Ook deze Spelen is kritiek op superster Eileen Gu nooit ver weg – ondanks twee zilveren medailles

„Ik zou hopen dat iemand die is opgegroeid in de VS, en heeft kunnen profiteren van ons onderwijssysteem en de vrijheden en rechten die het land zo geweldig maken, voor ons land uitkomt.” Toen de Amerikaanse vicepresident JD Vance afgelopen week door Fox News werd gevraagd naar de prestaties van freestyleskiër Eileen Gu (22) deze Spelen, kon hij het niet laten om die sneer uit te delen. „Ik ga juichen voor Amerikaanse sporters”, zei hij ook.

Twee dagen later schoot Gu, die deze Spelen al twee keer zilver won, tijdens een persconferentie in de lach toen een Amerikaanse journalist haar vroeg: „Zie je de twee zilveren medailles als twee gewonnen of verloren medailles?” Even dacht ze na, daarna: „Ik ben de meest bekroonde freestyleskiër in de geschiedenis. Ik denk dat dit je vraag wel beantwoordt.”

Met vijf olympische medailles is de Chinees-Amerikaanse Gu inderdaad de meest succesvolle olympische freestyleskiër aller tijden. Tijdens de Spelen van Beijing in 2022 won ze twee keer goud en eenmaal zilver – niet eerder vertoond in haar sport. Zaterdagavond kan ze haar zesde olympische medaille winnen, in de finale op het onderdeel halfpipe.

Alle reden voor Amerikanen om Gu een heldenstatus te geven. Zou je denken, maar controverse rondom superster Gu is nooit ver weg. Ook niet tijdens de Winterspelen in Milaan-Cortina.

Rolmodel

Dat heeft te maken met Gu’s keuze in 2019 om niet voor de VS, maar voor China uit te komen. Gu, opgegroeid in San Francisco en dochter van een Amerikaanse vader en Chinese moeder (die haar alleen opvoedde), verklaarde een rolmodel te willen zijn voor Chinese meisjes. „In China voelt het alsof die er veel minder zijn. Ik heb in China een veel grotere impact dan in de VS, dát is uiteindelijk waarom ik die keuze maakte”, zei ze onlangs tegen The Athletic.

Ik heb in China een veel grotere impact dan in de VS, dát is uiteindelijk waarom ik die keuze maakte.

Westerse critici toonden er weinig begrip voor dat ze ging skiën voor de repressieve staat van president Xi Jinping. Over Chinese mensenrechtenschendingen bleef Gu bovendien stil. En haar motieven werden door Amerikanen in twijfel getrokken. Koos Gu niet enkel voor het Chinese geld, dat ze opstreek dankzij lucratieve sponsorcontracten?

Lees ook

Jonge Chinese ster Eileen Gu probeert de haat te negeren

Haar overstap naar China was zakelijk inderdaad aantrekkelijk, al verdiende Gu de afgelopen jaren net zo goed miljoenen aan deals met westerse bedrijven. En aan modellenwerk; al op 16-jarige leeftijd stond Gu op de cover van zes Chinese modetijdschriften, en ze liep voor onder meer Louis Vuitton over catwalks in Parijs en New York.

Rijkste olympiër

In de afgelopen twaalf maanden verdiende Gu volgens het Amerikaanse zakenblad Forbes zo’n 23 miljoen dollar – ‘slechts’ 100.000 dollar dankzij het freestyleskiën. Het maakt haar met afstand de best verdienende olympiër op deze Spelen, en de op drie na best verdienende sportvrouw sporter in 2025.

Gu moest ondertussen wel blijven presteren in de sneeuw. Dat deed ze: de afgelopen jaren won ze twintig wereldbekerwedstrijden – geen enkele freestyleskiër deed haar dat na. Haar technische precisie, lef en creativiteit maken Gu tot een van de besten. Of, zoals ze zelf zegt: „Ik doe dingen die anderen letterlijk nooit eerder hebben gedaan”.

Maar met haar zelfverzekerde uitstraling en keuze voor China bleef ze de woede op de hals halen van (met name) conservatief-rechts Amerika. Op de campus van het prestigieuze Stanford University, waar ze tussendoor de studies internationale betrekkingen en kwantumfysica volgt, werd ze zelfs „fysiek aangevallen”, zei ze onlangs tegen The Athletic. „Ik heb doodsbedreigingen ontvangen, mijn kamer is leeggeroofd.”

De aanhoudende kritiek vermoeit haar, zei Gu donderdag tegen de krant USA Today. „Zoveel atleten komen uit voor een ander land… mensen hebben er alleen een probleem mee dat ik het doe, omdat ze China als een monolithische entiteit zien en China gewoon haten.” Onlangs liet ze al ontvallen soms het gevoel te hebben „het gewicht van twee landen op haar schouders te dragen”.

EIlen Gu tijdens de finale van de big air

Foto Reuters

‘Sneeuwprinses’

Maar een rolmodel is ze inmiddels, getuigen miljoenen volgers op sociale media en de bijnaam ‘sneeuwprinses’, die Chinese fans Gu Ailing hebben gegeven. En tegen persbureau Reuters zei ze onlangs dat ze haar „liefde voor skiën weer heeft teruggevonden”.

Vance zal zaterdagavond niet juichen als Gu voor goud gaat op de halfpipe, haar „lievelingsonderdeel”. Maar voor miljoenen Chinezen én Amerikanen zou een nieuwe medaille haar supersterrenstatus nóg groter maken.