‘Russische dochters AkzoNobel spekken oorlogskas Rusland sinds overname van het beheer door Moskou’

1 uur geleden 2

Geld van Russische dochterondernemingen van verf- en coatingbedrijf AkzoNobel is gebruikt om Russische oorlogsactiviteiten te financieren. Dat blijkt uit berichten die eerder deze maand verschenen in diverse Russische media, waaronder zakenkrant Kommersant. Ook de staat zelf meldt de donatie. Het zou gaan om een bedrag van ten minste 1 miljard roebel (ruim 10 miljoen euro) dat kort nadat de bedrijven onder Russisch beheer kwamen te staan, vorige maand, aan het bedrijf is onttrokken.

Het geld is gedoneerd aan een beweging die onder de naam ‘Volksfront Alles voor de Overwinning’ geld inzamelt voor de Russische oorlogsvoering in Oekraïne. Russische burgers zelf hebben hier volgens staatspersbureau Interfax al 70 miljard roebel aan gedoneerd. Het wordt onder meer uitgegeven aan materieel en gedoneerd aan familieleden van soldaten die vechten aan het front. Het Volksfront meldt zelf in ronkende woorden de bijdrage van de AkzoNobel-dochters te hebben ontvangen.

Half juli liet AkzoNobel, bekend van merken als Sikkens en Flexa, weten dat haar Russische activiteiten door de regering-Poetin onder staatsbeheer zijn gesteld. Het betreft onder meer om een coatingfabriek nabij Moskou. Het zou volgens het Nederlandse bedrijf gaan om „tijdelijk toezicht” en daarom zou van nationalisatie formeel geen sprake zijn. AkzoNobel bleef naar eigen zeggen de eigenaar.

In tegenstelling tot veel andere westerse bedrijven heeft AkzoNobel zich na de Russische inval in Oekraïne niet teruggetrokken uit het land. Toenmalig topman Thierry Vanlancker zei in 2022 tegen de Financial Times ervan uit te gaan dat de activiteiten binnen enkele maanden vanzelf beëindigd zouden worden, als gevolg van de sancties. „Ofwel omdat grondstoffen niet meer beschikbaar zijn, ofwel omdat ergens een belangrijke klant niet meer kan betalen.”

Meteen de deuren sluiten zou volgens hem nauwelijks verschil maken „gezien de economische realiteit”. De Russische dochters droegen in 2022 voor 2 procent bij aan de concernomzet, goed voor ongeveer 200 miljoen euro. In 2025 was dat „net iets minder” dan twee procent, meldt het concern in het jaarverslag.

NRC onthulde in 2024 dat deze dochterbedrijven in tegenstelling tot een eerdere belofte van de fabrikant nog steeds investeren in Rusland en er ook nieuwe verfproducten lanceerde. AkzoNobel stelde daarop dat de activiteiten zijn losgekoppeld van het moederbedrijf en er geen financiële ondersteuning meer van ontvangen. Ze zijn juridisch gezien nog wel eigendom van AkzoNobel.

AkzoNobel: zicht kwijt op Russische activiteiten

Op vragen van NRC zegt AkzoNobel nu de berichten in de Russische media te kennen, maar geen idee meer te hebben wat de dochterbedrijven precies doen. ”Aangezien de volledige controle over de bedrijven is overgegaan naar een externe entiteit, zijn we alle zichtbaarheid op de activiteiten van de Russische bedrijven kwijtgeraakt.” Vervolgvragen wil het bedrijf niet beantwoorden.

Ook Russische dochters van Deense en Poolse bedrijven hebben miljoenen overgemaakt voor de Russische oorlogskas nadat Moskou er de leiding overnam

Dat het niet zomaar gaat om een tijdelijke overname, blijkt ook uit een in Russische media aangehaalde verklaring van de door Rusland aangestelde interim-directeur Timur Amirov. Die zei onder meer dat het bedrijf de samenwerking met de defensie-industrie weer wil opstarten. Onder druk van EU-sancties stopte AkzoNobel in 2022 met de productie van coatings voor scheepsbouw, auto’s en vliegtuigen in Rusland. Amirov wil nu het maken en verkopen van „het volledige AkzoNobel-productassortiment hervatten”.

AkzoNobel is niet het eerste bedrijf met dochteractiviteiten in Rusland dat na overname door de staat gebruikt wordt om de oorlogskas te spekken. Eerder dit jaar gebeurde hetzelfde bij een dochter van de Deense steenwolvezelproducent Rockwool. Er werd 50 miljoen Deense kronen (6,7 miljoen euro) gedoneerd voor de oorlogsvoering tegen Oekraïne. Het Pools Amerikaanse verpakkingsbedrijf Canpack doneerde in februari 5,6 miljoen euro aan het fonds, nadat Rusland ook daar de leiding had overgenomen.

In beide gevallen zijn de bedrijven onder beheer van de Russische staat gebracht maar nog niet teruggegeven aan de eigenaren. Het beheer over de dochterbedrijven van Carlsberg en Danone is eerder ook door Rusland overgenomen, maar werd uiteindelijk weer overgedragen aan de eigenaren. Beide ondernemingen hebben zich inmiddels uit Rusland teruggetrokken.

Fusie

AkzoNobel is momenteel verwikkeld in een fusie met zijn Amerikaanse branchegenoot Axalta. Aandeelhouders van beide ondernemingen gingen daar eerder deze maand mee akkoord. Er komen twee hoofdkantoren, in Amsterdam en Philadelphia. AkzoNobel is nu nog onderdeel van de AEX aan de Amsterdamse beurs maar zal daaruit verdwijnen.

Met een gezamenlijke omzet van 17 miljard euro wordt het nieuwe concern de op een na grootste fabrikant van verf en coatings. AkzoNobel-beleggers krijgen 55 procent van de aandelen in het nieuwe bedrijf in handen.