Kamer roept D66, VVD en CDA op om invoering kiesdrempel niet te onderzoeken

De voltallige oppositie keert zich tegen een plan van D66, VVD en CDA om de invoering van een kiesdrempel te onderzoeken. De minderheidscoalitie pleit daarvoor in het onlangs gepresenteerde regeerakkoord. Een dinsdag aangenomen motie van de ChristenUnie riep de coalitie op om geen geld uit te trekken voor het plan.

Doorgaans is bij Tweede Kamerverkiezingen 0,67 procent van de stemmen goed voor één zetel. De Tweede Kamer bestaat momenteel uit zestien fracties, wat het ingewikkelder maakt voor politici om meerderheden te behalen voor wetsvoorstellen. In Duitsland en België moeten partijen minstens 5 procent van de stemmen behalen om een zetel te winnen.

Door een hogere kiesdrempel zullen formaties minder tijd kosten, debatten eerder kunnen stoppen en Kamerleden meer tijd hebben voor voordrachten, denkt de VVD. Het CDA geeft in het partijprogramma aan te willen „onderzoeken of een verhoogde kiesdrempel kan bijdragen aan de weerbaarheid van de democratie”

De VVD pleitte in haar verkiezingsprogramma voor een kiesdrempel van minimaal 2 procent van de stemmen. Zo’n uitslag levert partijen op dit moment circa drie zetels op. Als er een kiesdrempel van 2 procent was geweest bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen, dan waren Volt, 50Plus, SP, ChristenUnie uit de Kamer verdwenen.

Commissie-Remkes

Fractievoorzitter Mirjam Bikker van de ChristenUnie hekelt een kiesdrempel omdat „volledige politieke stromingen” daardoor uit de Kamer zouden verdwijnen, stelt ze dinsdag in een verklaring. De politica noemt het „hoogst opmerkelijk” dat D66 en CDA tekenden voor het voorstel.

Bikker roept in herinnering dat D66, nu de grootste fractie met 26 zetels, in 2006 bleef steken op drie zetels. Het CDA, dat momenteel 18 zetels heeft, beschikte in 2023 nog over vijf zetels. „Je reinste vorm van machtspolitiek”, aldus Bikker, „om kleine partijen door een kiesdrempel de nek om te draaien”. Door het plan zou het CDA ook twee „christelijke bondgenoten kwijtraken”, zegt ze doelend op de ChristenUnie en SGP.

Bikker verwijst ook naar het rapport Lage drempels, hoge dijken uit 2018. De commissie-Remkes raadde een kiesdrempel tot 5 procent (zeven à acht Kamerzetels) indertijd af, omdat die „onvoldoende effectief” zou zijn voor het terugbrengen van het aantal fracties. Een kiesdrempel tot 10 procent (vijftien Kamerzetels) zou „zeker effectief” zijn, maar is volgens de commissie „onaanvaardbaar” omdat de pluriformiteit in het parlement dan flink zou afnemen.

De commissie achtte het verstandiger om onder meer de waarborgsom te verhogen. Dat bedrag – ruim 11.000 euro – moeten nieuwe partijen verplicht betalen om mee te mogen doen aan verkiezingen.