NCTV onderzocht geheime operatie van privédetectives gericht op medewerkers van het Internationaal Strafhof

1 uur geleden 1

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) heeft onderzoek gedaan naar een geheime inlichtingenoperatie die was gericht op medewerkers van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Twee private inlichtingenbureaus uit Londen verzamelden maandenlang privacygevoelige informatie over de medewerkers. Ook hun kinderen en andere familieleden werden door de bureaus onderzocht.

Hoofdonderwerp van de inlichtingenoperatie was een 38-jarige advocaat van het Strafhof. Zij beschuldigde in het voorjaar van 2024 de hoofdaanklager van de rechtbank, Karim Khan, van seksueel misbruik. Ook de andere medewerkers die doelwit waren van de operatie hebben te maken met de misbruikzaak of de afhandeling ervan.

Uit documenten en opnames blijkt dat privédetectives zochten naar gegevens die zouden kunnen wijzen op een dekmantel of banden met Israël

Afgelopen december sprak de NCTV meerdere Strafhofmedewerkers over het onderzoek van de bureaus uit Londen, zo bevestigen vier betrokkenen. In een vertrouwelijke brief aan het Strafhof, ingezien door NRC, schrijft de NCTV dat het informatie uit die gesprekken, heeft ”doorgestuurd naar de inlichtingendiensten en de politie”. De politie doet nu onderzoek naar mogelijk strafbare feiten. De NCTV wil tegen NRC niets zeggen over de uitkomst of status van het onderzoek. Ook de politie gaat niet in op vragen.

Het doel van de heimelijke operatie, zo beschreef The Guardian in november 2025, was informatie vinden waarmee de aanklacht van het vermeende slachtoffer kon worden ondermijnd. Uit documenten en opnames blijkt dat privédetectives zochten naar gegevens die zouden kunnen wijzen op een dekmantel, op banden met Israël of de Israëlische inlichtingendienst Mossad. Ruim een jaar geleden vaardigde het Strafhof een arrestatiebevel uit voor de Israëlische premier Netanyahu.

Onaanvaardbaar

„Hoewel wij op dit moment geen aanwijzingen hebben voor een fysieke dreiging”, schrijft de NCTV in de brief, „zijn wij ons ervan bewust dat de huidige omstandigheden intimiderend kunnen zijn of als bedreigend kunnen worden ervaren.” Strafhofmedewerkers doen veelal gevoelig werk, zoals slachtoffers bijstaan in spraakmakende rechtszaken.

De vermeende misbruikzaak tegen de hoofdaanklager houdt het Strafhof al bijna twee jaar in zijn greep. De Verenigde Naties onderzochten de beschuldigingen afgelopen jaar. Khan, die de aantijgingen „categorisch” ontkent, trad in mei 2025 terug in afwachting van het onderzoek. In augustus vorig jaar stapte nog een vrouw naar voren die hem beschuldigt van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ze deed haar verhaal anoniem in The Guardian.

Karim Khan ontkent ‘categorisch’ betrokkenheid bij de heimelijke inlichtingenoperatie

Het Bureau van de ASP, dat toezicht houdt op het Strafhof, buigt zich nu over de bevindingen uit het onderzoek. Op 8 juni wordt een besluit verwacht. Als het Bureau concludeert dat Khan zich schuldig heeft gemaakt aan wangedrag, wordt dat aan de 125 lidstaten van het hof voorgelegd. Die bepalen in een stemming of Khan mag aanblijven.

Het inlichtingenbureau dat de geheime operatie naar Strafhofmedewerkers leidde, het Londense Highgate, bevestigt tegenover NRC dat het onderzoek deed. Volgens Highgate ging het om een onderzoek naar „mogelijke geheime of ongepaste activiteiten die mogelijk bedoeld waren om de geloofwaardigheid, onafhankelijkheid of efficiëntie van het Strafhof te ondermijnen”. Op vragen waarom het Strafhof daar niet van op de hoogte was gesteld, gaat Highgate niet in. Ook wil het bureau niet zeggen van wie het de opdracht kreeg en met wie het informatie deelde.

Qatar en Khan

Het Strafhof noemt het onderzoeken van medewerkers door derden „onaanvaardbaar” – evenals acties om medewerkers „aan te vallen of te hinderen”. Het hof werkt met Nederland aan „passende maatregelen”.

The Guardian concludeerde in november dat de inlichtingenoperatie is betaald door „een diplomatieke eenheid binnen de Qatarese staat”. Ook de Amerikaanse krant The Wall Street Journal schreef vorige week dat Qatar achter de operatie zit, waarna de SGP Kamervragen stelde over de onafhankelijkheid van Khan. Het mediabureau van Qatar en de Qatarese ambassade in Nederland reageren niet op vragen van NRC. Na de publicatie in The Guardian, noemde het mediabureau van Qatar de beschuldigingen op X ongefundeerd.

Karim Khan ontkent „categorisch” betrokkenheid bij de operatie. Zijn advocaten zeggen tegen NRC dat „elke suggestie” dat de hoofdaanklager „op enigerlei wijze” betrokken zou zijn bij een dergelijke operatie of daartoe opdracht zou hebben gegeven, „volkomen onjuist” is.