Klimaatverandering óók negatief voor volksgezondheid: zonder krachtig groen beleid meer huidkanker en hittestress

Nederland is onvoldoende beschermd tegen de gevolgen van klimaatverandering voor de gezondheid. Het beleid schiet tekort om mensen te behoeden voor toenemende risico’s. Klimaatverandering vergroot „onrechtvaardige” gezondheidsverschillen en om die reden moet Nederland vooral „structureel en samenhangend” beleid voor kwetsbare groepen gaan voeren. Dat stellen de Gezondheidsraad en de Wetenschappelijke Klimaatraad in een gezamenlijk advies.

Die verandering gaat sneller dan verwacht, met name in Europa. Het weer wordt warmer, natter en extremer. Nederland krijgt vaker te kampen met overstromingen, maar ook met perioden van hitte en zomersmog, evenals een grotere blootstelling aan uv-straling met als gevolg meer gevallen van huidkanker. Ook neemt het risico op nieuwe infectieziekten toe door muggen en andere insecten. Met als gevolg dat in 2050 jaarlijks honderden mensen méér vroegtijdig zullen sterven, maar ook dat veel meer mensen ziek worden, minder goed slapen en minder presteren op school of werk.

Krachtig overheidsbeleid is des te noodzakelijker, aldus het advies van beide raden, omdat klimaatverandering ongewenste gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen verder vergroot. Nu al, stelt voorzitter Karien Stronks van de Gezondheidsraad, is bekend dat mensen met een beperkte praktische opleiding en een laag inkomen enkele jaren minder lang leven dan degenen met een universitaire opleiding en hoog inkomen.

Stronks: „Onze hoofdboodschap is: overheid, bescherm mensen tegen klimaatverandering en begin bij de mensen die er het meest onder lijden.”

Lees ook

Waarom de wereld na de top nog steeds op koers ligt naar ‘de klimaathel’

Overgewicht en allergieën

Bij deze kwetsbare bevolkingsgroepen gaat het om mensen die vaker aan de gevolgen van klimaatverandering worden blootgesteld, omdat ze zichzelf daartegen slecht kunnen beschermen. Zoals huurders van woningen van lage kwaliteit, maar ook kinderen in een warm schoolgebouw en werknemers die buiten moeten werken. En het gaat ook om mensen die gevoeliger zijn voor de gevolgen van klimaatverandering, denk aan mensen met overgewicht en allergieën. Eveneens geldt als kwetsbaar de groep die moeilijk is te bereiken met informatie.

Juist om deze groepen te beschermen, moet de overheid normen stellen, aldus het advies. Bijvoorbeeld door in wijken en steden voor voldoende groen en water te zorgen, maar ook voor normen voor koeling van woningen – voor zowel nieuwe als bestaande bouw. „We bouwen in Nederland nog te vaak alleen voor de winter”, aldus voorzitter Jan Willem Erisman van de Wetenschappelijke Klimaatraad. Voorzitter Stronks van de Gezondheidsraad: „Begin bij de minder welgestelde wijken.”

Speciale aandacht vraagt het advies voor Caribisch Nederland. Dat heeft niet alleen te maken met een toenemend aantal tropische stormen en met de gevolgen van een zeespiegelstijging, maar het gebied telt ook veel mensen met een beperkte opleiding zonder veel inkomen. Die kunnen zich niet weren tegen de gevolgen van klimaatverandering. „Toenemende temperaturen leiden in het warme klimaat tot grotere gezondheidsrisico’s dan in Europees Nederland”, aldus het rapport. „Daarnaast worden de gezondheidsrisico’s vergroot door nieuwe en al aanwezige infectieziekten, zoals dengue.”

Overheidsmaatregelen moeten volgens het advies „preventieve maatregelen” structureel financieren, alsmede ”regie” van de rijksoverheid bij regionaal en lokaal beleid. En „beleidsterreinen” moeten beter samenwerken, want daaraan schort het nogal aan, met de nodige praktische gevolgen. Zo worden energiezuinige woningen soms al in het voorjaar veel te warm. Toch, stelt het advies, kunnen woningen „zowel energiezuinig als hittebestendig worden gemaakt”.

Lees ook

Pas als we bang zijn voor klimaatverandering, zullen we er écht werk van maken