Kritiek op ’te late’ en ‘onheldere’ communicatie van waakhond NVWA over mogelijk vervuild speelzand en babyvoeding

4 uren geleden 2

Baby’s of peuters kunnen in Nederland twee dingen voorlopig beter niet doen: met hun vingers in speelzand wroeten of bepaalde producten van het merk Nutrilon eten.

Na de eerste berichten in het AD van afgelopen donderdag dat binnenspeelzand mogelijk asbest zou bevatten, adviseerde de Branchevereniging Kinderopvang haar leden meteen dit voorlopig niet meer te gebruiken aan de zandtafels. „Maak het zand nat, veeg het bij elkaar en verpak het dubbel in een luchtdichte plastic zak.” Ook de andere organisatie, Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang , adviseerde te „stoppen” met het gebruik van het zand.

Veruit de meeste kinderopvangorganisaties lijken de adviezen te hebben opgevolgd. Ze houden het speelzand buiten bereik van hun cliëntjes en houden hen tevens verre van de door de producent genoemde baby- en opvolgmelk, die mogelijk de giftige stof cereulide bevat. „Voor de zekerheid controleren we onze voorraden op de locaties elke dag. Producten waarover enige twijfel bestaat, gebruiken we niet”, stelt een woordvoerder van Partou, de grootste aanbieder van kinderopvang in Nederland.

Verder besloot Partou „uit voorzorg” en „tot nader order” niet met het binnenspeelzand te spelen. Ook de organisatie Samenwerkende Kinderopvang nam naar eigen zeggen „alert” maatregelen. „We hebben snel geschakeld en de ouders ingelicht”, vertelt een woordvoerder.

‘Gebruik de artikelen niet’

„Direct gehandeld” heeft naar eigen zeggen ook kinderopvangorganisatie Babilou Family Nederland; die heeft de betreffende voeding „uit gebruik genomen en vernietigd”. Veilige flesvoeding is nog voldoende voorhanden, laat een woordvoerder weten. „Daarom is het verder niet nodig aanvullende maatregelen te nemen, zoals ouders vragen blikken voeding van huis mee te nemen.” En wat het speelzand betreft: „We hebben al het binnenspeelzand op onze locaties definitief en op verantwoorde wijze afgevoerd.”

Voorzitter Gjalt Jellesma van oudervereniging BOINK is verontwaardigd over de „gebrekkige communicatie” door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). In de informatieverstrekking over de besmette babymelk en het vervuilde speelzand heeft de waakhond steken laten vallen, meent Jellesma: „Te laat.” En: „Niet helder.”

Waarom verschuilt de NVWA zich achter die deskundigen, die ze zelf kennelijk niet zijn?

Jellesma: „Het lijkt of men uit angst voor claims van producenten niet het voorzorgprincipe hanteert. Alsof het belang van de producent en niet dat van de consument vooropstaat. Terwijl het hier gaat om een kwetsbare doelgroep, jonge kinderen, en er bovendien al gedegen onderzoek naar die producten was verricht. Zolang niet duidelijk is wat de risico’s zijn, moet het advies zijn: gebruik de artikelen niet.”

Jellesma prijst zich gelukkig dat de twee brancheverenigingen in de kinderopvang snel hebben gereageerd, maar aan de NVWA is dat volgens hem niet te danken. Over het speelzand stelt de waakhond in een verklaring op de site „nog niet” te kunnen inschatten „of en hoe schadelijk” dat is. Wel sluit de NVWA zich aan bij het advies van „verschillende deskundigen” om het uit de buurt van kinderen te houden. Jellesma: „Waarom verschuilen ze zich achter die deskundigen, die ze zelf kennelijk niet zijn?”

Waakhond reageert

Dat de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van producten bij de producent ligt, betekent volgens Jellesma niet veel. „Daar heb ik als consument toch niets aan?” Dat toezichthouders bovendien wellicht niet onmiddellijk „paniek” willen zaaien onder ouders van de ongeveer één miljoen kinderen op de ongeveer 17.000 locaties van de Nederlandse opvang, wil er evenmin in bij Jellesma. „Leven ze nog in de jaren vijftig of zo? Door sociale media weet iedereen in Europa al heel snel dat er ergens iets fout zit.”

De NVWA laat in een reactie weten dat ze wel degelijk in actie kwam, zodra signalen kwamen over zowel het speelzand als het babymelkpoeder. „We zijn in beide gevallen in contact getreden met de producent”, aldus een woordvoerder. Het is niet aan de NVWA, stelt de woordvoerder verder, om bij twijfel aan de kwaliteit van een product de consumenten onmiddellijk te waarschuwen. „Dat is de taak van de producent.”