

Het wachten is op een Iraanse tegenaanval. Voor de hand ligt dat Teheran eerst raketten op Israël zal afvuren. In dat land klonk zaterdagochtend het luchtalarm, een oproep aan de bevolking om de schuilkelder op te zoeken. Het Israëlische luchtruim is gesloten en er zijn beperkingen opgelegd aan bijeenkomsten in het land.

Bij de Twaalfdaagse Oorlog van juni vorig jaar kwamen er bij Iraanse raketten 33 Israëliërs om het leven; de VS en Israël doodden zelf ruim duizend Iraniërs.

Israël beschikt over Iron Dome, een luchtafweer die de meeste vijandelijke raketten uit de lucht schiet. De Amerikaanse militairen in de regio hebben niet zo’n luchtverdediging. De afgelopen weken hebben functionarissen van het Pentagon en leden van het Congres herhaaldelijk gewaarschuwd dat langdurige Iraanse aanvallen de Amerikaanse militaire voorraden onder druk kunnen zetten.

Een hoge functionaris van de Amerikaanse inlichtingendiensten zei tegen nieuwssite Politico dat de Amerikaanse inlichtingengemeenschap „bezorgd” is en dat zij „de mogelijke asymmetrische vergeldingsacties van Iran tegen Amerikaanse faciliteiten en personeel in het Midden-Oosten en Europa in de gaten” houdt.