Jaren na verwijdering poliep, heb je nog steeds meer kans op darmkanker

Jaren nadat een darmpoliep is verwijderd, hebben mensen nog altijd meer kans op darmkanker. Nu blijkt dat het lichaam twaalf jaar na zo’n ingreep nog steeds sporen bevat, die gelinkt zijn aan dat verhoogde risico. De boosdoener lijkt het microbioom, de gigantische verzameling bacteriën die in onze darmen leeft.

Mensen die ooit een adenoom hadden, houden nog jarenlang een afwijkend microbioom. Een adenoom is een goedaardig gezwel (poliep) op het slijmvlies van de darm, maar het kan na verloop van tijd onrustige cellen ontwikkelen en uitgroeien tot darmkanker. Het wordt daarom altijd preventief verwijderd tijdens een darmonderzoek (coloscopie). Opvallend genoeg lijken leefstijl en voeding juist bij deze groep mensen extra veel invloed te hebben op de bacteriesamenstelling in de darmen.

Darm blijft in risicostand staan

Darmkanker is wereldwijd een van de dodelijkste vormen van kanker en het verwijderen van adenomen is een van de effectiefste manieren om de ziekte te voorkomen. Toch verdwijnen de risico’s daarna niet helemaal. Waarom dit zo is, bleef lange tijd een raadsel. Maar Harvard-onderzoekers zijn er nu van overtuigd geraakt dat de oplossing gedeeltelijk te vinden is in het darmmicrobioom.

“We zijn de eersten die hebben onderzocht of veranderingen in darmbacteriën en stofwisseling nog jaren na het verwijderen van een darmpoliep zichtbaar zijn”, zegt onderzoeksleider Mingyang Song. “En het antwoord is duidelijk: ja. Het verwijderen van zo’n poliep brengt de darm blijkbaar niet automatisch terug naar een toestand met laag risico.” Dit doet vermoeden dat darmbacteriën een belangrijke biologische rol spelen bij het blijvend verhoogde risico op darmkanker.

Leestip: Een levenlang drinken vergroot vooral de kans op endeldarmkanker fors (maar er is hoop)

Twaalf jaar later

De wetenschappers vergeleken ontlastingsmonsters van 354 vrouwen bij wie ooit een adenoom was verwijderd met monsters van 354 vrouwen zonder voorgeschiedenis van darmpoliepen. De monsters werden gemiddeld pas twaalf jaar na de ingreep verzameld, veel later dan in eerdere studies. Het team was verrast dat er zelfs na meer dan een decennium nog duidelijke verschillen te zien waren in de opbouw van de darmbacteriën en de stofwisselingsproducten. Het microbioom van mensen waarbij eerder een poliep was verwijderd, kwam zelfs gedeeltelijk overeen met dat van darmkankerpatiënten.

Voeding, beweging en leeftijd

Nog interessanter werd het toen de thema’s voeding en beweging erbij werden genomen. Mensen met een voorgeschiedenis van adenomen én een ongezonde leefstijl bleken vaker bacteriën bij zich te dragen die gelinkt zijn aan darmkanker. Bij deelnemers zonder eerdere poliepen was die relatie veel zwakker.

“Dat we deze darmbacteriën zelfs tien jaar later nog terugzien, doet vermoeden dat het microbioom onderdeel is van het langdurige risico op darmkanker”, legt onderzoeker Ana Nogal uit. “Voeding en leefstijl bleken sterk samen te hangen met deze bacteriën. Het zou goed kunnen dat gezonde gewoonten een positieve invloed hebben op de darmomgeving bij risicogroepen en dus extra belangrijk zijn voor mensen bij wie een poliep is weggehaald uit de darmen.”

Nog geen hard bewijs

Een belangrijke kanttekening: de studie toont alleen een correlationeel verband aan, geen directe oorzaak-gevolg-relatie. Met andere woorden: het is nog niet zeker dat de bacteriën daadwerkelijk het verhoogde risico veroorzaken. Daarvoor is vervolgonderzoek nodig. Het team wil bijvoorbeeld testen of veranderingen in dieet en beweging het darmmicrobioom echt kunnen veranderen. En of dat vervolgens ook het risico op darmkanker verlaagt.

De studie maakt eens te meer duidelijk hoe sterk onze gezondheid verweven is met de microscopische bewoners van onze darmen. Deze informatie biedt in de toekomst hopelijk nieuwe mogelijkheden om darmkanker eerder te voorspellen of zelfs te voorkomen.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: