‘Liefde en warmte’ van het thuispubliek bezorgt Lollobrigida haar tweede goud – ‘extra versnelling’

1 uur geleden 1

De klanken van de hit L’ombelico del mondo galmden luid door de schaatshal: de navel van de wereld. Voor de Italiaanse fans zal het ijsstadion in Milaan donderdag inderdaad zo gevoeld hebben. Met haar zege op de 5.000 meter presteerde Francesca Lollobrigida iets wat niemand voor deze Spelen had zien aankomen: een tweede gouden Italiaanse schaatsmedaille in vier dagen tijd.

In een zinderende slotrit was Lollobrigida (35) één tiende seconde sneller dan de Nederlandse Merel Conijn, die knap een zilveren medaille won op haar eerste Winterspelen. Ragne Wiklund (Noorwegen) eindigde als derde. Heel eventjes leek het erop alsof Conijn olympisch kampioen zou worden, maar met een ongenadige sprint in de slotronde wist Lollobrigida alsnog het goud te veroveren.

Lollibrigida, geboren en getogen nabij Rome en een achternicht van de bekende filmster, is uitgegroeid tot de onverwachte ster van deze Winterspelen. Afgelopen zaterdag, na het winnen van haar eerste gouden medaille op de 3.000 meter, paradeerde ze langs de baan met haar tweejarige zoontje Tommaso op de arm. Ze wilde met haat gouden medaille laten zien, zo zei ze na afloop, „dat je als topsporter moeder kunt worden en daarna beter dan ooit kunt terugkeren”. De beelden gingen de wereld over.

Beste Spelen in twintig jaar

Behalve een inspiratie voor vrouwelijke topsporters met een kinderwens is Lollobrigida’s tweede gouden medaille ook een triomf voor de Italiaanse schaatsequipe. Die is bezig aan z’n beste Olympische Spelen in twintig jaar: de laatste Italiaan die olympisch schaatskampioen werd, was Enrico Fabris in Turijn (2006). Daarna volgde een lange periode van stilstand in het Italiaanse schaatsen. En nu zijn daar ineens de medailles van Lollobrigida, Riccardo Lorello (brons op de 5.000 meter bij de mannen) en vermoedelijk ook Davide Ghiotto, die vrijdag een van de favorieten is op de 10.000 meter.

Schaatsen is in Italië een kleine sport, volledig in de schaduw van voetbal, wielrennen en Formule 1. Het land heeft geen overdekte ijsbanen; de Italiaanse schaatsbond telt 748 leden die aan langebaanschaatsen of shorttrack doen. Weinig Italianen zullen voor deze Spelen bij de naam ‘Lollobrigida’ aan een schaatser gedacht hebben. Toen Ghiotto vorig jaar een nieuw wereldrecord reed op de 10.000 meter, zo vertelde hij aan NRC, kreeg hij vooral felicitaties vanuit Nederland. ,,Daar begrijpen ze echt wat schaatsen is.”

Lees ook

Schaatsende filosoof Davide Ghiotto: ‘Schaatsen is voor mij nooit een spel geweest’

Davide Ghiotto thuis met zijn filosofieboeken.

Toch weten de Italiaanse schaatsers op deze Spelen in eigen land boven zich uit te stijgen. Niet zo vreemd, zei een stralende Lollobrigida na afloop van haar gouden race. ,,Wij hebben in Italië als schaatsers heel weinig gelegenheid om ons aan het thuispubliek te laten zien. Dus als we die kans krijgen, benutten we de liefde en de warmte van het publiek ten volste. Dat geeft ons absoluut een extra versnelling.”

Als we de kans krijgen benutten we de liefde en de warmte van het thuispubliek ten volste.

Een andere verklaring voor het Italiaanse succes: de hand van coach Maurizio Marchetto. De oudgediende (69) was al op de Winterspelen van 1984 bondscoach, en keerde tien jaar geleden na enkele uitstapjes in het buitenland terug bij de Italiaanse schaatsbond. Daar is hij, in de functie van bondscoach én technisch directeur, de allesbepalende man. De schaatsers voor deze Winterspelen wees hij hoogstpersoonlijk aan – niks olympisch kwalificatietoernooi. Ook bepaalde hij dat geen enkele Italiaanse schaatser voor zijn of haar wedstrijd interviews mocht geven.

Marchetto’s autoritaire stijl van leidinggeven bezorgde hem met sommige van zijn schaatsers een moeizame relatie. Ghiotto vertelde eerder aan NRC dat hij regelmatig botst met Marchetto over diens trainingsmethodes; shorttracker Arianna Fontana brak een jaar voor de Winterspelen van 2018 zelfs helemaal met hem.

Toch heeft de oude meester de squaddra azurra in topvorm in Milaan afgeleverd. Anders dan bondscoaches van andere landen liet hij zijn schaatsers vanaf half december vrijwel onafgebroken op hoogte trainen, op de ijsbaan van Collalbo in de Dolomieten – het hotel waar ze sliepen lag op 1.500 meter. Zelf relativeerde Marchetto na de wedstrijd het belang van de hoogte. Het was meer zo, zei hij, dat hij zijn schaatsers daar in de Dolomieten ,,een beetje verborgen had weten te houden, om de druk te vermijden.”

Merel Conijn (links), winnares van het zilver, feliciteert winnares Francesca Lollobrigida bij hun ereronde in Milaan.

Grote glimlach

De 5.000 meter leverde ook een mooie avond op voor Merel Conijn. De schaatser uit Edam reed in haar rit tegen Sandrine Tas (België) lang op achterstand, maar versnelde in de laatste rondes en wist zo beslag te leggen op de snelste tijd. Toen favoriete Wiklund in de volgende rit er niet in slaagde Conijns te verbreken, wist ze dat een medaille aan zat te komen. Heel eventjes, tijdens de slotrit van Lollobrigida tegen de Tsjechische Martina Sablikova, leek die medaille van goud te zijn – maar het werd zilver.

De doorgaans introverte Conijn stond na afloop met een grote glimlach de pers te woord. Het olympisch zilver, zei ze, smaakte extra zoet vanwege alle ellende die eraan vooraf gegaan was. Vier jaar geleden liep ze op een honderdste van een seconde kwalificatie mis voor de Spelen in Beijing, daarna volgden twee seizoenen vol sportieve malaise door een calciumtekort, opgelopen met een lactosevrij dieet. ,,Ik heb”, zei Conijn geëmotioneerd, „een hele tijd gedacht: ga ik überhaupt nog wel op topniveau kunnen schaatsen?

Er waren bij nóg iemand tranen. Martina Sablikova (38), meervoudig olympisch kampioen en een van beste vrouwelijke schaatsers aller tijden, reed in Milaan haar allerlaatste wedstrijd. Ze kreeg een grote ovatie van het publiek.