Neem je hobby serieuzer: het kan je werk zinvoller maken

Veel mensen beginnen het nieuwe jaar met goede voornemens: gezonder eten, meer bewegen, vaker iets nieuws leren. Volgens nieuw onderzoek kan daar nog iets bij: je hobby serieuzer nemen.

Onderzoekers van de University of East Anglia (UEA) en de Erasmus Universiteit Rotterdam keken naar iets dat zij leisure crafting noemen. Het idee daarvan is simpel: je geeft je vrije tijd doelbewust vorm. Dus niet alleen ‘iets doen om te ontspannen’, maar je hobby zo aanpakken dat je ook actief beter wordt. Denk aan het stellen van kleine doelen, iets nieuws leren, of je hobby samen met anderen doen. Dat maakt je niet alleen blijer in je vrije tijd, maar kan je ook meer zingeving en creativiteit op het werk geven. Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Human Relations.

Actief aan de slag

“Van hobby’s weten we al dat ze goed zijn voor je welzijn,” zegt hoofdonderzoeker Paraskevas Petrou van de Erasmus School of Social & Behavioural Sciences. “Maar onze studie laat zien dat hobby’s niet alleen gelukkiger maken. Ze kunnen er ook voor zorgen dat jij je op je werk meer vervuld voelt en creatiever bent.”

Petrou geeft daarbij aan dat er een duidelijk verschil zit tussen actief bezig zijn en passief ontspannen. Een serie kijken kan fijn zijn, maar het is meestal geen activiteit die je vaardigheden opbouwt of je het gevoel geeft dat je ergens naartoe werkt. Leisure crafting draait juist om hobby’s die je helpen groeien.

Maak een plan

Om te testen of Leisure crafting echt werkt deden de onderzoekers een praktische proef met bijna 200 werkende volwassen Nederlanders. De gemiddelde leeftijd was 46 jaar. Een deel van de deelnemers kreeg een korte interventie: ze keken een korte video waarin ze werden geholpen om een persoonlijk plan te maken voor hun hobby.

Dat plan moest aansluiten bij drie praktische punten. Ten eerste: meer de regie voeren, bijvoorbeeld door zelf haalbare doelen te kiezen of de hobby zo in te passen dat het past bij je leven. Ten tweede: leren, dus jezelf uitdagen om iets nieuws te proberen of beter te worden. Ten derde: verbinding, bijvoorbeeld door samen te hobbyen, ervaringen te delen of online feedback te vragen.

Daarna volgden de onderzoekers de deelnemers vijf weken lang. Elke week vulden zij een korte vragenlijst in: hoe ging het met het plan, wat werkte goed en wat wilden ze de volgende week anders doen? Ook werd gevraagd hoe ze zich voelden en hoe ze zich gedroegen, zowel op het werk als privé. Hun antwoorden werden vergeleken met een controlegroep die geen video zag en geen plan maakte.

Zinvol en creatief

De uitkomst: Nederlanders die met leisure crafting aan de slag gingen vonden hun werk zinvoller en gedroegen zich creatiever op de werkvloer. Ze hadden vaker het gevoel dat hun baan de moeite waard was. Opvallend genoeg zagen de onderzoekers een sterker effect op het werk dan in het privéleven. Teamlid George Michaelides van UEA’s Norwich Business School: “We waren verbaasd dat leisure crafting een sterker effect had op het werk dan in iemands persoonlijke leven. We hadden gelijke voordelen verwacht.”

Leestip: Dit is waarom je goede voornemens zo vaak mislukken (en dit is wat wel werkt)

Hij heeft een mogelijke verklaring: veel deelnemers waren al best tevreden over hun leven buiten het werk. Mogelijk was de toename in levensgeluk op het werk groter, omdat er meer ruimte was voor verbetering. Bij oudere deelnemers bleek het effect breder te zijn: deelnemers van 61 jaar en ouder gaven aan dat ze zich over het algemeen positiever voelden.

Niet alleen werknemers

Volgens de onderzoekers is dit voor werkgevers een reminder dat mensen niet enkel werknemers zijn. “We hebben mensen niet alleen gevraagd hoe ze zich voelen,” zegt teamlid Laura den Dulk van Erasmus University Rotterdam. “We vroegen hen om een kleine, concrete actie: hun hobby op een nieuwe manier aanpakken. En vervolgens zagen we week na week wat dat deed met hun leven.”

Als hobby’s kunnen doorwerken in zingeving en creativiteit op het werk kan het slim zijn om medewerkers ook buiten kantoor te ondersteunen. Denk aan het (deels) vergoeden van hobby’s via ontwikkelbudgetten, of aan korte online modules en workshops die mensen helpen om hun vrije tijd bewuster in te richten.

De boodschap van het onderzoek is daarmee best inspirerend: persoonlijke groei hoeft niet te stoppen bij de voordeur. Wat je in je vrije tijd leert, oefent of deelt, neem je vaak vanzelf mee naar kantoor. En soms is zelfs een simpel plan al genoeg om dat proces een zetje te geven.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook De opkomst van AI is lang niet altijd een zegen voor werknemers en Met dit type leidinggevende ben je als werknemer het beste af . Of lees dit artikel: Heb jij een ‘bullshitbaan’? Verrassend veel werknemers vinden van wel (en ze hebben nog gelijk ook) .

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: