Moeten wij onze ondernemerszoon ook financieel steunen?

Moeder: „Mijn man en ik zijn eerstegeneratiestudenten. Onze opleidingen hebben ons ontzettend veel gebracht. 35 jaar later hebben we allebei leuk en betekenisvol werk dat ons ook financieel veel heeft opgeleverd. Tegen onze kinderen hebben we altijd gezegd: zolang jullie een vervolgopleiding doen, ondersteunen wij jullie financieel. Dat vonden en vinden wij een investering in hun toekomst. Eén van onze kinderen studeert, en heeft daarnaast een bijbaantje. We helpen hem met plezier.

Ons andere kind heeft de middelbare school niet afgemaakt, werkt al jaren bij dezelfde werkgever, en is ondernemer. Hij wil geen opleiding volgen. Dat vinden we jammer, omdat we denken dat dit het leven voor hem makkelijker gaat maken. Wij zijn er trots op dat hij betrouwbaar is en zijn eigen verantwoordelijkheid neemt. Hij vraagt ons nooit om geld of hulp. Zouden we op enig moment moeten constateren dat hij om een andere reden toch óók onze financiële steun verdient, ook als hij daar nooit om vraagt? En wanneer nemen we afscheid van het idee dat onze beide kinderen in een opleiding zouden moeten investeren, zoals wij zelf hebben gedaan?”

Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend. De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl

Potje klaarzetten

Rogier Schotvanger: „Een diploma van een middelbare school en een vervolgopleiding is een mooi streven. Je kunt op de arbeidsmarkt eerder ergens terecht. Maar bij sommige kinderen past dat nu eenmaal niet, en dan ga je op zoek naar goede alternatieven. Daarbij uiteraard rekening houdend met de eigenschappen die hem bij het leren in de weg stonden.

„Ondertussen heeft uw zoon werk, is hij financieel zelfstandig, en toont hij zich verantwoordelijk en betrouwbaar, wat een gelukzalige combinatie. Het is belangrijk dat u in gesprek blijft met uw kind en hem op nieuwsgierige wijze volgt. Toon interesse in zijn leefwereld. Waar stapt hij ’s ochtends zijn bed voor uit?”

„Vertel hem dat jullie óók sparen voor zíjn verdere ontwikkeling. Mocht hij de aankomende jaren iets willen doen dat hem vooruitbrengt in het leven, staat er een potje voor hem klaar. Nu redt hij het wellicht prima, maar er kan een moment komen dat hij zijn vaardigheden wil uitbreiden en verdiepen, en dan kan hij rekenen op jullie financiële steun. In de gesprekken kan zich gaandeweg een plan vormen. Oefen geen dwang uit, dat werkt averechts.”

Doelstellingen bespreken

Ad Kil: „Eerstegeneratiestudenten moeten veel obstakels overwinnen om hun studies te halen. Dat jullie deze succesformule ook jullie eigen kinderen gunnen is vanzelfsprekend. ‘Wat wij konden, kunnen jullie ook.’ Maar het is nog maar de vraag of het hier om wilskracht en motivatie gaat. Het kan zijn dat uw zoon hier gewoonweg de capaciteiten niet voor heeft.

„Uw zorg over het ontbreken van een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt is terecht. Als het ondernemen niet lukt, is alleen ongeschoold werk nog mogelijk. Er zijn allerhande praktische opleidingen die certificaten verstrekken die toegang geven tot bepaalde beroepen, zoals voor banen in de techniek, transportsector, horeca, makelaar, notarieel medewerker. Vaak zijn dat ook opleidingen die academici en hbo’ers volgen als ze zich moeten omscholen, of competent willen worden in een bepaald vak.

„Werkelijke ondersteuning betekent je kinderen helpen hun doelstellingen te behalen, mits die ethisch verantwoord zijn uiteraard. Dus moet je die doelstellingen kennen en begrijpen.”

„In dat opzicht heeft ieder kind recht op een gelijk deel. Of dat nu is voor een snellere computer voor de universitaire studie, een snellere computer voor een bijscholingscursus ‘Certificaat Financiering voor Jonge Ondernemers’ door de Kamer van Koophandel, of een betere aanhanger voor zijn onderneming.”

Rogier Schotvanger is decaan van de Openbare Scholengemeenschap Willem Blaeu in Alkmaar. Ad Kil is pedagoog en emeritus hoogleraar aan de Nyenrode Business Universiteit. Hij is mede-auteur van De gouden rugzak. Handboek voor vermogende families.