Medicinale cannabis onder vuur: geen enkel bewijs voor werking bij depressie en angst

Medicinale cannabis wordt door steeds meer mensen gebruikt om psychische klachten te verlichten. Maar werkt het ook echt? Een grootschalige Australische studie helpt ons uit de droom: er is geen enkel overtuigend bewijs dat cannabis werkt tegen depressie, angst of PTSS. Mogelijk doet het zelfs meer kwaad dan goed.

Wetenschappers van de University of Sydney hebben de grootste analyse ooit uitgevoerd naar de effectiviteit en veiligheid van cannabinoïden bij mentale aandoeningen. Ze bestudeerden maar liefst 54 klinische studies, uitgevoerd over een periode van 45 jaar.

Voorzichtigheid geboden

Nooit eerder in de moderne geschiedenis was medicinale cannabis zo populair als nu. In de Verenigde Staten en Canada heeft inmiddels zo’n 27 procent van de inwoners tussen de 16 en 65 jaar het bewustzijnsveranderende goedje gebruikt. En ongeveer de helft daarvan doet dat om psychische klachten te behandelen. Volgens hoofdonderzoeker Jack Wilson van de University of Sydney is dat een zeer zorgwekkende trend. “Onze resultaten zetten grote vraagtekens bij het voorschrijven van medicinale cannabis voor depressie, angst en PTSS”, waarschuwt hij.

Meer kwaad dan goed?

Sterker nog: cannabis zou de klachten juist kunnen verergeren. “Hoewel we dat niet direct hebben onderzocht, doet onze studie vermoeden dat routinematig gebruik meer kwaad dan goed doet”, zegt Wilson. “Denk hierbij aan een verhoogd risico op psychotische symptomen, het ontwikkelen van een cannabisverslaving en het uitstellen van behandelingen die wél effectief zijn.” Met andere woorden: patiënten lijken naar een middel te grijpen dat niet werkt, terwijl ze bewezen therapieën naast zich neerleggen.

Kleine lichtpuntjes, maar bewijs is zwak

Betekent dit dat medicinale cannabis helemaal geen nut heeft? Niet per se. De studie vond wel aanwijzingen dat het middel kan helpen bij een aantal andere aandoeningen, zoals slapeloosheid, tics (zoals bij het syndroom van Gilles de la Tourette), autisme en zelfs cannabisverslaving. Maar daar zit een belangrijke kanttekening aan.

“De kwaliteit van het bewijs voor deze toepassingen is over het algemeen laag”, benadrukt Wilson. “Zonder goede medische begeleiding of psychologische ondersteuning is het gebruik in deze gevallen zelden te rechtvaardigen.” Voor autisme geldt bovendien dat de effecten sterk verschillen per persoon. “Autisme is een heel breed begrip”, aldus Wilson. “Dus we moeten deze resultaten met voorzichtigheid interpreteren.”

Fysieke aandoeningen

De werking van cannabis bij fysieke problemen is een ander verhaal. Voor sommige lichamelijke aandoeningen is er wel degelijk bewijs dat het helpt. Zo kan het epileptische aanvallen verminderen, spierspasmen bij multiple sclerose verlichten en bepaalde soorten pijn onderdrukken. Maar die positieve effecten gelden dus niet voor mentale aandoeningen en dat onderscheid is cruciaal.

Opvallend is ook dat cannabis niet bij elke verslaving werkt. Het zou kunnen helpen bij het afbouwen van cannabisgebruik zelf, bijvoorbeeld als onderdeel van een behandeling met psychologische therapie. “Net zoals methadon wordt ingezet bij opioïdenverslaving, kan cannabis een rol spelen bij de behandeling van cannabisafhankelijkheid”, legt Wilson uit. Maar bij andere verslavingen pakt het juist verkeerd uit. “Bij mensen met een cocaïneverslaving zagen we dat medicinale cannabis de hunkering naar cocaïne juist groter maakte. Dat maakt het gebruik hiervoor niet alleen nutteloos, maar zelfs schadelijk.”

Strengere regels nodig

De onderzoekers maken zich zorgen over de snelle groei van medicinale cannabis, die vaak wordt voorgeschreven zonder duidelijke richtlijnen of solide wetenschappelijk bewijs. Ook grote medische organisaties, zoals de American Medical Association, luiden de noodklok. Volgens Wilson is het tijd voor strengere regulering. “Onze studie geeft een onafhankelijk en compleet overzicht van de voordelen en risico’s”, zegt hij. “Hiermee zijn artsen in staat om beter onderbouwde keuzes te maken, zodat patiënten effectieve behandelingen krijgen en niet onnodig risico lopen.”

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Cannabis tegen de pijn: werkt het echt of valt het tegen? en Onderzoekers leggen oorsprong van THC, CBD en CBC in cannabis bloot. Of lees dit artikel: Grootste onderzoek ooit naar de invloed van cannabis op de hersenen komt tot zorgwekkende conclusie.

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: