Je wordt niet per se angstiger met de jaren, tenzij je deze eigenschappen hebt

De meeste mensen houden hun angstklachten ook op latere leeftijd goed onder controle. Maar voor een kleine groep ouderen met autistische trekken gaat die vlieger niet op. Nieuw Brits onderzoek laat zien dat hun angstniveau in de loop der jaren vaak toeneemt.

Een angststoornis is een veelvoorkomende psychische aandoening en komt relatief vaak voor bij autistische mensen. Wetenschappelijk onderzoek richtte zich tot nu toe vooral op kinderen en jongvolwassenen. Over hoe angst zich ontwikkelt bij ouderen is veel minder bekend, zeker bij mensen die wel autistische trekken hebben, maar nooit officieel de diagnose autisme kregen.

Drie patronen

Voor het onderzoek van onder meer King’s College London zijn de gegevens van 5.270 Britten tussen de 50 en 91 jaar oud geanalyseerd. De proefpersonen maakten deel uit van de grootschalige PROTECT-studie naar gezondheid en veroudering en werden gedurende acht jaar gevolgd met jaarlijkse controles. Het gemiddelde angstniveau, maar ook hoe individuele patronen zich door de jaren heen ontwikkelden, is met behulp van een geavanceerde statistische methode onderzocht. En daarbij kwamen drie duidelijke groepen naar voren.

Veruit de grootste groep, 85,5 procent van de deelnemers, had zeer lage angstniveaus die gedurende de hele onderzoeksperiode stabiel bleven. Nog eens 12,4 procent rapporteerde iets meer angst, maar ook die klachten veranderden nauwelijks. Slechts 2 procent van de deelnemers liet een ander beeld zien: hun angst nam geleidelijk toe.

Vier keer zoveel risico

Mensen met veel autistische trekken kwamen in alle drie de groepen voor. Maar hun kans om in de groep met groeiende angstklachten terecht te komen, bleek ruim vier keer groter dan bij mensen met weinig tot geen autistische kenmerken. “Angst is een van de belangrijkste zorgen die autistische mensen zelf noemen”, zegt hoofdonderzoeker Gavin Stewart. “Onze studie laat zien dat volwassenen van middelbare en hogere leeftijd met veel autistische trekken meer dan vier keer zoveel kans hebben om in de loop van de tijd klinisch significante angst te ontwikkelen. Het is ook belangrijk om milde angstklachten aandacht te geven, omdat die kunnen uitgroeien tot ernstigere problemen.” Daar komt bij dat deelnemers met sterkere autistische trekken ongeveer twee keer zo vaak last hadden van aanhoudende lichte angstklachten.

De resultaten zijn extra belangrijk omdat veel oudere volwassenen met autistische trekken nooit officieel zijn gediagnosticeerd. Eerder onderzoek van King’s College London doet vermoeden dat negen op de tien ouderen met autistische kenmerken geen officiële autismediagnose hebben. Dit kan ertoe leiden dat mensen niet de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. “Veel autistische mensen blijven ongediagnosticeerd, maar hebben wel passende hulp nodig voor hun mentale gezondheid, vooral naarmate ze ouder worden”, vertelt onderzoeker Josh Stott.

Betere ondersteuning nodig

Waarom angstklachten bij mensen met autistische trekken vaker toenemen, is niet helemaal duidelijk. Er zijn verschillende factoren die mogelijk meespelen, waaronder eenzaamheid, sociale isolatie, langdurige blootstelling aan stressvolle gebeurtenissen en barrières in de gezondheidszorg, waardoor klachten onbehandeld blijven.

Vroege herkenning en gerichte ondersteuning voor deze groep mensen is cruciaal. Aangepaste psychologische behandelingen, zoals speciaal afgestemde cognitieve gedragstherapie, kunnen voorkomen dat lichte angstklachten uitgroeien tot ernstige psychische problemen.

Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: