Miljoenen vaten olie vanuit Venezuela naar de VS – is de blokkade voorbij?

De onwillige president is krap vier dagen geleden uit zijn paleis ontvoerd en de olie kan al gaan stromen. Volgens Donald Trump gaat Venezuela 30 tot 50 miljoen vaten ruwe olie aan de Verenigde Staten „overdragen”.  De olie zal tegen marktwaarde worden verkocht, aldus de Amerikaanse president dinsdagnacht in een Truth Social-bericht.

Als afnemers inderdaad de marktprijs betalen (circa 55 dollar per vat), brengt de verkoop al gauw minstens twee miljard dollar op (1,7 miljard euro). De opbrengst zal zowel de VS als Venezuela „ten goede komen”, beloofde Trump.

Caracas noch staatsoliebedrijf PdVSA bevestigde het bericht. Zaterdag eiste Trump zeggenschap over Venezuela’s enorme olievoorraden op, nadat hij autocraat Nicolás Maduro tijdens een militaire inval liet ontvoeren. 

Het Zuid-Amerikaanse land heeft miljoenen vaten aan olie in tankers en opslagtanks in voorraad, aldus de Britse krant The Guardian. De vloot die de VS hebben samengetrokken in het Caribische gebied blokkeert sinds vorige maand echter de uitvoer. Volgens Trump kan de olie rechtstreeks naar de Golfkust van de VS.

Hoewel veel vaag blijft over de oliedeal, duidt de aankondiging ervan erop dat Washington het volledig afknijpen van de olie-industrie van Venezuela niet eindeloos houdbaar acht. Volgens een interne prognose van de Venezolaanse regering, waar The New York Times dinsdag over berichtte, schatte het zaterdag onthoofde Maduro-regime eind vorig jaar al in dat zijn olie-industrie in acute problemen zou raken door de Amerikaanse ‘zeeblokkade’.

Door de VS gesanctioneerde tankers konden niet uitvaren en bij gebrek aan opslagcapaciteit moest staatsoliebedrijf PdVSA zijn productie fors terugschroeven van circa 1,2 miljoen naar 300.000 vaten per dag. Analisten waarschuwden dat de Venezolaanse olieproductie zou „instorten” en de belangrijkste inkomstenbron van het noodlijdende regime razendsnel dreigde op te drogen.

Lees ook

Trump vindt dat de VS alle recht hebben op de Venezolaanse olie: hoe belangrijk is die olie voor de wereldeconomie?

Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio dreigde dit weekeinde dat Washington de „totale zeeblokkade” na Maduro’s vertrek zou handhaven. De blokkade „blijft van kracht”, zei Rubio zondag in een tv-interview. „Dat geeft ons een enorme hoeveelheid macht om de veranderingen af te dwingen die we willen zien.”

Door het land nog dieper in de economische problemen te duwen, zou echter een nieuwe uittocht van vluchtelingen op gang kunnen komen. Omdat de VS hun eigen zuidgrens potdicht houden, zou een nieuwe exodus grotendeels op de buurlanden van Venezuela afgewenteld worden.

Overvloed aan olie

Trump gebruikt de ‘over te dragen’ olie zo als drukmiddel. Tegelijkertijd is er economisch gezien geen behoefte aan al die olie. Wereldwijd is er een overschot. Op dit moment ligt de olieprijs nog maar iets boven de productieprijs. Als de prijs door ruimer aanbod verder zakt, is meer winning economisch niet meer lucratief. Zorgen over deze overspoeling van de markt drukten olieprijzen wereldwijd met rond de 1 procent, schrijft persbureau Reuters. 

Toch, zegt onafhankelijk energie-expert Jilles van den Beukel, zal de invloed van Trumps bericht op de olieprijs beperkt blijven. „De markt schrikt nu vooral een beetje van wat Trump politiek gezien doet, maar de Venezolaanse olie zelf is geen grote factor. Venezuela is geen grote speler op de oliemarkt. De daling in de olieprijs is niet extreem.”

Venezuela is geen grote speler op de oliemarkt

Trumps ‘oliedeal’ heeft wel een belangrijk geopolitiek voordeel voor Washington. De ooit hechte band tussen Venezuela en zijn ideologische bondgenoot Cuba wordt verder doorgeknipt. Het autoritaire geregeerde eiland – aartsvijand van de VS sinds 1959 – is sterk afhankelijk van Venezolaanse olieleveranties. Maduro’s illustere voorganger Hugo Chávez sprong het communistische regime in Havana begin deze eeuw te hulp met spotgoedkope olie in het kader van zijn anti-Amerikaanse ‘bolivariaanse’ revolutie op het continent.

Toen Venezuela zelf in problemen raakte, werd die steun afgebouwd. Van 100.000 vaten per dag op het hoogtepunt, tot recent 30.000. Daarmee voorzag de Venezolaanse suikeroom nog altijd in ongeveer 40 procent van de Cubaanse vraag naar olie van naar schatting 75.000 vaten per dag.  Cuba zelf pompt circa 25.000 vaten per dag op.

Al ruim voor Trumps zeeblokkade kampte Cuba met nijpende energietekorten. In veel provincies is maar een paar uur per dag elektriciteit. De weinige stroom die wordt opgewekt, gaat naar de hoofdstad Havana of de toerismesector, die nog iets van buitenlandse deviezen in het laatje brengt.

Lees ook

Nauwe banden met China konden Maduro niet helpen

Onduidelijk is ook wat de toe-eigening van de miljoenen vaten betekent voor China. Beijng was het afgelopen jaar de grootste afnemer van Venezolaanse olie. Zo betaalde Caracas de gunstige noodleningen af die het land eerder deze eeuw kreeg van de Chinezen, die hiermee voet aan de grond kregen in Zuid-Amerika.

Maar Caracas bleef steeds vaker in gebreke: de banden werden vooral voor de buitenwereld als warm gepresenteerd. In de praktijk voorziet Venezuela in slechts 4 procent van de totale Chinese olievraag.  

Verwaarloosde sector

Trump wil dat de Amerikaanse oliesector de komende jaren miljarden investeert in de verwaarloosde Venezolaanse infrastructuur. Het land heeft volgens de OPEC reserves van 300 miljard vaten. Het kartel baseert zich op cijfers van staatsoliebedrijf PdVSA, zegt Van den Beukel. Of al die olie winstgevend te exploiteren valt, wordt door veel analisten betwijfeld. De zware olie is moeilijk te verwerken.

De vraag is ook of en in hoeverre Amerikaanse bedrijven daadwerkelijk gaan investeren, als de prijsprikkel ontbreekt en het land politieke instabiel blijft.  Of daar een plan voor ligt, zal vermoedelijk vrijdag duidelijker worden op een bijeenkomst in het Witte Huis met topmensen uit de olie-industrie.

Lees ook

Amerikaanse bedrijven gaan niet zomaar Venezolaanse olie oppompen