Tussen zaagsel en spotlights: zeshonderd mbo-studenten etaleren hun vakmanschap

Ruben Grunder (19), derdejaars mbo-student van ROC Deltion in Zwolle, werkt geconcentreerd aan een étagère en een bijzetkastje. Twaalf uur heeft hij, verdeeld over donderdag en vrijdag. Hij meet, maakt berekeningen en tekent af wat hij gaat zagen. Dat hij dit nauwkeurige werk moet doen tijdens een gigantisch wedstrijdevenement in de Brabanthallen in Den Bosch, te midden van duizenden bezoekers, lijkt hij niet te merken. Zijn gehoorbeschermer zorgt ervoor dat hij zijn volle aandacht op het houtbewerken kan richten.

Grunder is een van de zeshonderd finalisten die meedoen aan Skills The Finals, een landelijke wedstrijd waarbij vmbo- en mbo-studenten hun vakmanschap tonen. Zij vertegenwoordigen op deze elfde editie meer dan zestig beroepen: van autotechnicus tot bloembinder, van apothekersassistent tot schilder. In totaal strijden ruim zeshonderd jongeren donderdag en vrijdag om de titel van Nederlands kampioen in hun vakgebied. Zij kwamen vorig jaar als winnaars uit een reeks voorselecties van de scholen en kwalificatiewedstrijden.

ROC Deltion is aanwezig met 31 finalisten. Die mogen niet aangesproken worden, dat leidt tot diskwalificatie. Maar Mark Smit, docent meubel- en houttechniek, wil wel wat vertellen over zijn student, die hij in de aanloop naar de finale heeft begeleid. „Ruben kan zich supergoed concentreren”, zegt hij. „Hij gaat niet meteen aan de slag, maar denkt eerst na en maakt een plan.” Uren hebben ze getraind, naast de gewone lessen. Ruben strijdt tegen acht andere finalisten. Wie wint, mag door naar de WorldSkills in Shanghai, in september. Dat is alleen weggelegd voor studenten die bereid zijn de hele zomer door te trainen. „Je moet enorm gemotiveerd zijn en in je eigen tijd willen oefenen”, zegt Smit.

De 21-jarige John Eggebeen kan daarover meepraten. Hij won vorig jaar goud bij het Europees kampioenschap Skills in het Deense Herning in de wedstrijdcategorie ‘elektrotechnicus gebouwen’. Nu is hij jurylid. Hij kijkt toe hoe twee mbo-studenten domotica (automatisering van processen in huis) en verlichting aanleggen. Ze moeten ook nog een elektromotor installeren en daarna de aansturing via een laptop programmeren. „Uiteindelijk moet het natuurlijk werken”, zegt Eggebeen. „Dan gaat de spanning erop, de lampen moeten branden en de motortjes bewegen.” Daar blijft het niet bij. De studenten krijgen later ook nog een meterkast voor zich. „Dan hebben ze een uur om drie fouten uit een paneel te halen.” Waar hij op let: „Netjes werken, de maatvoering, of alles waterpas hangt, of componenten goed zijn aangesloten — én op veilig werken.”

Lees ook

Hbo’er maakt minder kans op een baan – zeker met een economische opleiding

Bij de wedstrijd schoonheidsverzorging werken studenten aan gezichtsbehandelingen. Tanja Moorman, docent aan het ROC van Twente, wijst haar student Salomé Pattipeilohy aan. Die straalt nu rust uit, maar gisteren speelden de zenuwen wel even op, zegt Moorman. „Toen wilde ze toch nog een paar technieken oefenen.” Als haar student wint, wordt het hard oefenen voor het WK, zegt ze. „Vooral Zwitserland en de Aziatische landen zijn hier heel erg goed in.”

Ruim 30.000 bezoekers

In totaal hebben zich ruim 30.000 bezoekers voor het evenement in Den Bosch aangemeld. Ook de nieuwe minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, Rianne Letschert (D66), neemt donderdag een kijkje. Ze is enthousiast. „Zo veel energie, zo veel talenten en diversiteit aan opleidingen”, zegt ze. „Ik ga hier elk jaar naartoe, dat weet ik zeker. Dit geeft zo goed weer wat de waarde van het mbo is, voor zo veel arbeidsmarktsectoren.”

Tegelijk met de wedstrijden zijn er in de Brabanthallen ook activiteiten om vmbo-leerlingen kennis te laten maken met de veelheid aan beroepen waarvoor zij na hun eindexamen een vakopleiding kunnen doen. Bij de zogenoemde LOB Experience, een soort loopbaanmarkt, kunnen ze kiezen uit honderd ‘doe-activiteiten’. Het evenement is gratis toegankelijk.

Het Pius X-College uit Bladel is met meer dan honderd leerlingen in zes bussen naar Den Bosch gekomen. Twee vmbo-leerlingen van deze school, Daan (15) en Job (14), zetten razendsnel supermarktproducten in een schap. Ze doen mee aan de ‘First In, First Out Challenge’, waarbij ze zo snel mogelijk de oudste producten vooraan moeten zetten en alles daarna netjes moeten ‘spiegelen’. De wedstrijd is georganiseerd door het Vakcentrum, de brancheorganisatie voor zelfstandig ondernemers en franchisenemers in de supermarktsector.

De finalisten mogen niet aangesproken worden, dat leidt tot diskwalificatie.

 „We doen vooral mee omdat we punten kunnen krijgen voor school”, zegt Daan. Hij laat een stempelboekje zien dat ze aan het begin van de dag hebben gekregen. Acht stempels leveren aan het einde van de dag een ‘goodie’ op, staat in het boekje. Een aardigheidje. Daan en Job zijn allebei niet van plan om later in een supermarkt te gaan werken. Daan wil na zijn eindexamen een koksopleiding doen of autotechniek. Job heeft nog geen idee.

Naomi (15), leerling van Yuverta vmbo in Dordrecht, weet al wel precies wat ze wil. Ze staat bij de stand van defensie, waar veel belangstelling voor is. Je kunt er proberen hoe het voelt om een rugzak met meer dan vijftig kilo aan legerplunje te tillen, of meedoen aan een wedstrijdje ‘spijkerbroekhangen’. „Ik wil na mijn school de opleiding van defensie doen, dat wist ik al voor ik hier kwam”, zegt Naomi. Ze wil later graag werken bij de landmacht. Haar vriendin Faye (14) is nog zoekende. „Iets in de bouw misschien, of toch defensie. Daarom ben ik hier, om rond te kijken”, zegt ze.

De vriendinnen zijn aan de beurt om aan een spijkerbroek te hangen. Faye raakt als eerste met haar voeten de grond. Naomi houdt het 32 seconden vol.

De volledige namen van de minderjarigen die NRC sprak zijn bij de redactie bekend.

Lees ook

Een op de zeven mbo-studenten voelt zich alleen, terwijl ze zelf vinden dat dat iets voor ouderen is