Seattle maakt zich op voor de ‘Pride match’ tussen Egypte en Iran, maar die landen zitten daar helemaal niet op te wachten

Ver voor aanvang van het WK voetbal was al duidelijk dat één wedstrijd voor flink wat controverse zou zorgen. Egypte en Iran spelen vrijdagnacht lokale tijd (05.00 uur zaterdagochtend Nederlandse tijd) tegen elkaar in Seattle in hun laatste groepswedstrijd. Er staat voor beide landen veel op het spel: ze kunnen zich allebei nog kwalificeren voor de knock-outfase.

Maar vooraf gaat het vooral over een strijd buiten de lijnen. Actoren: de progressieve stad Seattle, twee voetballanden die een zeer conservatieve kijk op gendergelijkheid uitdragen, en wereldvoetbalbond FIFA die iedereen te vriend wil houden.

De wedstrijd vindt plaats in het laatste weekend van Seattle Pride; een opmaat naar de herdenking van de Stonewall-rellen van 1969 in New York. Een menigte verzette zich destijds tegen ontruiming van de homobar door de politie. Bij een viering van dat succes een jaar later werd de Pride-mars geboren. Die verspreidde zich wereldwijd en is in Seattle tegenwoordig uitgesmeerd over tal van initiatieven en activiteiten in de maand juni.

Toen bekend werd dat de stad aan de Amerikaanse westkust zes WK-wedstrijden mocht organiseren, ging het lokale organisatiecomité van Seattle Pride direct aan de slag. „We wisten aanvankelijk niet welke wedstrijden het zouden zijn,” vertelt Hedda McLendon van het comité. „Maar in het laatste weekend van Seattle Pride kan zo’n mega-evenement niet plaatsvinden zonder aandacht voor de lhbtiq+-gemeenschap. Pride is hier al ruim vijftig jaar, het WK is er een paar weken en vertrekt weer.”

Het doel is om de wereld te verwelkomen „met de warmte en het respect die Seattle kenmerken”, aldus McLendon. Veel lokale sportteams organiseren Pride-wedstrijden, dus waarom het WK voetbal, het grootste wereldwijde sportevenement en -uithangbord, niet? McLendons hoop is om rond Egypte-Iran een positieve boodschap over Seattle’s acceptatie van de lhbtiq+-gemeenschap uit te dragen.

Gecriminaliseerd en vervolgd

Internationaal krijgt de wedstrijd vooralsnog vooral negatieve aandacht. De Egyptische en Iraanse voetbalbond zien niks in het label voor de wedstrijd. De Egyptische voetbalbond stelt dat zo’n wedstrijd met de „culturele, religieuze en sociale waarden” van het land botst. De Iraanse bond heeft volgens The Athletic aan de FIFA laten weten dat het niet wil dat in het stadion „activiteiten in verband met die beweging” plaatsvinden. In beide landen wordt de lhbtiq+-gemeenschap gecriminaliseerd en vervolgd.

Ook in de VS zelf wordt vanuit de federale overheid getornd aan lhbtiq+-rechten. Maar Seattle is een politiek progressieve stad, waarin de lhbtiq+-gemeenschap juist gevierd wordt. Vanwege die tegengestelde politieke opvattingen van het stadsbestuur dreigde president Donald Trump zelfs WK-wedstrijden uit Seattle te laten verplaatsen naar een andere stad. Zover kwam het niet.

Volgens de FIFA berust het allemaal op een misverstand. De wereldvoetbalbond is niet bij het Pride-predikaat betrokken. FIFA is verantwoordelijk voor alles wat er in het stadion gebeurt, het lokale organisatiecomité mag buiten de slingers ophangen. „Er zullen evenementen plaatsvinden die georganiseerd zijn door externe organisaties. Maar dat heeft niets met de wedstrijd zelf te maken” zei FIFA-president Gianni Infantino tegen de Zwitserse krant Die Weltwoche.

FIFA hanteert haar eigen frames. Daarin spreekt het over „het meest inclusieve WK in de geschiedenis” vanwege het deelnemersveld dat van 32 naar 48 teams is uitgebreid. „Fans van iedere seksuele oriëntatie en genderidentiteit zijn welkom bij wedstrijden”, aldus een woordvoerder. In de praktijk werd de Somalische scheidsrechter Omar Artan toegang tot de VS ontzegd. Ook zijn veel fans, met name uit Afrikaanse landen, niet welkom in de Verenigde Staten, het gastland waar de meeste wedstrijden plaatsvinden.

‘One Love’-aanvoerdersband

Zelf toonde de FIFA zich geen groot pleitbezorger van lhbtiq+-symbolen tijdens het vorige WK, vier jaar geleden in Qatar. Toen wilde het Nederlands elftal, samen met zes andere (Europese) landen, de zogenoemde ‘One Love’-aanvoerdersband dragen. Daarmee wilden de landen een statement tegen discriminatie en racisme afgeven. Op het laatste moment dreigde FIFA de aanvoerders die de band zouden dragen met een gele kaart te bestraffen. Alle landen trokken hun voorgenomen actie daarop in.

De FIFA verslikt zich in z’n eigen hypocrisie, stelt Jules Boykoff, auteur van het recent verschenen Red Card: The 2026 World Cup, Sportswashing, and the FIFA Greed Machine: „In Qatar deed de FIFA er alles aan om ‘lokale cultuur’ te respecteren met het verbod op de aanvoerdersband. Maar nu de lokale cultuur van Seattle de lhbtiq+-gemeenschap omarmt, is de FIFA minder geïnteresseerd in die lokale cultuur.”

Volgens Boykoff is dat exemplarisch voor een dieperliggend probleem. „FIFA heeft in persverklaringen de mond vol over hoe belangrijk ze non-discriminatie en mensenrechten vinden. Maar als er iets van spanning bij komt kijken, bezwijken ze meteen.” Dan offert de organisatie, aldus Boykoff, die „zogenaamde waarden” op om de „geldkraam open te houden, en hun leden niet voor het hoofd stoten.”

Zulke woorden zal het lokale organisatiecomité in Seattle niet bezigen. Het heeft een afspraak met de FIFA dat beide partijen zich richten op waar zij verantwoordelijk voor zijn: het comité voor alle activiteiten in de stad en FIFA voor wat er rond de wedstrijd in het stadion gebeurt. Regenboogvlaggen zijn daar wel welkom – niet als politiek symbool, maar als „teken voor mensenrechten”, aldus de FIFA. Hedda McLendon van het comité hoopt dat toeschouwers daar massaal gehoor aan geven: „We verwachten zeker dat fans regenboogvlaggen zullen meenemen naar het stadion.”

Bij de wedstrijd tussen Egypte en Iran zal het devies van de stad zijn: laat de (geo)politiek thuis en geniet vooral van een mooie WK-wedstrijd en alles eromheen. En als de ‘Pride match’ op vrijdag niet brengt waar Seattle op had gehoopt, krijgt de stad zaterdag een nieuwe mogelijkheid: dan speelt ook het vrouwenbasketbalteam Seattle Storm een Pride match, compleet met merchandise.